گزارش تحلیلی اقتصادآنلاین؛

پیشران موج بعدی تورم | سیگنال جدید رشد قیمت‌ها؟

تازه‌ترین گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد تورم فصلی تولیدکننده بخش‌های خدمات در بهار ۱۴۰۵ به ۱۶.۹ درصد رسیده؛ نرخی که ۵.۲ واحد درصد بیشتر از زمستان گذشته است. از آنجایی که تورم تولید با یک فاصله زمانی بر تورم مصرف‌کننده اثرگذار است، تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده خدمات می‌تواند برای خانوار مهم باشد.

کد خبر: ۲۱۵۳۹۴۱

۰۸ مرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین، شاخص قیمت تولیدکننده بخش‌های خدمات در بهار ۱۴۰۵ به ۵۴۳.۵ رسیده است. با توجه به قرار داشتن عدد ۱۰۰ در سال پایه ۱۴۰۰، سطح این شاخص اکنون ۴۴۳.۵ درصد بالاتر از سال پایه قرار دارد؛ حدود ۴.۵ برابر.

بر اساس داده‌ها، قیمت دریافتی ارائه‌دهندگان خدمات در بهار نسبت به زمستان ۱۶.۹ درصد افزایش یافته است. تورم نقطه‌به‌نقطه این بخش نیز به ۵۸ درصد و تورم سالانه آن به ۴۹.۳ درصد رسیده است.

هر سه نرخ در مقایسه با زمستان افزایش یافته‌اند؛ تورم فصلی ۵.۲ واحد درصد، تورم نقطه‌به‌نقطه ۸.۳ واحد درصد و تورم سالانه ۴.۸ واحد درصد بالا رفته است. هم‌زمانی افزایش این سه شاخص نشان می‌دهد فشار قیمتی در بخش خدمات فقط به جهش یک فصل محدود نیست و در مقیاس کوتاه‌مدت، نقطه‌ای و سالانه مشاهده می‌شود.

افزایش قیمت در هر ۱۳ گروه خدماتی

جزئیات جدول مرکز آمار نشان می‌دهد سطح قیمت تولیدکننده در هر ۱۳ گروه خدماتی طی بهار افزایش یافته است. بااین‌حال، مقایسه نرخ‌های تورم فصلی با زمستان تصویر دقیق‌تری از شتاب تغییر قیمت‌ها ارائه می‌دهد.

مقدار تغییر تورم فصلی ۱۰ گروه نسبت به زمستان بیشتر شده، نرخ تورم املاک و مستغلات در ۷.۶ درصد ثابت مانده و تنها در دو گروه تأمین جا و غذا و آموزش، با سرعت کمتری افزایش یافته است. تورم فصلی تأمین جا و غذا از ۲۴.۹ به ۲۴.۸ درصد و تورم آموزش از ۱.۶ به ۱.۳ درصد رسیده است.

کاهش تغییرات این دو نرخ به معنای ارزان‌شدن خدمات نیست؛ قیمت تولیدکننده در این گروه‌ها به‌ترتیب ۲۴.۸ و ۱.۳ درصد دیگر افزایش یافته، اما سرعت رشد آن کمتر از فصل قبل بوده است.

دامنه فشار تورمی در شاخص‌های دیگر نیز گسترده است. تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه هر ۱۳ گروه نسبت به زمستان افزایش یافته است.

حمل‌ونقل و انبارداری موتور اصلی افزایش شاخص کل

بالاترین نرخ تورم یک گروه لزوماً به معنای بیشترین اثر آن بر شاخص کل نیست؛ زیرا اثر نهایی هر گروه علاوه بر نرخ افزایش قیمت، به ضریب اهمیت  آن نیز بستگی دارد.

محاسبات اقتصادآنلاین نشان می‌دهد حمل‌ونقل و انبارداری با ضریب اهمیت ۳۱.۸ درصد و تورم فصلی ۲۱ درصد، حدود ۴۸.۲ درصد از کل افزایش فصلی شاخص خدمات را توضیح می‌دهد. به بیان دیگر، از تورم ۱۶.۹ درصدی بهار، حدود ۸.۱۵ واحد درصد به این گروه مربوط بوده است.

سلامت و مددکاری اجتماعی با سهم تقریبی ۱۳.۷ درصد و املاک و مستغلات با سهم حدود ۱۱.۷ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در مجموع، این سه گروه نزدیک به ۷۳.۶ درصد از افزایش شاخص کل در بهار را رقم زده‌اند.

پس از این سه گروه، تعمیر وسایل نقلیه موتوری و موتورسیکلت حدود ۷.۷ درصد و تأمین جا و غذا نزدیک به ۵.۸ درصد از افزایش شاخص کل را توضیح می‌دهند.

سلامت، عامل اصلی شتاب‌گرفتن تورم

میان «عامل افزایش شاخص» و «عامل شتاب‌گرفتن تورم» تفاوت وجود دارد. حمل‌ونقل بزرگ‌ترین سهم را در افزایش سطح شاخص کل داشته، اما محاسبات نشان می‌دهد سلامت و مددکاری اجتماعی بیشترین نقش را در افزایش نرخ تورم فصلی از ۱۱.۷ درصد در زمستان به ۱۶.۹ درصد در بهار ایفا کرده است.

تورم فصلی سلامت از ۲.۶ درصد در زمستان به ۲۷.۷ درصد در بهار جهش کرده است.

تعمیرات شدیدترین جهش فصلی

بالاترین تورم فصلی بهار با نرخ ۳۳.۳ درصد به تعمیر وسایل نقلیه موتوری و موتورسیکلت تعلق دارد. این نرخ در زمستان ۱۵ درصد بود. تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه نیز از ۵۷ به ۸۳.۷ درصد رسیده است.

جا و غذا؛ بالاترین تورم نقطه‌ای

تورم فصلی خدمات تأمین جا و غذا از ۲۴.۹ درصد در زمستان به ۲۴.۸ درصد در بهار رسیده است.

این گروه با تورم نقطه‌به‌نقطه ۹۱.۶ درصد، بالاترین نرخ نقطه‌ای را میان گروه‌های خدماتی ثبت کرده است. تورم سالانه آن نیز از ۴۶.۹ به ۶۲.۵ درصد رسیده که نشان می‌دهد افزایش‌های اخیر با سرعت زیادی وارد میانگین سالانه شده‌اند.

نشانه‌های شتاب تازه در اطلاعات و ارتباطات

اطلاعات و ارتباطات با تورم سالانه ۲۶.۴ درصد، کمترین نرخ سالانه را میان گروه‌های خدماتی دارد؛ اما شاخص‌های کوتاه‌مدت آن تصویر متفاوتی نشان می‌دهند.

تورم فصلی این گروه از ۱۵ به ۱۶.۵ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه آن از ۳۰ به ۴۶.۳ درصد افزایش یافته است. فاصله تورم نقطه‌ای با نرخ سالانه نشان می‌دهد رشد‌های جدید قیمت از میانگین یک‌سال گذشته بیشتر شده‌اند و هنوز اثر کامل خود را در تورم سالانه نشان نداده‌اند.

آبرسانی؛ تورم سالانه بالا، فشار فصلی ناچیز

آبرسانی، مدیریت پسماند، فاضلاب و فعالیت‌های تصفیه با تورم سالانه ۶۴.۲ درصد، بالاترین نرخ سالانه را ثبت کرده است؛ اما تورم فصلی آن تنها ۰.۲ درصد بوده و سهم آن از افزایش شاخص کل تقریباً ناچیز است.

کاهش تورم سالانه این گروه از ۶۶.۴ به ۶۴.۲ درصد، در کنار تورم فصلی بسیار پایین، نشان می‌دهد نرخ سالانه بالای آن عمدتاً بازتاب افزایش قیمت در فصل‌های گذشته است، نه شکل‌گیری یک شوک تازه در بهار.

آیا تورم تولیدکننده به مصرف‌کننده منتقل می‌شود؟

شاخص قیمت تولیدکننده خدمات، تغییر قیمت دریافتی ارائه‌دهندگان خدمات را اندازه‌گیری می‌کند؛ بنابراین، تورم ۵۸ درصدی تولیدکننده خدمات را نمی‌توان مستقیماً معادل تورم خدمات مصرفی خانوار دانست.

بااین‌حال، افزایش قیمت تولیدکننده در گروه‌های پرمصرف و ضروری مانند حمل‌ونقل، سلامت، تعمیر خودرو، بیمه، اقامت و غذا می‌تواند با وقفه به قیمت پرداختی مصرف‌کننده منتقل شود.

شدت و زمان این انتقال به عواملی مانند قدرت خرید خانوار، میزان رقابت، قیمت‌گذاری دولتی، تعرفه‌ها، قرارداد‌ها و توان بنگاه‌ها برای انتقال افزایش قیمت بستگی دارد.

تورم خدمات معمولاً بیش از تورم کالا تحت تأثیر دستمزد، اجاره، تعرفه و قرارداد‌های دوره‌ای قرار دارد. این قیمت‌ها در بسیاری از موارد چسبندگی بیشتری دارند؛ یعنی درصورت افزایش دوره‌ای، با سرعت کمتری کاهش می‌یابند.

ادامه دار بودن این روند می‌تواند تورم تولید کننده را به بخش مصرف کننده منتقل کند و باعث شود خانوار‌ها فشار بیشتری تحمل کنند.