گرمای شدید چگونه عمر خودرو را کوتاه می‌کند؟

تهران- ایرنا- گرمای تابستان تنها آسایش رانندگان را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، بلکه می‌تواند سلامت خودرو را نیز به خطر بیندازد. از افزایش دمای کابین گرفته تا فشار بیشتر بر قطعات فنی، روزهای داغ سال گاهی خسارت‌هایی به همراه دارند که بسیاری از رانندگان از آنها بی‌خبرند.

کد خبر: ۲۱۵۰۰۶۵

۲۱ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایرنا، با آغاز روز‌های گرم سال، بسیاری از رانندگان تنها به سلامت موتور یا عملکرد کولر خودرو توجه می‌کنند، در حالی که گرمای شدید می‌تواند خطراتی پنهان، اما جدی برای خودرو و سرنشینان ایجاد کند. دمای داخل یک خودروی پارک‌شده زیر نور مستقیم خورشید، حتی زمانی که دمای هوا حدود ۳۵ درجه سانتی‌گراد باشد، در مدت کوتاهی می‌تواند به بیش از ۵۰ تا ۷۰ درجه سانتی‌گراد برسد. این شرایط نه‌تنها به قطعات داخلی خودرو آسیب می‌زند، بلکه نگهداری برخی وسایل مانند فندک، اسپری، پاوربانک یا باتری‌های شارژی را نیز خطرناک می‌کند.

کارشناسان حوزه ایمنی خودرو توصیه می‌کنند با چند اقدام ساده می‌توان هم از خطرات احتمالی جلوگیری کرد و هم هزینه‌های نگهداری خودرو را کاهش داد.

خودرو در تابستان چگونه به کوره تبدیل می‌شود؟

یکی از ویژگی‌های خودرو، محفظه بسته آن است. نور خورشید از شیشه‌ها وارد کابین می‌شود اما گرمای تولیدشده به‌ راحتی خارج نمی‌شود که این موضوع به اثر گلخانه‌ای معروف است. بر اساس مطالعات دمای داخل خودرو تنها در ۲۰ تا ۳۰ دقیقه می‌تواند ده‌ها درجه بیشتر از دمای محیط شود.

در چنین شرایطی نه‌تنها داشبورد، فرمان، صندلی‌ها و تجهیزات پلاستیکی داغ می‌شوند، بلکه هر وسیله حساس به گرما نیز ممکن است دچار آسیب یا حتی آتش‌سوزی شود. به همین دلیل توصیه می‌شود خودرو را تنها وسیله‌ای برای جابه‌جایی بدانیم، نه انباری برای نگهداری وسایل مختلف.

مواد اشتعال‌زا را از خودرو خارج کنید

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که باید پیش از پارک خودرو در هوای گرم انجام داد، خارج کردن مواد قابل اشتعال از کابین است.

فندک‌های گازی، اسپری‌های خوشبوکننده، اسپری رنگ، اسپری حشره‌کش، اسپری کف اصلاح، عطر و ادکلن‌ هایی که در ظروف تحت فشار یا دارای الکل بالا هستند، در برابر گرمای شدید مقاومت محدودی دارند. افزایش دما باعث بالا رفتن فشار داخل این ظروف می‌شود و در مواردی امکان ترکیدن یا نشت محتویات آنها وجود دارد.

اگرچه وقوع انفجارهای بزرگ چندان رایج نیست اما گزارش‌های ایمنی نشان می‌دهد که ترکیدن یک اسپری یا فندک می‌تواند موجب آسیب به شیشه، داشبورد یا حتی آغاز آتش‌سوزی در شرایط خاص شود. به همین خاطر توصیه می شود این وسایل را به‌ویژه هنگام پارک طولانی‌مدت داخل خودرو باقی نگذارید. همچنین نگهداری بنزین، تینر، حلال‌های شیمیایی یا سایر مواد آتش‌زا در صندوق عقب نیز در روزهای گرم اقدامی پرخطر محسوب می‌شود.

پاوربانک و وسایل شارژی را فراموش نکنید

در سال‌های اخیر تقریبا همه رانندگان پاوربانک، تلفن همراه، ساعت هوشمند، هندزفری بی‌سیم یا سایر وسایل دارای باتری لیتیوم‌یونی را داخل خودرو نگهداری می‌کنند.

باتری‌های لیتیومی نسبت به گرمای شدید حساس هستند. شرکت‌های تولیدکننده این تجهیزات معمولا دمای مجاز نگهداری را بین حدود ۰ تا ۴۵ درجه سانتی‌گراد اعلام می‌کنند. قرار گرفتن این وسایل در کابینی که دمای آن به بیش از ۶۰ درجه می‌رسد، می‌تواند باعث کاهش عمر باتری، باد کردن آن و در موارد نادر ایجاد پدیده‌ای به نام «فرار حرارتی» شود که احتمال دود کردن یا آتش گرفتن باتری را افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر، باقی ماندن تلفن همراه روی داشبورد زیر نور مستقیم خورشید نیز علاوه بر آسیب به باتری، ممکن است به نمایشگر و قطعات داخلی آن صدمه بزند. بهترین راهکار این است که هنگام ترک خودرو، پاوربانک، لپ‌تاپ، تبلت، دوربین، گوشی موبایل و سایر وسایل الکترونیکی قابل حمل را با خود ببرید.

صندوق عقب را سبک کنید

بسیاری از رانندگان بدون آنکه متوجه باشند، صندوق عقب خودرو را با جعبه‌ابزارهای سنگین، وسایل ورزشی و دیگر بارهای غیرضروری به انباری دائمی تبدیل می‌کنند. هرچند وجود تجهیزات ضروری مانند زاپاس، جک، آچار چرخ یا تجهیزات امدادی لازم است، اما حمل بار اضافی در تمام روزهای سال، به‌ویژه تابستان، فشار بیشتری به خودرو وارد می‌کند.

فراموش نکنیم افزایش وزن خودرو موجب می‌شود موتور برای حرکت انرژی بیشتری مصرف کند. نتیجه این موضوع افزایش مصرف سوخت، فشار بیشتر به سیستم تعلیق، لاستیک‌ها و ترمزها و در نهایت افزایش استهلاک خودرو خواهد بود. در روزهای گرم که سیستم خنک‌کننده موتور و کولر خودرو نیز تحت فشار بیشتری قرار دارند، سبک‌تر بودن خودرو می‌تواند عملکرد فنی آن را بهبود ببخشد. بنابراین بهتر است هر چند وقت یک‌بار صندوق عقب را بررسی کنید و وسایلی را که ماه‌هاست استفاده نکرده‌اید، از خودرو خارج کنید.

آفتاب‌گیر وسیله‌ای ساده اما موثر

یکی از ارزان‌ترین تجهیزات محافظتی خودرو، آفتاب‌گیر شیشه جلو است که بسیاری از رانندگان آن را جدی نمی‌گیرند. مطالعات انجام‌شده توسط مراکز تحقیقاتی خودرویی نشان داده است استفاده از آفتاب‌گیرهای بازتابنده می‌تواند دمای داشبورد و فرمان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و در برخی شرایط دمای داخل کابین را حدود ۱۰ تا ۱۵ درجه کمتر نگه دارد.

این موضوع چند مزیت مهم دارد. نخست آنکه هنگام ورود به خودرو، راننده با فرمان یا داشبورد بسیار داغ مواجه نمی‌شود. دوم اینکه قطعات پلاستیکی، چرمی و الکترونیکی خودرو دیرتر فرسوده می‌شوند.

تابش مداوم نور خورشید به مرور باعث رنگ‌پریدگی داشبورد، ترک‌خوردگی پلاستیک‌ها، خشک شدن روکش‌های چرمی و کاهش کیفیت قطعات داخلی می‌شود. استفاده مداوم از آفتاب‌گیر می‌تواند این روند را تا حد زیادی کند کند.

در کنار آفتاب‌گیر، پارک کردن خودرو در سایه، استفاده از پارکینگ سرپوشیده و نیمه‌باز گذاشتن جزئی شیشه‌ها ــ در صورتی که امنیت خودرو به خطر نیفتد ــ نیز به کاهش گرمای کابین کمک می‌کند.

گرمای تابستان فقط کابین را تهدید نمی‌کند

هوای گرم علاوه بر فضای داخلی خودرو، بر بخش‌های فنی آن نیز اثر می‌گذارد. سیستم خنک‌کننده موتور، روغن موتور، لاستیک‌ها و باتری خودرو همگی در تابستان تحت فشار بیشتری قرار دارند.

به همین توصیه می‌شود رانندگان پیش از آغاز سفرهای تابستانی، سطح مایع خنک‌کننده موتور، سلامت رادیاتور، فشار باد لاستیک‌ها، عملکرد کولر و وضعیت باتری را بررسی کنند. همچنین باد لاستیک‌ها نباید بیش از مقدار توصیه‌ شده توسط سازنده تنظیم شود، زیرا گرمای هوا خود باعث افزایش فشار داخل لاستیک می‌شود.

چند وسیله دیگر را هم داخل خودرو جا نگذارید

علاوه بر اسپری‌ها و وسایل شارژی، برخی وسایل دیگر نیز بهتر است در روزهای گرم داخل خودرو باقی نمانند. بطری‌های پلاستیکی آب در صورت قرار گرفتن طولانی‌ مدت زیر نور خورشید ممکن است کیفیت آب را کاهش دهند. داروها نیز معمولا باید در دمای مشخص نگهداری شوند و گرمای شدید می‌تواند اثربخشی بسیاری از آنها را کم کند.

لوازم آرایشی، شکلات، مواد غذایی، عینک طبی، لنزهای تماسی و برخی کارت‌های بانکی نیز ممکن است در اثر گرمای زیاد آسیب ببینند.

چند دقیقه پیشگیری، میلیون‌ها تومان صرفه‌جویی

بسیاری از آسیب‌هایی که در تابستان به خودرو وارد می‌شود، ناگهانی نیستند، بلکه حاصل قرار گرفتن مداوم خودرو در معرض گرمای شدید هستند. ترک خوردن داشبورد، کاهش عمر باتری وسایل الکترونیکی، افزایش مصرف سوخت، استهلاک بیشتر موتور و حتی خطر آتش‌سوزی، همگی پیامدهایی هستند که با چند اقدام ساده می‌توان احتمال وقوع آنها را کاهش داد.

خارج کردن مواد اشتعال‌زا، همراه بردن وسایل شارژی، سبک نگه داشتن خودرو و استفاده از آفتاب‌گیر، اقداماتی کم‌هزینه اما موثر هستند که هم ایمنی خودرو را افزایش می‌دهند و هم هزینه‌های تعمیر و نگهداری را کاهش می‌دهند.

در نهایت خودرو نیز مانند هر وسیله دیگری برای عملکرد مطلوب به مراقبت نیاز دارد. رعایت چند نکته ساده در روزهای گرم سال می‌تواند از بروز خسارت‌های پرهزینه جلوگیری کند، مصرف سوخت را کاهش دهد و ارزش خودرو را در بلندمدت حفظ کند که تنها چند دقیقه زمان می‌برند اما آثار آنها تا سال‌ها باقی می‌ماند.