بحرانی تازه در قلب اروپا / کاهش آب رودخانه‌ها بحران جدیدی رقم زد

تداوم موج گرمای شدید در اروپا با کاهش سطح آب رودخانه‌های اصلی، حمل‌ونقل کالا، زنجیره تأمین و تولید برق را با اختلال روبه‌رو کرده و چالش تازه‌ای را برای بخش انرژی و اقتصاد این قاره رقم زده است.

کد خبر: ۲۱۵۱۷۰۹

۲۸ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، در آلمان و فرانسه، دمای هوا از ژوئن به رکورد‌های بی‌سابقه‌ای رسیده و تداوم گرما موجب کاهش شدید بارندگی شده است. این شرایط محدودیت‌هایی را برای کشتیرانی در رودخانه‌های این کشور‌ها ایجاد کرده، ظرفیت حمل بار شناور‌ها را کاهش داده و هزینه‌های حمل‌ونقل را بالا برده است. این تحولات همزمان با بحران ناشی از تجاوز آمریکا به ایران رخ داده؛ بحرانی که به افزایش هزینه‌های انرژی و تشدید تورم در اروپا دامن زده و فشار بیشتری بر اقتصاد این قاره وارد کرده است.

در فرانسه، موج گرما حتی بر تولید برق نیز تاثیر گذاشته است. در روز‌های اخیر، تولید برق هسته‌ای این کشور به دلیل افزایش دمای آب رودخانه‌ها و محدود شدن امکان استفاده از آب برای خنک‌سازی راکتورها، ۶.۴ گیگاوات کاهش یافت که معادل حدود ۱۴ درصد از تقاضای روزانه برق فرانسه است.

این نخستین بار نیست که فرانسه به دلیل گرمای هوا ناچار به کاهش تولید نیروگاه‌های هسته‌ای می‌شود. با این حال، این کشور با وجود افت تولید، همچنان به صادرات برق به کشور‌های همسایه ادامه داده است. کارشناسان معتقدند با طولانی‌تر و شدیدتر شدن موج‌های گرما، وقوع چنین اختلالاتی نیز افزایش خواهد یافت.

یکی دیگر از پیامد‌های این شرایط، اختلال حمل‌ونقل در رود «راین»، مهم‌ترین مسیر کشتیرانی داخلی اروپاست که نقشی کلیدی در انتقال زغال‌سنگ، سوخت و سایر کالا‌ها به آلمان و کشور‌های اروپای مرکزی دارد.

کاهش سطح آب این رودخانه باعث شده بسیاری از شناور‌ها نتوانند با ظرفیت کامل حرکت کنند و برای عبور از بخش‌های کم‌عمق، با بار کمتری تردد داشته باشند درنتیجه، هزینه حمل سوخت، زغال‌سنگ و سایر کالا‌ها افزایش یافته و موجب تاخیر در زنجیره تامین شده است. پیش از این نیز اروپا در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ با بحران کاهش سطح آب رود «راین» مواجه شده بود. بحران سال ۲۰۲۲ همزمان با آغاز بحران انرژی پس از درگیری روسیه و اوکراین رخ داد.

سال جاری نیز کاهش بارندگی و تداوم موج گرما همزمان با تجاوز آمریکا به ایران، فشار بیشتری بر تامین انرژی، هزینه‌های حمل‌ونقل، فعالیت صنایع و نرخ تورم اروپا وارد کرده است. اکنون سطح آب در منطقه «کائوب»، در بخش میانی رود «راین» اواسط جولای، به پایین‌ترین میزان خود در چند دهه اخیر رسیده و موجب شده است تنها طی یک هفته، هزینه حمل دیزل از بندر «روتردام» به جنوب آلمان، بیش از ۵۰ درصد افزایش یابد.

کارشناسان هشدار دادند، ادامه این شرایط می‌تواند روند بهبود اقتصاد آلمان را که به‌تازگی از شوک اولیه بحران ناشی از تجاوز آمریکا به ایران خارج شده، با مخاطره مواجه کند.

بر اساس برآورد موسسه اقتصاد جهانی «کیل» (Kiel)، کاهش سطح آب رود «راین» در سال ۲۰۱۸، باعث افت ۱.۵ درصدی تولید صنعتی آلمان و کاهش ۰.۴ درصدی تولید ناخالص داخلی این کشور شد.

اویل پرایس گزارش کرد، همچنین بررسی اختصاصی موسسه پژوهشی «پروگنوس» نشان می‌دهد که موج گرمای اواخر ژوئن سال جاری، بیش از ۶ میلیارد یورو (حدود ۶.۸ میلیارد دلار) به اقتصاد آلمان خسارت وارد کرده است.

این موسسه پیش‌بینی کرد که در سال‌های آینده، آلمان هر تابستان با سه تا چهار موج گرمای شدید با دمای بالاتر از ۳۵ درجه سانتی‌گراد روبه‌رو می‌شود. برآورد‌ها نشان می‌دهد هر روز با دمای بیش از ۳۵ درجه، حدود یک میلیارد یورو به اقتصاد این کشور خسارت وارد می‌شود و زیان سالانه ناشی از گرمای شدید می‌تواند از مرز ۲۰ میلیارد یورو عبور کند.