آمریکا به دنبال عملیات محدود در خاک ایران / سناریوی تصرف خارک؛ واقعیت یا شایعه؟

نشریه فارن پالیسی فاش کرد که آمریکا به‌جای عملیات زمینی گسترده در سرزمین اصلی ایران، به دنبال سناریوی تصرف جزایر استراتژیک مانند خارک است؛ اقدامی که کارشناسان نظامی آن را «بسیار پرریسک» توصیف کرده و هشدار می‌دهند.

کد خبر: ۲۱۵۳۰۴۶

۰۳ مرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از انتخاب، سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی، مارک کنسیان، که مشاور ارشد در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) است، گفت احتمال عملیات زمینی آمریکا در سرزمین اصلی ایران را «تقریباً صفر» می‌داند و انجام چنین اقدامی را «فوق‌العاده پرریسک» توصیف کرد؛ به‌ویژه با توجه به اینکه تهران نیرو‌های زمینی‌ای در حدود یک میلیون نفر در اختیار دارد.

فارن پالیسی نوشت: با تشدید جنگ آمریکا و ایران، نگرانی‌ها درباره احتمال آغاز یک عملیات زمینی افزایش یافته است؛ زیرا حملات هوایی بی‌وقفه آمریکا نتوانسته است عزم تهران را درهم بشکند.

در ادامه این مطلب آمده است: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، احتمال اعزام نیرو‌های زمینی را رد نکرده است؛ در شرایطی که این جنگ ــ که اکنون عمدتاً به نبردی برای کنترل تنگه هرمز تبدیل شده ــ همچنان بازار‌های جهانی انرژی را دچار آشفتگی می‌کند. همچنین گزارش‌هایی منتشر شده که آمریکا نیرو‌های نظامی بیشتری، از جمله نیرو‌های عملیات ویژه و تیم‌های پزشکی، به منطقه اعزام کرده است تا گزینه‌های بیشتری در اختیار ترامپ قرار دهد.

این هفته، قانون‌گذاران آمریکایی از مقام‌های ارشد دولت ترامپ پرسیدند آیا عملیات زمینی به‌طور جدی در حال بررسی است یا نه. در جلسه استماع روز سه‌شنبه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، به‌طور صریح نگفت که آیا انتظار دارد نبرد زمینی گام بعدی آمریکا در این جنگ باشد یا خیر. اما او پذیرفت که «قدرت هوایی محدودیت‌هایی دارد» و گفت که «ما همیشه تعداد شگفت‌انگیزی از گزینه‌ها را طراحی می‌کنیم.»

مقام‌های سابق نظامی آمریکا و کارشناسان به فارین پالیسی گفتند که آمریکا ظاهراً به سمت یک عملیات زمینی بزرگ در ایران حرکت نمی‌کند؛ عملیاتی که به نیرو‌های بسیار بیشتری از حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر فعلی در منطقه نیاز خواهد داشت. با این حال، آنها گفتند ممکن است نیرو‌های زمینی در عملیات‌های محدودتر به کار گرفته شوند؛ مانند تصرف جزایر مهمی همچون خارک یا انجام یورش‌های نیرو‌های ویژه علیه سایت‌های نظامی.

ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا جوزف ووتل که از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ به‌عنوان فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) بر عملیات‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه نظارت داشت، گفت: «فکر نمی‌کنم هدف ما اعزام نیرو به مرکز شهر تهران باشد.»

او همچنین اشاره کرد که به نظر نمی‌رسد کاخ سفید در حال بررسی یک عملیات زمینی علیه سایت‌های هسته‌ای ایران باشد.

ووتل افزود: «چیزی که ممکن است شاهد آن باشیم، استفاده از نیرو‌های زمینی در عملیات‌های محدود برای حمله به نقاط کلیدی است.»

به گفته او، چنین عملیات‌هایی احتمالاً بر هدف قرار دادن توانمندی‌های نظامی‌ای متمرکز خواهد بود که ایران اکنون برای ادامه نقش‌آفرینی در وضعیت تنگه هرمز به آنها متکی است؛ توانمندی‌هایی که عمدتاً در مناطق ساحلی یا حتی کمی در داخل خاک ایران قرار دارند.

اهداف احتمالی می‌تواند شامل مراکز فرماندهی و کنترل، سایت‌های پرتاب، انبار‌های تسلیحاتی، مراکز ارتباطی و دیگر زیرساخت‌های حیاتی باشد که توانایی ایران برای ادامه تأثیرگذاری بر وضعیت تنگه هرمز را پشتیبانی می‌کنند.

اما یک عملیات بزرگ‌تر، مانند تلاش برای تصرف بخشی از خاک اصلی ایران در مجاورت تنگه هرمز با هدف بازگشایی این آبراه، به گفته ووتل احتمالاً به دست‌کم ۱۰۰ هزار نیروی نظامی نیاز خواهد داشت.

او گفت: «این منطقه بسیار وسیع است؛ و باید انتظار داشته باشیم که ایران مقابله کند و تلاش کند در برابر آن مقاومت نشان دهد.»

ایران «ارتش به‌خصوص قدرتمندی» ندارد، اما توانایی نشان دادن مقاومت را دارد، ووتل گفت. ایالات متحده همچنین در انتقال نیرو و تجهیزات با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد، زیرا محدودیت‌های جغرافیایی و موانع لجستیکی دیگری وجود دارد.

در جنگ عراق، ارتش آمریکا توانست از کویتِ همسایه به‌عنوان پایگاه و محل تجمع نیرو‌ها برای عملیات استفاده کند. اما آمریکا مسیر مشابه و آسانی برای ورود به ایران نخواهد داشت. این یکی از دلایل متعددی است که کارشناسان نظامی نسبت به جدی بودن احتمال یک عملیات زمینی گسترده تردید دارند.

سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی، مارک کنسیان، که مشاور ارشد در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) است، گفت احتمال عملیات زمینی آمریکا در سرزمین اصلی ایران را «تقریباً صفر» می‌داند و انجام چنین اقدامی را «فوق‌العاده پرریسک» توصیف کرد؛ به‌ویژه با توجه به اینکه تهران نیرو‌های زمینی‌ای در حدود یک میلیون نفر در اختیار دارد.

اما کنسیان گفت حمله به جزایر دارای اهمیت راهبردی «محتمل‌تر» است.

او افزود آمریکا نیرو‌های لازم در منطقه، از جمله هزاران تفنگدار دریایی و نیروی چترباز، را برای تصرف جزایری مانند خارک در اختیار دارد؛ اما چنین اقدامی یک «عملیات رزمی بزرگ» خواهد بود. نیرو‌های آمریکایی در معرض آتش موشک‌ها و پهپاد‌های ایران قرار خواهند گرفت و «هیچ تردیدی وجود ندارد» که آمریکا متحمل تلفات خواهد شد. با این حال، او افزود: «بعید است ایران بتواند آن‌قدر قدرت آتش فراهم کند که ما را از آنجا بیرون براند.»

کنسیان خاطرنشان کرد ارزش چنین عملیاتی این خواهد بود که «راهی برای بازگشایی تنگه [هرمز]ایجاد کند.» اگرچه جزیره خارک حدود ۴۰۰ مایل با تنگه هرمز در خلیج فارس فاصله دارد، اما این جزیره یک مرکز حیاتی برای صادرات نفت ایران است و طرفداران تصرف آن، خارک را نقطه فشاری می‌دانند که می‌تواند به واشنگتن اهرمی برای اعمال فشار بر تهران بدهد.

با این حال، درباره اینکه آیا تصرف خارک یا دیگر جزایر ارزش چنین خطراتی را دارد یا اینکه واقعاً به بازگشایی تنگه کمک می‌کند، اختلاف نظر وجود دارد.

ووتل گفت خارک برای حکومت ایران ارزشمند است و «کنترل ما بر آن ممکن است تا حدی تأثیرگذار باشد»، اما مطمئن نیست که این اقدام بتواند «کمک زیادی به حل مشکل تنگه هرمز» یا دیگر اهداف عملیاتی آمریکا بکند.

قانون‌گذاران در واشنگتن همچنین نگرانی‌های جدی درباره خطرات اعزام نیرو‌های زمینی به ایران دارند؛ از جمله در هرگونه عملیاتی برای تصرف جزایر.

تد لیو، نماینده دموکرات کنگره، کهنه‌سرباز نیروی هوایی آمریکا و عضو کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان، به فارن پالیسی گفت: «نمی‌بینم چگونه می‌توان به سادگی یک جزیره را تصرف کرد بدون اینکه نیرو‌های آمریکایی هر روز در معرض تیراندازی ایران قرار بگیرند. مسئله این نیست که آیا ارتش آمریکا می‌تواند سرزمین‌هایی را تصرف کند یا نه؛ البته که می‌توانیم. مسئله این است که روز بعد چه اتفاقی می‌افتد.»

لیو افزود: «شما نمی‌توانید فقط یک منطقه را تصرف کنید و بگویید جنگ تمام شده است؛ شما باید آن منطقه را حفظ کنید؛ و اینجاست که مشکل بزرگی ایجاد می‌شود. برای اینکه آمریکا بتواند عملیات‌هایی را برای حفظ یک منطقه در ایران ادامه دهد، این فقط به یک جنگ بی‌پایان دیگر تبدیل خواهد شد.»

برخی جمهوری‌خواهان نیز نگرانی‌های مشابهی مطرح کرده‌اند.

پت هریگان، نماینده جمهوری‌خواه، عضو کمیته نیرو‌های مسلح مجلس نمایندگان و عضو سابق نیرو‌های ویژه ارتش آمریکا (گرین‌برت)، در پستی اخیر در فیسبوک گفت: «ایران لانه زنبورِ لانه‌های زنبور است، و اعزام نیرو‌های آمریکایی به خاک ایران، یک درگیری که همین حالا هم خطرناک است را به جنگ بی‌پایان بعدی تبدیل خواهد کرد.»

اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران، در هر سطحی، از نظر سیاسی نیز برای ترامپ و حزب جمهوری‌خواه پرریسک خواهد بود. این جنگ که باعث افزایش قیمت بنزین شده، در میان رأی‌دهندگان آمریکایی محبوبیت ندارد و جمهوری‌خواهان بیش از پیش نگران هستند که پیامد‌های این درگیری بتواند اکثریت شکننده آنها در کنگره را در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر تضعیف کند.

با این حال، حتی در چنین شرایطی، لیو تأکید کرد که رفتار‌های گذشته ترامپ نشان می‌دهد او تمایل بسیار زیادی به پذیرش ریسک دارد؛ چیزی که به گفته او با آمادگی ترامپ برای اعزام نیرو‌های زمینی به ونزوئلا در اوایل امسال آشکار شده است.

لیو گفت: «من هرگز ظرفیت دونالد ترامپ برای انجام کار‌های احمقانه و زیان‌بار را دست‌کم نمی‌گیرم. به نظر می‌رسد او درک تحریف‌شده‌ای از واقعیت دارد. باور ندارم که مشاورانش اطلاعات درست را به او می‌دهند. فکر می‌کنم او از اخبار بد محافظت می‌شود. بنابراین، قطعاً فکر می‌کنم در ذهن خودش، تهاجم زمینی یک گزینه قابل‌اجرا به نظر می‌رسد.»

گزارشی اخیر از واشنگتن‌پست نشان داد که وزارت دفاع آمریکا ممکن است کاخ سفید را به‌طور کامل در جریان کمبود مهمات ناشی از جنگ قرار نداده باشد؛ کمبود‌هایی که بالقوه می‌تواند گزینه‌های ترامپ برای گسترش درگیری را محدود کند.

اما کاخ سفید این ادعا را رد کرد که میان رئیس‌جمهور و پنتاگون اختلاف یا شکافی وجود دارد.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در ایمیلی به فارن پالیسی گفت: «هرگونه ادعا مبنی بر اینکه فرمانده کل قوا اطلاعات دقیق و به‌موقع از پنتاگون دریافت نمی‌کند، مضحک است.»

کلی افزود: «ارتش ایالات متحده بیش از اندازه کافی مهمات، تجهیزات جنگی و ذخایر دارد تا تمام اهداف راهبردی رئیس‌جمهور ترامپ و فراتر از آن را تأمین کند؛ و عملیات "خشم حماسی" (Operation Epic Fury) نشان داده است که وقتی با ایالات متحده درگیر شوید چه اتفاقی می‌افتد.»

او ادامه داد: «با این حال، رئیس‌جمهور از پیمانکاران دفاعی خواسته است که دائماً تولید تسلیحات ساخت آمریکا را افزایش دهند؛ تسلیحاتی که بهترین در جهان هستند.»

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که دولت ترامپ با نظارت و پرسش‌های فزاینده درباره اهداف خود در جنگ روبه‌رو است؛ اهدافی که بار‌ها تغییر کرده‌اند و اجرای مأموریت توسط ارتش را دشوار کرده‌اند.

ژنرال جوزف ووتل، فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، گفت: «ارتش دقیقاً همان کاری را انجام داده که از آن خواسته شده بود و این کار را با بهترین توانایی خود انجام داده است؛ اما درک اینکه اهداف راهبردی بلندمدت در این جنگ چه هستند، دشوار بوده است.»