پشت پرده تنش آمریکا با ایران از نگاه تحلیلگران ترکیه

مراکز تحقیقاتی ترکیه در ارزیابی تازه خود اعلام کردند واشنگتن با اعمال فشار‌های نظامی و دیپلماتیک، به دنبال بازتعریف موازنه‌های منطقه‌ای و تقویت امنیت اسرائیل است، اما همزمان تلاش می‌کند از ورود به یک جنگ تمام‌عیار با ایران اجتناب کند.

کد خبر: ۲۱۵۱۵۰۰

۲۷ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، موضع رسمی ترکیه درباره حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران با سردرگمی و تردید همراه بوده؛ از یک سو نمی‌خواهد ایران دچار مشکل شود چراکه می‌تواند پیامد‌های منفی برای ترکیه داشته باشد و از سوی دیگر نیز محتاط است باعث خشم آمریکا نشده و به تصمیمات اتحاد ناتو که ایران را دشمن «ضمنی» می‌داند، پایبند باشد.

در این چارچوب می‌توان به دیدگاه‌های برخی کارشناسان «مرکز تحقیقات ایران» در استانبول از جمله «سرحان افاجان» رئیس این مرکز و «اورال توگا» از محقق آن که در مصاحبه‌ای طولانی با روزنامه «حریت» اشاره کرد.

آنها اظهار کردند، استراتژی جنگ آمریکا فقط ایران را هدف قرار نمی‌دهد بلکه هدف آن ایجاد تعادل در منطقه در راستای تقویت حلقه امنیتی و حفاظتی اطراف «اسرائیل» و تقویت و توسعه «توافق‌های ابراهیمی» (عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی) است.

در این رابطه، رئیس مرکز یاد شده اظهار کرد: تفسیر سیاست دونالد ترامپ درباره خاورمیانه صرفا از دیدگاه ایران اشتباه است، هدف اصلی آمریکا تضمین امنیت اسرائیل در منطقه است، آن هم نه از طریق نظامی بلکه با گسترش روند عادی‌سازی با کشور‌های عربی.

افاجان در ادامه گفت: اگرچه اقدامات ترامپ در خلیج فارس در واقع به ایران مربوط می‌شود، اما کاملا این‌طور نیست، مساله ایران در مقایسه با هدف عادی‌سازی روابط با اسرائیل که نفوذ تهران را در منطقه کاهش می‌دهد، موضوعی فرعی است. او ادامه داد: یادداشت تفاهم ایران و آمریکا بر سر آتش‌بس در لبنان و در همه جبهه‌ها دلالت دارد و این به رویکرد ترامپ درباره اسرائیل مرتبط است نه به جنگ با ایران.

این پژوهشگر ترکیه‌ای همچنین گفت: رئیس جمهور آمریکا می‌خواهد تنگه هرمز را به عنوان یک عامل بازدارنده برای ایران خنثی کرده و مانع از تبدیل آن به ابزار چانه‌زنی برای ایران در مذاکرات شود و قبل از انجام این کار، هرگز به مذاکرات بازنخواهد گشت. ترامپ در این مرحله به سمت یک جنگ محدود به جای یک جنگ تمام عیار تمایل دارد؛ چراکه معتقد است حمله متناوب به ایران، آن را بیشتر تضعیف خواهد کرد.

او افزود: تهران به این نتیجه رسیده که واشنگتن نمی‌تواند عملیات زمینی انجام دهد و به حملات هوایی اکتفا خواهد کرد، اما ادامه وضعیت به این شکل به نفع ایران نیست.

افاجان درباره رژیم صهیونیستی مدعی شد: رئیس‌جمهور آمریکا از بنیامین نتانیاهو متنفر است و نمی‌خواهد که او پس از انتخابات اکتبر آینده در پست خود باقی بماند و ترجیح می‌دهد راه را برای چهره‌های جایگزین او باز کند، ترامپ می‌خواهد اسرائیل را از رویارویی مستقیم با ایران دور نگه دارد تا این موضوع سوء تعبیر نشود و از انحراف اسرائیل از استراتژی آمریکا در منطقه جلوگیری شود.

توگا، از پژوهشگران این مرکز نیز اظهار کرد: اقدامات آمریکا در منطقه که در نگاه اول متناقض به نظر می‌رسند، در واقع بخشی از یک هدف استراتژیک واحد هستند، آمریکا می‌خواهد جبهه‌های ثانویه‌ای را که دلیلی برای تشدید تنش هستند، مسدود کرده و فشار را بر جبهه ایران متمرکز کند، ترامپ ۹ ژوئیه از نتانیاهو خواست تا حضور نظامی در سوریه را کاهش دهد و عقب‌نشینی از لبنان را آغاز کند، او همچنین اعلام کرد که نیرو‌های آمریکایی را در پایان سپتامبر آینده از عراق خارج خواهد کرد، همه اینها بخشی از استراتژی آمریکا در منطقه است.

این پژوهشگر در ادامه گفت: ترامپ پس از دیدار هفته گذشته خود با احمد الشرع، رئیس دولت انتقالی سوریه در آنکارا، به این نتیجه رسید که ادامه حضور نظامی اسرائیل در سوریه و لبنان مانع موفقیت استراتژی آمریکا در منطقه بوده، خروج اسرائیل لازم است و مسئولیت منطقه‌ای امنیت باید به متحدان آمریکا منتقل شود.

او درباره تازه‌ترین دور تشدید تنش میان ایران و آمریکا نیز گفت: حملات ترامپ علیه ایران و درخواست او برای مذاکره ۲ روی یک سکه «دیپلماسی قهری» بوده و با هم متناقض نیستند، ترامپ خواهان یک جنگ تمام‌عیار نیست، اما می‌خواهد با بمباران مداوم ایران، قابلیت‌های تهدیدآمیز آن را در تنگه هرمز محدود کرده و آن را مجبور به امضای توافق‌نامه‌ای تحت فشار شدید کند، اما این هدف آمریکا با مشکلاتی رو‌به‌رو است چراکه با تغییر رهبر در ایران و چالش در یافتن شریکی در این کشور همزمان شده است.

توگا افزود: آمریکا و اسرائیل درباره این هدف با هم توافق دارند، اما در مورد ابزار‌های دستیابی به آن اختلاف نظر دارند، آمریکا می‌خواهد برای کاهش بار منطقه‌ای به جنگ پایان دهد، اما اسرائیل پایان دادن به جنگ را با حفظ مناطق حائل در سوریه، لبنان و غزه ضروری می‌داند، به این شکل اختلاف‌نظر آنها بر سر چگونگی شکل‌دهی به نظم منطقه‌ای پس از جنگ است، نه بحران در اتحاد آمریکا و اسرائیل. اگر نتانیاهو در برابر خروج از سوریه و لبنان مقاومت کند، تنش‌ها ادامه خواهد یافت و هرگز راهی برای توقف پیدا نخواهد شد که از دیدگاه آمریکا، این تهدیدی برای ثبات منطقه‌ای است.