سهام عدالت همچنان در بلاتکلیفی / چرا پرونده سهام عدالت بسته نمی‌شود؟

در حالی که میلیون‌ها دارنده سهام عدالت چشم‌انتظار تعیین تکلیف دارایی خود هستند، روند برگزاری مجامع استانی همچنان تحت تأثیر اختلافات میان دستگاه‌های مرتبط قرار دارد و سرنوشت این پرونده را مبهم کرده است.

کد خبر: ۲۱۵۲۵۵۹

۰۱ مرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از باشگاه خبرنگاران، پرتفوی سهام عدالت شامل ۳۶ شرکت بورسی و ۱۳ شرکت غیربورسی است؛ دارایی‌ که قرار بود یکی از مهم‌ترین سیاست‌های مردمی‌سازی اقتصاد باشد، اما امروز بخش مهمی از آن همچنان درگیر ابهام، تعلیق و بلاتکلیفی است. در حالی که میلیون‌ها سهامدار مستقیم و غیرمستقیم چشم‌انتظار تعیین تکلیف نهایی این دارایی هستند، نماد‌های شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت برای مدت طولانی متوقف مانده و امکان معامله، تصمیم‌گیری و مدیریت دارایی برای سهامداران عملاً از بین رفته است.

توقف نماد‌های استانی سهام عدالت از اسفند ۱۴۰۰ آغاز شد و با گذشت زمان، این تعلیق به یکی از موضوعات فرسایشی بازار سرمایه تبدیل شده است. استمرار این وضعیت باعث شده سهامداران نه بتوانند از ارزش دارایی خود در بازار استفاده کنند و نه نسبت به آینده آن تصویر شفافی داشته باشند. در واقع، سهام عدالت برای میلیون‌ها نفر از یک دارایی قابل مدیریت، به یک دارایی راکد و بلاتکلیف تبدیل شده است.

این معطلی طولانی، اعتماد عمومی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. سهامدارانی که سال‌هاست وعده آزادسازی، ساماندهی و بازگشایی را شنیده‌اند، اکنون بیش از هر چیز به زمان‌بندی روشن و اقدام عملی نیاز دارند؛ نه تکرار وعده‌های کلی و مبهم.

به تازگی صیدی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفته بود: دستورالعمل اجرا سهام عدالت جامع است و هم بحث اداره شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی را در بر می‌گیرد، هم بحث معاملات سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و همینطور سهام شرکت‌های سرمایه‌پذیر را در بر می‌گیرد.

او افزود: در این دستورالعمل همچنین بحث وضعیت شرکت‌های تعاونی در واقع تعیین تکلیف شده و هم بحث تعیین اعضای حقیقی هیئت مدیره در شرکت‌های سرمایه‌پذیر نیز در آن دیده شده است.

صیدی ادامه داد: این دستورالعمل الان مراحل خود را طی می‌کند و با هماهنگی وزارت اقتصاد و معاونت حقوقی ریاست جمهوری در حال بررسی است و ان‌شاءالله به محض اینکه نهایی شود، همه جنبه‌های سهام عدالت در آن دیده شده و سهام عدالت یک وضعیت به مراتب بهتر نسبت به امروز خواهد داشت.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره زمان عملیاتی شدن این دستورالعمل گفت: دستورالعمل نهایی شده و در حال طی کردن مراحل است، با مجلس هماهنگی‌هایی داشتیم حالا اینکه چقدر در دولت در معاونت حقوقی بررسی شود زمان ببرد را نمی‌دانم، اما در حال پیگیری هستیم که هرچقدر زودتر به نتیجه برسیم.

بازگشایی سهام عدالت در تابستان امسال

در ادامه نیز مدنی‌زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی در جمع خبرنگاران به فراهم شدن مقدمات آزادسازی سهام عدالت اشاره کرده و گفته بود: با توجه به آمادگی نسبی بازار سرمایه، این موضوع در دستور کار شورای عالی بورس قرار گرفته و امیدواریم مردم پس از بیش از یک دهه توقف، در تابستان امسال شاهد بازگشایی سهام عدالت باشند.

مدنی‌زاده یکی از مهم‌ترین پیش‌نیاز‌های اجرای این برنامه را برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت عنوان کرد و گفت: در این زمینه، اقدامات لازم برای برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی آغاز شده است؛ در مواردی که مجامع این شرکت‌ها برگزار نشده باشد، از دادستانی درخواست شده است تا مطابق قانون تجارت، ارکان شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی را مکلف به برگزاری مجمع کند و در صورت استنکاف، اقدامات قانونی لازم انجام خواهد شد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی ابراز امیدواری کرد که فرآیند برگزاری مجامع و سایر الزامات قانونی امسال نهایی شود و افزود: امیدواریم مردم عزیز پس از بیش از یک دهه توقف، شیرینی بازگشایی و آزادسازی سهام عدالت را در تابستان ۱۴۰۵ تجربه کنند.

همانطور که مسئولان اقتصادی اظهار کردند یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های بازگشایی و تعیین تکلیف سهام عدالت، برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی است.

ضرب‌الاجلی برای برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت

در همین راستا، ولی‌الله جعفری، مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، طی نامه‌ای به مدیران عامل و اعضای هیأت‌مدیره شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی، بر اجرای مصوبه شورای عالی بورس و تسریع در برگزاری مجامع تأکید و مهلت سه‌هفته‌ای برای برگزاری مجامع عمومی این شرکت‌ها تعیین کرده است؛ مهلتی که با توجه به زمان ابلاغ مصوبه، در روز‌های پایانی تیرماه به پایان رسیده است.

پیگیری خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان از سازمان بورس و برخی از اعضای شورای عالی بورس هم برای آگاهی از آخرین وضعیت برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت تا این لحظه بی‌نتیجه مانده است؛ ولی مشخص شد پیگیری‌ها برای برگزاری مجامع و بازگشایی نماد‌های استانی سهام عدالت در جریان است.

اما در کل علیرغم تصمیم‌گیری جهت حرکت به سمت ساماندهی پرونده سهام عدالت، تداوم تضاد آرا و نبود اجماع نظر میان بخش‌های مختلف، فرآیند‌ها را با پیچیدگی‌های مضاعف و ابهام در خروجی نهایی مواجه ساخته است.

جلسه‌ای ویژه برای سهام عدالت؛ مهلت یک‌ماهه برای طراحی مدلی جدید

به تازگی هم عسگر توکلی رئیس اتحادیه کشوری تعاونی‌های سهام عدالت در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفته است: اگر نماد‌های شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی بازگشایی شوند، بازار سرمایه ظرفیت این حجم از معاملات را ندارد و به طور قطع اتفاقات سال ۱۳۹۹ برای مردم تکرار خواهد شد. در چنین شرایطی سهام در صف‌های فروش قفل می‌شود، قیمت‌ها به شدت کاهش پیدا می‌کند و اعتماد مردم نیز آسیب خواهد دید.

رئیس اتحادیه کشوری تعاونی‌های سهام عدالت با پاسخ به این پرسش که سال‌هاست نماد این شرکت‌ها متوقف است، راهکار چیست؟ گفت: راهکار این است که اگر قرار است نماد‌ها بازگشایی شوند، آیین‌نامه‌ای مشترک تدوین شود که هم قانون رعایت شود، هم ابلاغیه مقام معظم رهبری مورد توجه قرار گیرد و هم قانون تجارت ملاک عمل باشد.

او افزود: قرار بود سهامداران بتوانند از طریق دفاتر شرکت‌های تعاونی شهرستان‌ها که نقش کارگزاری را ایفا می‌کنند، سهام خود را معامله کنند تا سهام هر استان در همان استان خرید و فروش شود و از استان خارج نشود. در غیر این صورت، استان‌های کم‌برخوردار و محروم با خسارت‌های سنگینی مواجه خواهند شد و این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد.

توکلی در پایان گفت: تاکنون اقدامی در رابطه با این مصوبه اخیر شورای عالی بورس انجام نشده است. بیش از ۱۵۰ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نسبت به این مصوبه اعتراض کرده‌اند و همچنین پنج رئیس و چهار رئیس کمیسیون تخصصی مجلس نیز آن را غیرقانونی دانسته‌اند. بر همین اساس، روز شنبه جلسه‌ای با حضور نایب رئیس مجلس، وزیر امور اقتصادی و دارایی و اعضای کمیسیون‌های تخصصی برگزار شد و مقرر شد ظرف یک ماه، با هماهنگی مجلس و دولت، مدلی طراحی شود که هم قانون و ابلاغیه مقام معظم رهبری رعایت شود و هم از وارد شدن ضرر و زیان به مردم جلوگیری شود.

حالا باید منتظر ماند و دید که آیا سرانجام مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت به ایستگاه پایانی خواهد رسید و  آیا تعامل فشرده دولت و مجلس، گره کور پرونده سهام عدالت را باز خواهد کرد  یا میلیون‌ها سهامدار همچنان باید در سایه اختلافات و ابهامات، چشم‌انتظارِ تعیین تکلیف نهایی دارایی خود بمانند.