چالش جدید اروپا در بازار برق / نوسان تولید خورشیدی قیمت‌ها را متلاطم کرد

تولید متغیر انرژی خورشیدی باعث شده قیمت برق در اروپا با نوسانات شدید مواجه شود و روند گذار انرژی با موانع جدیدی روبه‌رو شود.

کد خبر: ۲۱۵۱۰۴۸

۲۵ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، تقریبا هر روز در تابستان، قیمت‌ها حوالی ظهر کاهش می‌یابد، زیرا تولید انرژی خورشیدی شبکه را پر می‌کند، اما در عصر با غروب خورشید و افزایش تقاضا، به ویژه هنگامی که هوای گرم تقاضای سرمایش را افزایش می‌دهد، افزایش می‌یابد. این پدیده - که به دلیل شکل ظاهری آن در نمودار، منحنی اردک نامیده می‌شود - باعث نوسانات شدیدی در عرض تنها چند ساعت می‌شود که سایر کالاها را تحت الشعاع قرار می‌دهد.

برای مثال، در یک روز اواخر ماه مه در آلمان، قیمت‌ها از زیر صفر حوالی ظهر به تقریبا ۴۰۰ یورو در هر مگاوات ساعت در ساعت ۸ شب افزایش یافت.

امسال، درست همزمان با موج‌های شدید گرما که اروپا را درنوردید، نوسانات شدیدتر شده است. مشکل این است که ذخیره باتری کافی برای جذب انرژی مازاد تولید شده از افزایش تولید انرژی‌های تجدیدپذیر وجود ندارد، بنابراین منابع اغلب هدر می‌روند و وقتی انرژی خورشیدی یا بادی کافی برای تامین تقاضا در عصر وجود ندارد، شبکه‌ها باید برای پر کردن این خلا به نیروگاه‌های سوخت فسیلی گران‌تر روی آورند.

مقامات از قبل متوجه این موضوع شده‌اند. اتحادیه اروپا در ماه اکتبر از سازمان ناظر انرژی خود (ACER)، خواست افزایش قیمت‌ها در جنوب شرقی اروپا را بررسی کند تا به جلوگیری از چنین افزایش‌هایی کمک کند و برق را مقرون به صرفه نگه دارد. این سازمان دریافت که نوسانات عمده‌فروشی روزانه اکنون حدود پنج برابر بیشتر از سال ۲۰۲۰ است و خواستار اقداماتی از جمله ذخیره‌سازی بیشتر باتری برای مقاوم‌تر کردن سیستم شد.

در حالی که کاهش خورشیدی عصر قابل پیش‌بینی است، به طور کلی، تولید بیشتر انرژی‌های تجدیدپذیر، مدیریت شبکه‌ها را دشوارتر می‌کند. خاموشی سال ۲۰۲۵ در سراسر اسپانیا و پرتغال ثابت کرد که ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا تا چه حد حیاتی است و باعث شد اپراتورها رویکرد محتاطانه‌تری برای مدیریت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر اتخاذ کنند.

سیلجه اریکسن هولمن، رئیس بخش اصول و هیدرولوژی در شرکت «ولت پاور آنالیتیکس»  گفت: «ما اکنون این نوسانات را بسیار شدید می‌دانیم، اما این وضعیت عادی جدید است. وقتی موج گرما با باد کم دارید، این سخت‌ترین ترکیب است زیرا دقیقا زمانی که دو نیروی بزرگ شما در ضعیف‌ترین حالت خود هستند، به بیشترین قدرت نیاز دارید.»

با وجود ساعات بیشتر برق ارزان و حتی رایگان، میانگین قیمت روزانه برق که در نهایت در صورتحساب‌های مصرف‌کنندگان اروپایی منعکس می‌شود، در تابستان امسال در مقایسه با سال‌های گذشته در برخی از بازارهای کلیدی افزایش یافته است. این به دلیل افزایش قیمت گاز در سال جاری و فشار افزایش قیمت برق در عصر است. همچنین، این موضوع دشواری‌های کاهش صورتحساب‌های انرژی را با ادامه تغییر به سمت انرژی سبز برجسته می‌کند.

انرژی خورشیدی یکی از سریع‌ترین منابع انرژی در حال رشد در اروپا است زیرا جزو ارزان‌ترین منابع برای ساخت است. بلومبرگ‌نیو انرژی فاینانس می‌گوید کاهش هزینه‌های پنل و حمایت دولتی موجی از سرمایه‌گذاری را به راه انداخت که از سال ۲۰۲۲ تقریبا ظرفیت آن را دو برابر کرد. اما ذخیره‌سازی باتری در مقیاس بزرگ تنها با حدود سه درصد از این ظرفیت مطابقت دارد.

گسترش سریع انرژی خورشیدی اکنون اقتصاد این صنعت را تغییر شکل می‌دهد. کمبود ذخیره‌سازی انرژی، اپراتورها را مجبور می‌کند که مزارع خورشیدی را بیشتر خاموش کنند و قیمت‌های منفی باعث شده است که ارزش پارک‌های خورشیدی کاهش یابد و برخی از سرمایه‌گذاران به دنبال خروج باشند. در حالی که توسعه‌دهندگان با جفت کردن پروژه‌های جدید با باتری‌ها در حال تطبیق خود هستند و دولت‌ها در حال تسریع ارتقاء شبکه و تشویق سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی و تقاضای انعطاف‌پذیر هستند، بلومبرگ‌نیو انرژی فاینانس شاهد کند شدن افزایش ظرفیت است.

به گفته شان فولکس، رئیس معاملات دارایی‌های روزانه در شرکت دانسکه کامادیتیز اکوئینور، اختلاف قیمت تابستانی بین ظهر و عصر واقعا از چند سال پیش شکل گرفت و به طور پیوسته افزایش یافته است. او گفت: احتمالا چند سال دیگر طول خواهد کشید تا سیستم بتواند با استفاده از ذخیره‌سازی، عرضه و تقاضا را بهتر متعادل کند.

طبق محاسبات بلومبرگ، میانگین نرخ‌های روز قبل از آوریل تا ژوئن در مقایسه با مدت مشابه از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، حدود ۲۷ درصد در انگلیس، ۲۲ درصد در آلمان و ۹ درصد در اسپانیا افزایش یافته است. فرانسه استثنا بود و قیمت‌ها ثابت ماند، زیرا نیروگاه‌های هسته‌ای این کشور به کنترل هزینه‌های عصر کمک کرد.

بر اساس گزارش بلومبرگ، از آنجا که انرژی‌های تجدیدپذیر به آب و هوا وابسته هستند، انتظار می‌رود نیروگاه‌های گازسوز و زغال‌سوز به طور فزاینده‌ای به عنوان یک پشتیبان انعطاف‌پذیر در زمانی که انرژی پاک کافی وجود ندارد، عمل کنند و ممکن است برای مدتی بخشی از ترکیب تولید برق باشند. طبق برنامه انگلیس برای پاک بودن ۹۵ درصد از سیستم برق تا سال ۲۰۳۰، ظرفیت بدون کاهش تولید نیروگاه‌های گازسوز تقریبا ثابت خواهد ماند، زیرا ظرفیت بادی و خورشیدی تا آن زمان تقریبا سه برابر می‌شود.