جزئیات سفر غیرمنتظره ترامپ به ترکیه / علت چه بود؟

رئیس‌جمهور آمریکا، برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) عازم ترکیه شد.

کد خبر: ۲۱۴۹۱۱۳

۱۶ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فرارو، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) عازم ترکیه است؛ اجلاسی که در شرایطی برگزار می‌شود که این ائتلاف تحت فشارِ تداوم حمله نظامی روسیه به اوکراین و همچنین اصرار فزاینده آمریکا بر افزایش سریع بودجه دفاعی اعضای ناتو قرار دارد.

به نقل از ان بی سی نیوز، این دغدغه‌های جدی، علاوه بر مناقشاتِ همچنان‌باقی‌مانده پیرامون احتمال جنگ آمریکا با ایران و تلاش‌های پیشین این کشور برای تصاحب گرینلند که قلمرویی متعلق به دانمارک (از اعضای ناتو) است، مطرح می‌شوند. ترامپ در کانون تمامی این مسائل قرار دارد.

مایکل اوهنلون از «مؤسسه بروکینگز»، روز دوشنبه در گفت‌و‌گو با برنامه «The Exchange» شبکه سی‌ان‌بی‌سی (CNBC) و در آستانه این اجلاس، اظهار داشت: «می‌توانم مشکلات بسیاری را تصور کنم که ممکن است در این مسیر بروز کنند.»

به نظر می‌رسد دستیابی به هدف نخست امکان‌پذیر باشد؛ چرا که مارک روته، دبیرکل ناتو، در ماه مه اعلام کرد که وظیفه پیش‌رو در این اجلاس، «تبدیل تعهدات اعضای ائتلاف به نتایج ملموس» است.

با این حال، احتمال شکست مذاکرات نیز به شدت احساس می‌شود، زیرا ترامپ بار‌ها از ناتو انتقاد کرده است؛ از جمله بابت امتناع اعضای آن از اجابت درخواست‌های آمریکا برای کمک به تأمین امنیت «تنگه هرمز»  که از نظر اقتصادی حیاتی است در جریان کارزار فشار علیه ایران.

اوهنلون گفت: «انتظار دستاورد‌های بزرگی را ندارم، اما حتی پیشرفتی اندک و بدون بروز تنش یا فروپاشی مذاکرات نیز مایه خرسندی خواهد بود.»

برنامه سفر ترامپ

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در یک نشست تلفنی برای تشریح جزئیات این سفر به خبرنگاران گفت که ترامپ پس از ترک ایالات متحده در عصر دوشنبه، قرار است بعدازظهر سه‌شنبه وارد آنکارا شود. برنامه او شامل دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، بلافاصله پس از ورود، شرکت در نشست دوجانبه با وی پس از مراسم استقبال، و سپس حضور در ضیافت شام رهبران ناتو است.

ترامپ صبح چهارشنبه پس از گرفتن «عکس یادگاری» با رهبران، در یک نشست کاری شرکت خواهد کرد و سپس دیدار‌های دوجانبه‌ای با زلنسکی و احمد حسین الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، خواهد داشت.

کلی اظهار داشت که ترامپ پس از برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی، آنکارا را به مقصد کاخ سفید ترک خواهد کرد.

حملات روسیه

به گفته ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و گزارش‌های رسانه‌ای، روسیه روز یکشنبه پایتخت اوکراین، کی‌یف، را هدف ده‌ها موشک و صد‌ها پهپاد تهاجمی قرار داد که منجر به کشته شدن دست‌کم ۱۱ نفر و مجروح شدن تعداد زیادی دیگر شد.

این حملات که در آستانه اجلاس سران با حضور زلنسکی رخ داد، تضمین کرد که جنگ به موضوعی محوری و فوری برای این ائتلاف ۳۲ عضوی تبدیل شود؛ ائتلافی که پیش‌تر جنگ پوتین در اوکراین را «بزرگ‌ترین تهدید برای امنیت یورو-آتلانتیک در دهه‌های اخیر» توصیف کرده بود.

به گفته کرملین، یک روز پیش از این حملات، ترامپ و پوتین گفتگوی تلفنی «کاری و سازنده‌ای» داشتند که به ابتکار ایالات متحده آغاز شد و نزدیک به ۹۰ دقیقه به طول انجامید.

به گفته یوری اوشاکوف، دستیار پوتین، ترامپ در این تماس تأکید کرد که روسیه و آمریکا می‌توانند پس از پایان جنگ اوکراین، «پتانسیل عظیم خود برای همکاری‌های دوجانبه سودمند» را محقق کنند؛ در حالی که پوتین تصویری خوش‌بینانه از تلاش‌های نظامی روسیه به عنوان «واقعیت میدان نبرد» ارائه داد.

ترامپ در همان روز با زلنسکی نیز گفت‌و‌گو کرد؛ زلنسکی بعداً اعلام کرد که حملات به کی‌یف، نیاز مبرم اوکراین به کمک‌های نظامی بیشتر به‌ویژه از سوی ایالات متحده را برجسته می‌کند.

زلنسکی بامداد دوشنبه گفت: «ایالات متحده و اروپا قدرت کافی برای متوقف کردن این اقدامات را دارند.»

او امیدوار است که اجلاس ناتو را با تعهداتی از سوی کشور‌های عضو برای افزایش حمایت از پدافند هوایی اوکراین ترک کند. به گفته کاخ سفید، قرار است او بعدازظهر چهارشنبه دیداری دوجانبه با ترامپ در ترکیه داشته باشد.

اما ترامپ که پیش‌تر با زلنسکی اختلاف نظر داشته و از پوتین تمجید کرده است، ممکن است با این دیدگاه که راه‌حل این جنگ چهارساله، تقویت بیشتر اوکراین است، موافق نباشد.

وقتی صبح دوشنبه از ترامپ پرسیده شد که چرا پوتین ظاهراً پس از گفتگوی آنها فشاری برای پرهیز از خصومت‌ها احساس نکرده است، او تأکید کرد که رهبر روسیه واقعاً به دنبال پایان دادن به جنگ است.

ترامپ در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم او فشار را احساس می‌کند. او می‌خواهد جنگ تمام شود و اوکراین هم می‌خواهد تمام شود؛ ما در حال مذاکره هستیم و خواهیم دید که آیا می‌توانیم آن را به پایان برسانیم یا خیر.»

ترامپ در ادامه افزود: «پوتین می‌خواهد جنگ تمام شود؛ این را با قاطعیت به شما می‌گویم.» او همچنین اشاره کرد که آن دو گفتگوی «خوبی» داشته‌اند. او گفت: «و رئیس‌جمهور زلنسکی واقعاً می‌خواهد که این ماجرا همین حالا پایان یابد. ما قرار است به ناتو برویم و در این باره گفت‌و‌گو کنیم، و فکر می‌کنم که به نتیجه خواهیم رسید. گمان می‌کنم موفق خواهیم شد به آن پایان دهیم.»

اوهانلون، از موسسه بروکینگز، به شبکه سی‌ان‌بی‌سی (CNBC) گفت: «به گمان من شواهد چندان محکمی وجود ندارد که نشان دهد پوتین به دستیابی به توافق نزدیک‌تر شده است. امیدوارم حق با رئیس‌جمهور ترامپ باشد، اما هنوز مدرکی در این باره ندیده‌ام.»

هزینه‌های ناتو

در حالی که اعضای ناتو سال گذشته توافق کردند که هزینه‌های خود را تا سال ۲۰۳۵ از ۲ درصد به ۵ درصدِ تولید ناخالص داخلی افزایش دهند، دولت ترامپ خواستار آن است که این کشور‌ها هرچه سریع‌تر به آن هدف دست یابند.

متیو ویتاکر، سفیر آمریکا در ناتو، اوایل روز دوشنبه به شبکه سی‌ان‌بی‌سی (CNBC) گفت: «هدف این است که اروپا مسئولیت دفاع متعارف از قاره اروپا را بر عهده بگیرد. ما قرار نیست [از این منطقه]برویم، بلکه صرفاً نقش کمتری ایفا خواهیم کرد.»

یک مقام ارشد آمریکایی نیز در تماسی برای تشریح برنامه‌های پیش از این اجلاس، به خبرنگاران گفت که باید منتظر اعلام تعهدات مالی «چند میلیارد دلاری» در حاشیه نشست آنکارا باشند.