راز شهرت هایمارس چیست؟ / راکت‌انداز متحرک آمریکا در کانون توجه

انهدام سامانه‌های راکتی «هایمارس» آمریکا در کویت، بار دیگر این سلاح را در کانون توجه قرار داده است؛ سامانه‌ای متحرک و دوربرد که به‌دلیل سرعت بالای جابه‌جایی، دقت در هدف‌گیری و قابلیت اجرای تاکتیک «شلیک و فرار»، از مهم‌ترین راکت‌انداز‌های تاکتیکی ارتش آمریکا و متحدانش به شمار می‌رود.

کد خبر: ۲۱۵۰۶۸۶

۲۴ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از خبرآنلاین، انهدام سامانه‌های راکتی هایمارس آمریکا در کویت توسط سپاه پاسداران، بار دیگر این سلاح را به کانون توجهات بازگردانده است؛ اما هایمارس دقیقا چیست و چرا به تاکتیک «شلیک و فرار» شهرت یافته است؟

انهدام سامانه‌های راکتی «هایمارس» (HIMARS) آمریکایی در کویت، به کمک پهپاد‌های انتحاری و توسط سپاه پاسداران، بار دیگر نام این راکت‌انداز را سر زبان‌ها انداخته است. این سامانه که پیش از این کارایی خود را در جنگ اوکراین مورد استفاده قرار گرفته بود، بر اساس گزارش سنتکام از اوایل سال ۲۰۲۶ در جریان عملیاتی موسوم به «خشم حماسی» در خلیج فارس هم مستقر شده است. در ادامه به بررسی دقیق هویت، مشخصات فنی و توانمندی‌های زرهی این سلاح استراتژیک می‌پردازیم.

سامانه موشکی ام۱۴۲ هایمارس، در اواخر دهه نود میلادی توسط بخش صنایع موشکی کمپانی لاکهید مارتین طراحی شد تا جایگزینی چابک‌تر و سبک‌تر برای سیستم‌های قدیمی باشد. هدف طراحان، ساخت تسلیحاتی با قدرت آتش بالا بود که بتوانند در کمترین زمان ممکن شلیک کنند و پیش از ردیابی توسط رادار‌های دشمن، از منطقه بگریزند؛ استراتژی که در ادبیات نظامی به آن «شلیک و فرار» می‌گویند.

ابعاد پلتفرم و فلسفه جابه‌جایی سریع

هایمارس بر خلاف نسخه‌های قبلی و سنگین خود، روی یک شاسی چرخ‌دار کاملا منعطف سوار شده است. این خودروی تاکتیکی حدود ۷ متر طول، ۲٫۴ متر عرض و ۳٫۲ متر ارتفاع دارد. وزن ۱۱ تنی آن در مقایسه با غول‌های ۲۰ تنی قدیمی یک مزیت بزرگ به شمار می‌رود، چرا که به راحتی در هواپیما‌های ترابری مانند C-۱۳۰ جا می‌گیرد و ارتش‌ها می‌توانند در عرض چند ساعت آن را به دوردست‌ترین خطوط مقدم در جهان اعزام کنند. هدف اصلی این، هدف قرار دادن پدافند‌های هوایی، خطوط تدارکاتی و تجمع نیرو‌های دشمن با چاشنی غافلگیری است.

مغز متفکر دیجیتال و مکانیزم خودکار شلیک

با وجود اینکه این کامیون نظامی به طور استاندارد با ۳ خدمه (راننده، توپچی و فرمانده) هدایت می‌شود، اما بر اساس ادعا‌های مطرح شده یک سرباز هم می‌تواند کار بارگذاری، نشانه‌روی و شلیک را انجام دهد. رایانه هوشمند این سامانه مجهز به جی‌پی‌اس و خطوط داده امن است. در محیط جنگی، مختصات هدف از اتاق فرماندهی به صورت رمزنگاری‌شده به رایانه خودرو ارسال می‌شود و لانچر تنها در ۱۶ ثانیه روی هدف قفل می‌کند. پس از تخلیه راکت‌ها، خودرو بلافاصله از محل دور می‌شود تا در تیررس آتش ضدتوپخانه دشمن قرار نگیرد.

تنوع مهمات؛ از راکت‌های دقیق تا موشک‌های بالستیک

پلتفرم هایمارس یک بسته ۶ تایی از راکت‌ها یا یک فروند موشک بالستیک دوربرد را حمل می‌کند. این سامانه با خانواده وسیعی از مهمات سازگار است؛ از راکت‌های میان‌برد ۴۵ کیلومتری گرفته تا راکت‌های هدایت‌شونده GMLRS که کلاهکی ۸۱ کیلوگرمی دارند و تا شعاع ۷۰ کیلومتری را با کمک بالک‌های آیرودینامیکی کوچک خود هدف قرار می‌دهند. علاوه بر این، هایمارس توانایی شلیک موشک‌های بالستیک تاکتیکی ATACMS و نسل جدید موشک‌های ضربتی دقیق PrSM را با بردی نزدیک به ۴۸۰ کیلومتر داراست.

نقشه توزیع جهانی و مشتریان بین‌المللی

جدا از آمریکا و حضور فعال این سیستم در جنگ اوکراین، کشور‌های حاشیه خلیج فارس مانند امارات، قطر و اردن سال‌هاست که ارتش خود را به این سامانه مجهز کرده‌اند. در اروپا نیز کشور‌هایی مانند رومانی، سوئد و همچنین لهستان (با یک قرارداد بزرگ ۱۰ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۳) خرید آن را نهایی کرده‌اند. از سوی دیگر، در شرق آسیا و اقیانوسیه، سنگاپور، استرالیا و تایوان با سرمایه‌گذاری‌های کلان میلیارد دلاری پلتفرم هایمارس را برای تقویت بازدارندگی خود در برابر تهدیدات منطقه‌ای برگزیده‌اند.