پاسخ به یک ابهام بزرگ؛

چرا بسته‌های اینترنت زود تمام می‌شوند؟ | رمزگشایی از عدد ۲.۷

پس از موج گسترده اعتراض کاربران درباره پایان زودهنگام بسته‌های اینترنت، یکی از اپراتورهای تلفن همراه با انتشار اطلاعیه‌ای، کسر ۲.۷ برابری حجم اینترنت بین‌الملل را رد کرد و توضیح داد که منشاء این عدد، تعرفه ترجیحی ترافیک داخلی است.

کد خبر: ۲۱۵۵۲۳۲

۱۹ مرداد ۱۴۰۵

گروه فناوری - مسیحا حیدریان؛ چرا بسته اینترنت این‌قدر زود تمام می‌شود؟ ماجرای «ضریب ۲.۷» دوباره جنجالی شده و این پرسش را به میان آورده که آیا حجم اینترنت کاربران واقعاً بیشتر از میزان مصرف‌شان کم می‌شود یا پای فیلترشکن‌ها و مصرف پنهان در میان است؟

هزاران کاربر از تجربه‌ای مشترک در فضای مجازی به ویژه اینستاگرام می‌گویند و گله می‌کنند؛ اینکه بسته‌های اینترنت‌شان به‌ویژه هنگام استفاده از سرویس‌های خارجی، بسیار سریع‌تر از انتظار به پایان می‌رسد. کاربران بر این باورند که اپراتور‌ها برای هر یک گیگابایت مصرف اینترنت بین‌الملل، تا ۲.۷ گیگابایت از حجم بسته اینترنت‌شان کم می‌کنند.

این اختلاف روایت، پرسش مهمی را پیش روی کاربران قرار داده است؛ آیا بسته‌های اینترنت واقعا زودتر از موعد تمام می‌شوند یا برداشت نادرست از نحوه محاسبه ترافیک، منشاء این ابهام است؟

عدد ۲.۷ از کجا می‌آید؟

بخش عمده بحث‌های اخیر درباره بسته‌های اینترنت حول عدد «۲.۷» شکل گرفته است. برخی کاربران معتقدند هنگام استفاده از اینترنت بین‌الملل، حجم بسته با ضریب ۲.۷ محاسبه می‌شود که بسته‌های اینترنت را بسیار زودتر از موعد به پایان می‌رساند.

اتمام پیش از موعد بسته‌های اینترنت، تنها منجر به انتشار واکنش ایرانسل شد. این اپراتور در توضیحاتی اعلام کرد: عدد ۲.۷ در واقع به تخفیف ترافیک داخلی مربوط است؛ یعنی کاربران هنگام استفاده از وب‌سایت‌ها و سرویس‌های داخلی به دلیل اعمال تعرفه ترجیحی، با یک گیگابایت از بسته خود می‌توانند حدود ۲.۷ گیگابایت محتوای داخلی مصرف کنند. همچنین برای پیام‌رسان‌های داخلی این ضریب به حدود ۴.۰۳ برابر می‌رسد.

چرا کاربران همچنان از پایان سریع بسته‌ها گلایه دارند؟

بر اساس اعلام ایرانسل، مطابق مصوبات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، مصرف اینترنت بین‌الملل بدون هیچ ضریبی محاسبه می‌شود و با مصرف یک گیگابایت اینترنت بین‌الملل، دقیقا یک گیگابایت از حجم بسته کسر می‌شود.

این اپراتور اعلام کرده کاربران می‌توانند از طریق سوپراپلیکیشن «ایرانسل‌من» جزئیات مصرف اینترنت خود را به تفکیک ترافیک بین‌الملل، داخلی و پیام‌رسان‌های داخلی مشاهده کنند و همچنین امکان اعتبارسنجی بسته‌های اینترنت از طریق سامانه‌های معرفی‌شده توسط رگولاتوری نیز وجود دارد.

هرچند اطلاعیه ایرانسل بخشی از ابهام‌ها را پاسخ داده، اما هنوز یک سوال مهم بی‌پاسخ مانده است؛ اگر مصرف اینترنت بین‌الملل دقیقا به همان میزان محاسبه می‌شود، علت تجربه مشترک بسیاری از کاربران مبنی بر کاهش حجم اینترنت چیست؟

بررسی‌های اقتصادآنلاین نشان می‌دهد چند عامل می‌تواند در این موضوع نقش داشته باشد.

نخست، استفاده گسترده از فیلترشکن‌ها است. کارشناسان شبکه معتقدند بسیاری از VPNها به‌ویژه نسخه‌های رایگان یا بی‌کیفیت، به دلیل رمزگذاری، تبادل مجدد داده‌ها و سربار ارتباطی، حجم بیشتری نسبت به مصرف واقعی کاربر ایجاد می‌کنند؛ در نتیجه بسته اینترنت با سرعت بیشتری مصرف می‌شود.

عامل دیگر، به‌روزرسانی‌های خودکار سیستم‌عامل‌ها، سرویس‌های ابری، دانلود‌های پس‌زمینه و کیفیت بالاتر محتوای ویدئویی در پلتفرم‌های خارجی است که بسیاری از کاربران از میزان مصرف واقعی آنها اطلاع دقیقی ندارند.

این در حالی است که مصرف‌کنندگان بسته‌های اینترنت معتقدند، توضیحات منتشر شده برخی اپراتورها به‌تنهایی نمی‌تواند اختلاف میان مصرف مورد انتظار و حجم باقی‌مانده بسته را توجیه کند. یکی از کاربران در اینستاگرام نوشته است: «برای شرکت در یک کلاس آنلاین، در یک روز دو بار بسته اینترنت خریدم.» کاربر دیگری نیز گفته است: «در عمل احساس می‌کنیم اینترنت چهار برابر سریع‌تر تمام می‌شود؛ بخشی به خاطر سرویس خارجی و بخشی هم به خاطر فیلترشکن.»

مطالبه اصلی، شفافیت بیشتر است

به گزارش اقتصادآنلاین، آنچه در این میان بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، نبود شفافیت و بی‌اعتمادی کاربران نسبت به نحوه محاسبه مصرف اینترنت است. انتشار گزارش‌های دقیق‌تر از جزئیات مصرف، ارائه ابزار‌های قابل راستی‌آزمایی برای مشترکان و پاسخگویی شفاف همه اپراتور‌ها می‌تواند به رفع این ابهام کمک کند.

تا آن زمان، پرونده «پایان زودهنگام بسته‌های اینترنت» همچنان باز خواهد ماند؛ پرونده‌ای که یک سوی آن، تجربه میلیون‌ها کاربر قرار دارد و سوی دیگر، توضیح رسمی تنها یکی از اپراتور‌های کشور.