رویای هوش مصنوعی پر هزینه شد؛

گزارش مالی ایلان ماسک | استارلینک برد، سهام باخت

اسپیس‌ایکس در نخستین گزارش مالی پس از ورود به بورس، با ثبت رشد چشمگیر درآمد و توسعه سریع استارلینک و هوش مصنوعی، چشم‌انداز بلندپروازانه‌ای ترسیم کرد؛ اما افزایش بی‌سابقه هزینه‌های سرمایه‌ای، نگرانی سرمایه‌گذاران را برانگیخت و به افت سهام این شرکت انجامید.

کد خبر: ۲۱۵۵۱۷۲

۱۴ مرداد ۱۴۰۵

بازارهای جهانی؛ اسپیس‌ایکس، شرکت فضایی متعلق به ایلان ماسک، اولین گزارش مالی خود را منتشر کرد؛ گزارشی که برای سرمایه‌گذاران اهمیت زیادی داشت، این گزارش تعیین کننده بود که آیا مدل رشد قابل توجه این شرکت می‌تواند ارزش‌گذاری عظیم ۱.۷۵ تریلیون دلاری آن را توجیه کند یا نه.

چرا گزارش مالی اسپیس‌ایکس انقدر اهمیت دارد؟

مدل کسب‌وکار اسپیس‌ایکس بر این ایده استوار است که سودآوری استارلینک، کسب‌وکار اینترنت ماهواره‌ای شرکت، بتواند هزینه‌های سنگین پروژه‌های آینده مانند هوش مصنوعی، دیتاسنتر‌ها و موشک نسل جدید استارشیپ را تأمین کند تا این بخش‌ها در آینده به کسب‌وکار‌های بزرگ و مستقل تبدیل شوند.

گزارش مالی سه‌ماهه دوم، نخستین فرصت بازار برای ارزیابی این استراتژی بود.

درآمد اسپیس‌ایکس تقریباً دو برابر شد؛ استارلینک محور اصلی رشد

اسپیس‌ایکس در سه‌ماهه منتهی به (۳۰ ژوئن) اعلام کرد درآمد این شرکت به ۷.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۴.۱ میلیارد دلار بود. بر اساس داده‌های LSEG این عملکرد بالاتر از پیش‌بینی‌های وال‌استریت قرار گرفته است.

بخش اصلی این رشد از استارلینک، سرویس اینترنت ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس، حاصل شد. درآمد استارلینک که بیش از نیمی از کل درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد، نسبت به سال گذشته ۶۶ درصد افزایش یافته است.

تعداد مشترکان استارلینک نیز در پایان فصل به ۱۲ میلیون نفر رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد این سرویس توانسته بازار خود را در میان کاربران خانگی، شرکت‌ها، صنایع هوایی، دریایی و مشتریان دولتی گسترش دهد.

با این حال، یک نشانه نگران‌کننده نیز وجود داشت؛ متوسط درآمد هر کاربر استارلینک ۲۲ درصد کاهش یافت؛ زیرا اسپیس‌ایکس برای ورود به بازار‌های بین‌المللی جدید و جذب مشتری بیشتر، بسته‌های ارزان‌تری ارائه کرده است.

هوش مصنوعی؛ عامل رشد آینده یا یک هزینه سنگین؟

در کنار استارلینک، بخش هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس مهم‌ترین محور گزارش مالی بود. این بخش که شامل فعالیت‌های مرتبط با xAI، مدل هوش مصنوعی Grok، شبکه اجتماعی X و توسعه دیتاسنتر‌ها می‌شود، رشد بسیار سریعی داشته است.

درآمد بخش هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس در سه‌ماهه دوم حدود ۲۵۰ درصد افزایش یافت و شرکت اعلام کرد از قرارداد‌های پردازشی با شرکت‌هایی مانند Anthropic، گوگل و Reflection AI درآمد کسب می‌کند.

ایلان ماسک همچنین گفت: «اسپیس‌ایکس در حال ساخت ظرفیت پردازشی هوش مصنوعی در مقیاسی سریع‌تر از هر شرکت دیگری است و قصد دارد مدل‌های هوش مصنوعی خود را به شکل قابل توجهی بهتر کند.»

در ادامه این شرکت اعلام کرده است که تا پایان سال میلادی بیش از ۲ گیگاوات ظرفیت پردازشی هوش مصنوعی ایجاد می‌کند و این رقم تا پایان سال آینده به نزدیک ۱۰ گیگاوات خواهد رسید.

با وجود این چشم‌انداز، بازار نسبت به هزینه‌های این مسیر همچنان محتاط است؛ زیرا ایجاد زیرساخت‌های هوش مصنوعی میلیارد‌ها دلار سرمایه نیاز دارد و هنوز مشخص نیست بازده این سرمایه‌گذاری‌ها با چه سرعتی محقق خواهد شد.

افزایش هزینه‌ها ؛ نگرانی اصلی سرمایه‌گذاران

بزرگ‌ترین نگرانی بازار پس از انتشار گزارش، افزایش شدید هزینه‌های اسپیس‌ایکس بود. هزینه‌های سرمایه‌ای شرکت در سه‌ماهه دوم به بیش از ۱۸ میلیارد دلار رسید؛ در حالی که سال قبل این رقم فقط ۲.۸۳ میلیارد دلار بود. بخش بزرگی از این افزایش هزینه مربوط به توسعه هوش مصنوعی بود. سرمایه‌گذاری اسپیس‌ایکس در این حوزه از ۷۴۹ میلیون دلار در سال گذشته به ۱۵.۸۳ میلیارد دلار در سه‌ماهه دوم امسال رسید.

مدیر مالی شرکت اعلام کرد که انتظار دارد هزینه‌های سرمایه‌ای در چند فصل آینده نیز در همین سطح بالا باقی بماند.

با وجود هزینه‌ها، زیان عملیاتی کاهش یافت

با وجود افزایش شدید هزینه‌ها، عملکرد عملیاتی اسپیس‌ایکس نشانه‌هایی مثبت داشت. زیان عملیاتی شرکت در سه‌ماهه دوم از ۹۷۰ میلیون دلار به ۱۴۳ میلیون دلار کاهش یافت. همچنین زیان بخش هوش مصنوعی کمتر شد و سود عملیاتی استارلینک ۷۹ درصد افزایش پیدا کرد.

برخی تحلیلگران معتقدند مهم‌ترین نکته مثبت گزارش این بود که بخش هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس برخلاف نگرانی‌ها، تنها یک پروژه هزینه‌بر نیست و توانسته به‌تدریج درآمد ایجاد کند.

ورود اسپیس‌ایکس به بازار موبایل؛ تهدید برای اپراتور‌ها

اسپیس‌ایکس قصد دارد با توسعه خدمات استارلینک وارد بازار ارتباطات موبایلی شود. گوین شاتول، رئیس اسپیس‌ایکس، اعلام کرد، این شرکت انتظار دارد تعداد قابل توجهی از مشتریان اپراتور‌های بزرگ مانند T-Mobile، AT&T و Verizon را جذب کند. هدف شرکت ایجاد یک شبکه ترکیبی از ماهواره و زیرساخت زمینی است تا بتواند یک سرویس موبایل کامل ارائه دهد.

پس از این اظهارات، سهام شرکت‌های مخابراتی در معاملات پس از ساعات کاری کاهش یافت، زیرا سرمایه‌گذاران احتمال دادند ورود اسپیس‌ایکس رقابت در بازار موبایل را افزایش دهد.

بخش فضایی همچنان پرهزینه و پرریسک باقی مانده است

کسب‌وکار فضایی اسپیس‌ایکس شامل پرتاب‌های تجاری، مأموریت‌های دولتی و توسعه موشک استارشیپ است. درآمد این بخش نسبت به سال گذشته ۲۹ درصد رشد کرد، اما همچنان یکی از پرهزینه‌ترین بخش‌های شرکت محسوب می‌شود.

اسپیس‌ایکس در سال‌های اخیر تمرکز بیشتری روی پرتاب ماهواره‌های استارلینک گذاشته و همزمان هزینه‌های سنگین توسعه استارشیپ را تحمل کرده است.

پروژه استارشیپ که برای مأموریت‌های فضایی نسل آینده طراحی شده، همچنان با هزینه و عدم قطعیت بالایی همراه است.

چرا سهام اسپیس‌ایکس بعد از گزارش سقوط کرد؟

در آخر با وجود رشد درآمد، سهام اسپیس‌ایکس در معاملات پس از ساعات رسمی به دلیل نگرانی سرمایه‌گذاران از جهش بی‌سابقه هزینه‌های سرمایه‌ای و همچنین احتمال افزایش عرضه سهام با پایان دوره ممنوعیت فروش (Lock-up)، ۷.۵ درصد کاهش یافت؛ در حالی که پیش از انتشار گزارش در همان روز ۹.۴ درصد رشد کرده بود.

گام بعدی اسپیس‌ایکس؛ جهش یا لغزش؟

اسپیس‌ایکس اکنون در نقطه‌ای حساس قرار دارد. از یک طرف، رشد سریع استارلینک، افزایش درآمد، ورود به هوش مصنوعی و توسعه دیتاسنتر‌ها نشان می‌دهد شرکت توانسته یک اکوسیستم بزرگ فناوری ایجاد کند. از طرف دیگر، هزینه‌های میلیارد دلاری برای هوش مصنوعی، زیرساخت پردازشی و استارشیپ فشار زیادی بر منابع مالی شرکت وارد می‌کند.

در آخر شرکت اسپیس‌ایکس پیش‌بینی کرده تا دسامبر به نرخ درآمد سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار برسد و طی یک سال آینده حداقل ۱۰۰۰ ماهواره نسل جدید V۳ استارلینک را پرتاب کند.

بنابراین، مسیر آینده شرکت به این بستگی دارد که آیا می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های عظیم فعلی را به درآمد‌های پایدار تبدیل کند یا نه؛ موضوعی که حالا مهم‌ترین آزمون سرمایه‌گذاران برای امپراتوری فناوری ایلان ماسک است.