گلستان در آستانه بحران بزرگ آب

همزمان با رسیدن تراز آب‌های زیرزمینی گلستان به محدوده بحرانی، گسترش چاه‌های غیرمجاز و برداشت‌های بی‌رویه، نگرانی‌ها درباره تشدید بحران و تهدید امنیت آبی این استان را افزایش داده است.

کد خبر: ۲۱۵۲۴۰۱

۳۱ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر، استان گلستان با چالش‌های جدی در حوزه مدیریت منابع آب زیرزمینی و سطحی رو‌به‌رو است. از سویی ضرورت گذار از کشاورزی سنتی به سمت الگوی کشت کم‌آب‌بر و هوشمندسازی برداشت از چاه‌ها، به یک ضرورت حیاتی تبدیل شده و از سوی دیگر چالش‌هایی نظیر چاه‌های فاقد پروانه، رسوب‌گذاری در مخازن سد‌ها و عدم تعادل میان عرضه و تقاضای آب، مدیریت منابع را با پیچیدگی‌های بیشتری مواجه کرده است.

به گفته کارشناسان تعیین تکلیف چاه‌های فاقد پروانه میتواند به عنوان یکی از راهکار‌های اصلی مدیریت منابع آب در استان محسوب شود.

۱۰ هزار حلقه چاه همچنان در انتظار تعیین تکلیف

به گفته مدیر عامل شرکت آب و منطقه‌ای گلستان حدود ۲۱ هزار و ۵۰۰ حلقه چاه فاقد پروانه بهره‌برداری مشمول قانون تعیین تکلیف چاه‌های آب هستند، ایرج حیدریان در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تا پایان سال ۱۴۰۴، حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ حلقه تعیین تکلیف شده و نزدیک به ۱۰ هزار حلقه دیگر باقی مانده است.

وی افزود: از آنجا که فرآیند تعیین تکلیف، متقاضی‌محور بوده و نیازمند ارائه مدارک و مستندات مالکیت چاه و اراضی است، متأسفانه بخشی از مالکان علی‌رغم اطلاع‌رسانی‌های انجام‌شده به ادارات منابع آب شهرستان‌ها مراجعه نمی‌کنند که این موضوع موجب کندی در روند تعیین تکلیف شده است.

مدیر عامل شرکت آب و منطقه‌ای گلستان ادامه داد: برنامه انسداد چاه‌های غیرمجاز در چارچوب طرح سازگاری با کم‌آبی استان در حال اجراست، بر اساس برنامه سال ۱۴۰۴، انسداد ۳۵۰ حلقه چاه غیرمجاز هدف‌گذاری شده بود که با تلاش مجموعه شرکت، تاکنون ۴۱۳ حلقه چاه غیرمجاز پر و مسلوب‌المنفعه شده است، این اقدام با همکاری پیمانکاران طرف قرارداد شرکت آب منطقه‌ای انجام شده و در کنار آن، پیگیری حقوقی و اخذ خسارت از متخلفان نیز در دستور کار قرار دارد.

افزایش بهره وری مصرف آب مهمترین رویکرد مدیریت منابع آبی در گلستان

حیدریان خاطرنشان کرد: در راستای بازدارندگی تخلفات، موضوعاتی همچون اصلاح الگوی کشت به سمت محصولات کم‌آب‌بر، برخورد قضایی از جمله انسداد حساب‌های بانکی مالکان چاه‌های غیرمجاز تا زمان تعیین تکلیف، و همچنین بازنگری در جرایم پیش‌بینی‌شده برای حفر چاه غیرمجاز از جمله مواردی است که می‌تواند اثرگذاری بیشتری در مدیریت منابع آب داشته باشد.

وی افزود: کلیه برنامه‌ها و اهداف مرتبط با اصلاح الگوی کشت در قالب برنامه سازگاری با کم‌آبی، با همکاری جهاد کشاورزی و شرکت آب منطقه‌ای در حال اجراست و جلسات مستمر برای تحقق این اهداف برگزار می‌شود.

مدیر عامل شرکت آب و منطقه‌ای گلستان یکی از مهم‌ترین رویکرد‌های مدیریت منابع آب استان را افزایش بهره‌وری مصرف آب عنوان کرد و افزود: در این راستا توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، نصب کنتور‌های هوشمند، مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی، اجرای طرح‌های تعادل‌بخشی آبخوان‌ها، آموزش بهره‌برداران و ترویج الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی در دستور کار قرار دارد.

۴۵۰۰ میلیارد تومان برای پایان «تشنگی»؛ چشم‌انتظاری سد نرماب برای تأمین آب شرب و مهار سیلاب

تکمیل سد نرماب که کلید حل مشکلات آب شرب، کشاورزی و مهار سیلاب در منطقه است، این روز‌ها در انتظار تأمین بودجه به سر می‌برد؛ پروژه‌ای که با تزریق ۴۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار، می‌تواند علاوه بر تولید آب شرب، به سدی مستحکم در برابر سیلاب‌های مخرب تبدیل شود.

حیدریان با بیان اینکه پروژه سد نرماب به عنوان یکی از پروژه‌های کلیدی توسعه شرق استان محسوب میشود با تأکید بر اهمیت راهبردی پروژه سد نرماب گفت: تکمیل این طرح، تحولی اساسی در مدیریت منابع آب، تأمین نیاز ۷۰۰ هزار نفر از جمعیت شرق استان و مهار سیلاب‌های فصلی ایجاد خواهد کرد.

وی با اشاره به اهداف چندگانه این طرح، اظهار کرد: تأمین سالانه ۴۵ میلیون مترمکعب آب شرب و صنعت، تولید انرژی برق‌آبی، تأمین نیاز‌های زیست‌محیطی و همچنین توسعه گردشگری، از جمله دستاورد‌های پیش‌بینی شده برای این پروژه است.

تأمین آب شرب پایدار برای ۷۰۰ هزار نفر از جمعیت شرق گلستان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان در ادامه با اشاره به چالش‌های موجود، بر ضرورت تأمین اعتبارات لازم تأکید کرد و گفت: تکمیل این طرح مستلزم تخصیص بودجه‌های مورد نیاز، به‌ویژه برای آبگیری فاز نخست سد با ظرفیت ۳۰ میلیون مترمکعب است، این مرحله از پروژه، علاوه بر تأمین بخشی از نیاز آب شرب منطقه، نقش مؤثری در کنترل سیلاب و تقویت منابع زیست‌محیطی خواهد داشت.

وی همچنین خاطرنشان کرد: اجرای کامل این پروژه، زمینه تأمین آب شرب پایدار برای حدود ۷۰۰ هزار نفر از جمعیت شرق استان گلستان را فراهم کرده و با کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، به پایداری اکوسیستم منطقه کمک خواهد کرد.

مدیر عامل شرکت آب و منطقه‌ای گلستان در پایان افزود: اجرای این طرح می‌تواند منجر به توسعه کشاورزی پایدار، افزایش تولید محصولات استراتژیک، ایجاد اشتغال و در نهایت تثبیت جمعیت روستایی در منطقه شود در واقع سد نرماب فراتر از یک پروژه عمرانی، ابزاری برای تقویت امنیت آبی و توسعه اقتصادی شرق استان است.

بر اساس این گزارش عبور از بحران فعلی، مستلزم گذار از مدیریتِ سنتی به مدیریتِ هوشمندانه است. تنها با تلفیقِ دو استراتژیِ برخورد قاطع قانونی با تخلفات و برداشت‌های غیرمجاز و تکمیل پروژه‌های زیربنایی و استراتژیک، می‌توان از تخلیه ذخایر زیرزمینی جلوگیری کرد و امنیت آبی را برای نسل‌های آینده و توسعه پایدار کشاورزی در استان گلستان تضمین کرد.