حمل ریلی بین‌المللی ایران | خدمات حمل بار با قطار

هزینه حمل ریلی بین‌المللی فقط کرایه واگن نیست. با روش مقایسه Quote، دامنه خدمات، هزینه‌های پنهان، عملیات مرزی و اسناد SMGS آشنا شوید.

کد خبر: ۲۱۵۲۹۳۳

۰۳ مرداد ۱۴۰۵

حمل ریلی بین‌المللی امروز دیگر صرفاً انتخاب یک مسیر حمل نیست؛ بلکه بخشی از استراتژی مدیریت هزینه، زمان تحویل و ریسک زنجیره تأمین محسوب می‌شود. با گسترش کریدورهای ریلی میان ایران، آسیای میانه، چین و کشورهای CIS، مدیران بازرگانی بیش از گذشته با انتخاب‌هایی روبه‌رو هستند که تنها بر اساس نرخ حمل قابل ارزیابی نیستند. تفاوت در مسیر، عملیات مرزی، اسناد بین‌المللی و دامنه خدمات می‌تواند نتیجه یک پروژه را به‌طور کامل تغییر دهد؛ حتی زمانی که مبدأ، مقصد و نوع کالا یکسان باشد.

آیا پایین‌ترین نرخ حمل، واقعاً بهترین انتخاب است؟

در بسیاری از پروژه‌های حمل بین‌المللی، گران‌ترین بخش عملیات اصلاً داخل پیش‌فاکتور نوشته نشده است. به همین دلیل، دو استعلام با اختلاف قیمت اندک، گاهی در پایان پروژه اختلاف هزینه قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند؛ نه به‌دلیل نرخ حمل، بلکه به‌خاطر تفاوت در دامنه خدمات، مسئولیت‌ها و هزینه‌هایی که بعداً به عملیات اضافه می‌شوند.

بسیاری از مدیران خرید، اولین تصمیم خود را بر اساس عددی می‌گیرند که در Quote دیده می‌شود. این موضوع طبیعی است، اما همیشه تصمیم درستی نیست. پایین‌ترین نرخ معمولاً ذهن تصمیم‌گیر را به خود جلب می‌کند، درحالی‌که ممکن است خدماتی مانند حمل اولیه، عملیات مرزی، هماهنگی اسناد بین‌المللی، انتقال بین شبکه‌های ریلی یا تحویل نهایی در آن لحاظ نشده باشد.

به همین دلیل، شرکت‌های باتجربه دیگر سؤال را با «هزینه حمل چقدر است؟» آغاز نمی‌کنند؛ بلکه ابتدا می‌پرسند:

«این پیشنهاد دقیقاً چه خدماتی را پوشش می‌دهد و مسئولیت کدام بخش از عملیات را بر عهده نمی‌گیرد؟»

همین تغییر نگاه، تفاوت میان خرید یک خدمت حمل و طراحی یک راهکار لجستیکی را مشخص می‌کند.

این موضوع در مسیرهای ریلی ایران به آسیای میانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در کریدور ایران–ترکمنستان، انتخاب مرز عملیاتی، هماهنگی اسناد SMGS، نحوه اتصال به شبکه ریلی کشورهای CIS و طراحی مسیر می‌تواند ساختار هزینه و زمان تحویل را تغییر دهد؛ حتی اگر مبدأ، مقصد و نوع کالا ثابت باشند. آشنایی با ساختار حمل ریلی بین‌المللی و شبکه ریلی ایران کمک می‌کند این متغیرها را پیش از مقایسه قیمت در نظر بگیرید.

پیش از درخواست استعلام، کافی است چهار متغیر کلیدی را مشخص کنید:

متغیر

چرا اهمیت دارد؟

نوع کالا

نوع واگن، محدودیت‌های حمل و الزامات ایمنی را مشخص می‌کند.

مبدأ و مقصد

مسیر ریلی، مرز عملیاتی و نیاز به حمل چندوجهی را تعیین می‌کند.

وزن و بسته‌بندی

انتخاب حمل واگنی یا کانتینری به این اطلاعات وابسته است.

دامنه خدمات

مشخص می‌کند چه خدماتی داخل Quote هستند و چه مواردی جداگانه محاسبه می‌شوند.

اگر این چهار متغیر از ابتدا شفاف نباشند، مقایسه قیمت عملاً مقایسه دو Quote نیست؛ بلکه مقایسه دو دامنه خدمت متفاوت است. این همان اشتباهی است که بسیاری از مدیران خرید پس از چند پروژه عملیاتی متوجه آن می‌شوند.

Quote را با قیمت مقایسه نکنید؛ با دامنه خدمات مقایسه کنید

بزرگ‌ترین اشتباه در ارزیابی استعلام‌های حمل، مقایسه دو عدد است؛ درحالی‌که در عمل، شما دو دامنه خدمت را با یکدیگر مقایسه می‌کنید. گاهی اختلاف واقعی دو Quote نه در کرایه واگن، بلکه در نحوه تعریف مسئولیت‌ها ایجاد می‌شود. به همین دلیل، دو پیشنهاد با قیمت تقریباً یکسان می‌توانند هزینه نهایی کاملاً متفاوتی ایجاد کنند.

مدیران حرفه‌ای زنجیره تأمین پیش از مقایسه قیمت، ابتدا این سؤال را مطرح می‌کنند:

«این هزینه دقیقاً برای چه خدماتی پرداخت می‌شود؟»

اگر پاسخ این سؤال شفاف نباشد، مقایسه قیمت ارزش چندانی ندارد.

یک روش ساده برای بررسی هر Quote، تقسیم خدمات به سه گروه زیر است:

وضعیت خدمت

مفهوم

Included

خدمات و هزینه آن در Quote لحاظ شده است.

Excluded

این خدمات باید جداگانه تأمین یا پرداخت شوند.

Conditional

هزینه فقط در صورت وقوع شرایط مشخص مانند توقف واگن، تغییر مسیر یا عملیات اضافی ایجاد می‌شود.

مقایسه استعلام‌های حمل ریلی تنها بر اساس نرخ حمل می‌تواند گمراه‌کننده باشد. این اینفوگرافیک نشان می‌دهد چگونه تفاوت در دامنه خدمات، اسناد، عملیات مرزی و هزینه‌های مشروط، هزینه نهایی یک پروژه حمل ریلی بین‌المللی را تغییر می‌دهد.

در بسیاری از پروژه‌ها، اولین Quote ارزان‌تر است؛ اما آخرین فاکتور گران‌تر. دلیل آن این نیست که نرخ اولیه اشتباه بوده، بلکه از ابتدا دامنه خدمات به‌طور کامل تعریف نشده است.

به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌ها پیش از انتخاب شریک لجستیکی، نمونه پروژه‌های حمل ریلی را بررسی می‌کنند تا ببینند مسیرهای مشابه چگونه طراحی و اجرا شده‌اند و هر ارائه‌دهنده چه دامنه‌ای از خدمات را بر عهده گرفته است.

انتخاب شرکت حمل؛ آنچه موفقیت پروژه را تعیین می‌کند، فقط مسیر نیست

در بسیاری از پروژه‌های حمل ریلی بین‌المللی، تفاوت اصلی میان دو ارائه‌دهنده خدمات، تعداد واگن یا حتی مسیر پیشنهادی نیست؛ بلکه کیفیت تصمیم‌هایی است که پیش از حرکت اولین واگن گرفته می‌شود. زمانی که شرایط طبق برنامه پیش برود، بیشتر شرکت‌ها عملکرد قابل قبولی دارند؛ اما ارزش واقعی یک شریک لجستیکی زمانی مشخص می‌شود که تغییر مسیر، تأخیر مرزی یا نیاز به هماهنگی‌های عملیاتی پیش‌بینی‌نشده ایجاد شود.

به همین دلیل، مدیران باتجربه زنجیره تأمین معمولاً علاوه بر قیمت، ارائه‌دهندگان را با معیارهای زیر ارزیابی می‌کنند:

معیار

چرا اهمیت دارد؟

تجربه در مسیرهای مشابه

کاهش ریسک تصمیم‌گیری و اجرای دقیق‌تر

شفافیت Quote

مشخص بودن خدمات، مسئولیت‌ها و هزینه‌های مشروط

مدیریت عملیات مرزی

کاهش احتمال توقف و هماهنگی بهتر میان شبکه‌های ریلی

سناریوهای جایگزین

حفظ جریان حمل در صورت اختلال

گزارش‌دهی و پیگیری

افزایش قابلیت پیش‌بینی برای صاحب کالا

در عمل، فورواردرهای تخصصی حمل ریلی معمولاً پیش از اعلام نرخ، مسیر، نوع واگن، عملیات مرزی و دامنه خدمات را بررسی می‌کنند. آرتا ریل نیز در پروژه‌های حمل ریلی ایران، چین و آسیای میانه از همین رویکرد برای طراحی سناریوی حمل استفاده می‌کند تا پیشنهاد ارائه‌شده تنها یک قیمت نباشد، بلکه پاسخگوی نیاز واقعی هر محموله باشد.

در نهایت، پایین‌ترین Quote الزاماً بهترین انتخاب نیست؛ شفاف‌ترین Quote معمولاً مطمئن‌ترین تصمیم را می‌سازد، زیرا از ابتدا مشخص می‌کند چه خدماتی ارائه می‌شود، چه مسئولیت‌هایی بر عهده هر طرف است و چه ریسک‌هایی باید مدیریت شوند.

پیش از مقایسه قیمت، از هر ارائه‌دهنده بخواهید دامنه خدمات، مسئولیت‌ها و موارد خارج از Quote را به‌صورت شفاف مشخص کند. اگر برای محموله خود به ارزیابی مسیر و طراحی سناریوی حمل نیاز دارید، می‌توانید از طریق صفحه استعلام خدمات حمل ریلی بین‌المللی مشخصات پروژه را ارسال کنید. این رویکرد، مبنای دقیق‌تری برای مقایسه پیشنهادها و انتخاب آگاهانه شریک لجستیکی خواهد بود.