پیشنهاد بخش خصوصی به دولت برای اصلاحات قیمتی انرژی؛

شرط مهم برای اصلاح نرخ بنزین | پیشنهاد «کارت انرژی» برای خانوار

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با تاکید بر لزوم اصلاح قیمت انرژی می‌گوید: البته اصلاح قیمت بنزین تنها زمانی موفق خواهد بود که به‌صورت تدریجی، همراه با سیاست‌های جبرانی و با شفافیت کامل برای مردم اجرا شود.

کد خبر: ۲۱۵۵۲۳۶

۱۷ مرداد ۱۴۰۵

گروه نفت و انرژی - مسیحا حیدریان؛ موضوع افزایش قیمت بنزین یکی از مهم‌ترین مباحثی است که افکار عمومی حساسیت بسیار زیادی نسبت به آن دارند؛ زیرا هر تغییر نرخی به صورت مستقیم بر معشیت مردم و هزینه‌های روزمره آنها تاثیر می‌گذارد.

اما چگونه می‌شود نرخ سوخت را افزایش داد تا فشاری به معیشت مردم وارد نشود؛ چرا که به اعتقاد صاحبنظران و اقتصاددانان، اصلاح قیمت بنزین با هدف اصلاح الگوی مصرف، حذف یارانه پنهان انرژی و جلوگیری از تبدیل شدن ایران از واردکننده بنزین به تولیدکننده، گریزناپذیر است.

در همین رابطه، حمیدرضا صالحی عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران و نائب رئیس کمیسون انرژی اتاق در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین در خصوص سازوکار کم‌هزینه برای اصلاحات قیمتی انرژی می‌گوید: مردم باید در جریان همه جزئیات قرار بگیرند و دلایل اتخاذ چنین تصمیمی برای آنها به‌روشنی توضیح داده شود، زیرا اعتمادسازی و گفت‌وگوی صادقانه میان دولت و مردم، مهم‌ترین عامل در پذیرش این اصلاحات است.

اصلاح قیمت بنزین بدون اعتماد مردم موفق نمی‌شود

صالحی درباره نحوه اصلاح قیمت بنزین گفت: اگر قرار باشد پس از سال‌ها، قیمت بنزین به‌صورت شوک‌آور افزایش پیدا کند، با توجه به تورم، پایین بودن سطح دستمزد‌ها و فشار معیشتی بر اقشار کم‌درآمد، تصمیم درستی نخواهد بود.

صالحی ادامه داد: تجربه کشور‌های مختلف از جمله کشور‌های همسایه نشان می‌دهد اصلاح قیمت حامل‌های انرژی به‌صورت تدریجی انجام شده و همزمان سیاست‌های حمایتی نیز برای کاهش فشار بر مردم به اجرا درآمده است. دهک‌های پایین درآمدی باید از برنامه‌های جبرانی برخوردار شده و عدالت نیز در اجرای این سیاست رعایت شود.

وی تاکید کرد: از سوی دیگر، باید میان مشترکان پرمصرف و کم‌مصرف تفاوت قائل شد و وضعیت دهک‌های مختلف درآمدی نیز در تصمیم‌گیری‌ها مورد توجه قرار گیرد. همچنین، دولت باید به‌طور شفاف برای مردم توضیح دهد که چرا اصلاح قیمت بنزین ضروری است و درآمد‌های حاصل از این افزایش قیمت در چه مسیری هزینه خواهد شد و آیا این منابع دوباره به مردم بازمی‌گردد یا خیر.

صالحی مهم‌ترین سرمایه دولت‌ها را اعتماد مردم دانست و گفت: اگر صداقت، شفافیت و پرهیز از پنهان‌کاری در دستور کار قرار گیرد، جامعه نیز همراهی بیشتری با اصلاحات خواهد داشت.

شفافیت؛ شرط پذیرش اصلاح قیمت بنزین

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران درباره این نگرانی که حتی افزایش تدریجی قیمت نیز ممکن است موجب نارضایتی عمومی شود، اظهار کرد: این موضوع به نحوه‌ اجرای سیاست بستگی دارد. اگر همزمان با اصلاح قیمت، سیاست‌های جبرانی اجرا شود و دولت صادقانه دلایل این تصمیم را برای مردم تشریح کند، جامعه واقعیت‌ها را خواهد پذیرفت؛ اما اگر بخشی از واقعیت‌ها پنهان بماند، پذیرش این تصمیم دشوار خواهد شد.

وی ادامه داد: مردم باید در جریان همه جزئیات قرار بگیرند و دلایل اتخاذ چنین تصمیمی برای آنها به‌روشنی توضیح داده شود، زیرا اعتمادسازی و گفت‌وگوی صادقانه میان دولت و مردم، مهم‌ترین عامل در پذیرش این اصلاحات است.

پیشنهاد «کارت انرژی» همچنان روی میز است

صالحی با اشاره به پیشنهاد‌های بخش خصوصی برای اصلاح نظام یارانه انرژی گفت: از حدود هفت تا هشت سال گذشته تاکنون، پیشنهاد ما این بوده که درآمد‌های حاصل از افزایش قیمت حامل‌های انرژی به مردم بازگردد. یکی از این پیشنهادها، اجرای سازوکار «کارت انرژی» بود تا هر خانواده از این منابع بهره‌مند شود و در نحوه مصرف یارانه خود نیز اختیار داشته باشد. در چنین شرایطی، دولت نیز می‌تواند سیاست واقعی‌سازی قیمت‌ها را دنبال کند.

وی درباره اینکه آیا دولت برای افزایش احتمالی قیمت بنزین با بخش خصوصی هماهنگی کرده است یا خیر، گفت: متاسفانه هیچ هماهنگی در این زمینه انجام نشده است. ما دیدگاه‌های خود را مطرح می‌کنیم، اما اینکه دولت از این پیشنهاد‌ها استفاده کند یا نه به تصمیم خود دولت بستگی دارد.

اختلاف قیمت قاچاق را تشدید می‌کند، اما تنها عامل نیست

عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره تاثیر اصلاح قیمت بنزین بر قاچاق سوخت اظهار کرد: هرچه فاصله قیمت سوخت در داخل با کشور‌های همسایه بیشتر باشد، انگیزه قاچاق نیز افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین قیمت، یکی از عوامل موثر در قاچاق است.

وی افزود: مقابله با قاچاق تنها به اصلاح قیمت محدود نمی‌شود و ابزار‌ها و سیاست‌های دیگری نیز برای کنترل این پدیده وجود دارد، اما متاسفانه در سال‌های گذشته سیاست موثری برای کاهش حجم قاچاق سوخت اجرا نشده است.

اصلاح قیمت بدون بهینه‌سازی مصرف نتیجه‌ای ندارد

صالحی با اشاره به آثار اقتصادی اصلاح قیمت بنزین گفت: اگر قرار است اعلام شود درآمد ناشی از افزایش قیمت به مردم بازمی‌گردد، باید این موضوع با یک سازوکار روشن و قابل‌فهم برای جامعه تبیین شود تا مردم بدانند این منابع چگونه توزیع خواهد شد.

وی گفت: برای کاهش آثار تورمی این تصمیم و جلوگیری از انتقال آن به قیمت سایر کالاها، دولت باید افزایش قیمت را به‌صورت تدریجی اجرا کند و همزمان سیاست‌های حمایتی برای خانوار‌های کم‌درآمد در نظر بگیرد.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران تاکید کرد: اصلاح قیمت بدون اجرای برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف، موفق نخواهد بود. نمی‌توان از مردم انتظار پرداخت هزینه بیشتر داشت، اما همچنان خودرو‌هایی با مصرف سوخت بالا و کیفیت پایین تولید شوند و در مقابل، سیاست موثری برای توسعه خودرو‌های برقی و هیبریدی وجود نداشته باشد.

وی ادامه داد: در بسیاری از کشور‌ها دولت‌ها با پرداخت یارانه یا ارائه مشوق‌هایی مانند امکان تردد در خطوط ویژه، مردم را به استفاده از خودرو‌های برقی و هیبریدی ترغیب می‌کنند، اما در ایران سیاست‌های تشویقی در این حوزه بسیار محدود است.

صالحی خاطرنشان کرد: اگر این اقدامات هم‌راستا با اصلاح قیمت اجرا و به‌درستی برای مردم تشریح شود، جامعه نیز در اجرای اصلاحات اقتصادی مشارکت خواهد کرد و آثار منفی این تصمیمات بر زندگی مردم کاهش می‌یابد. تحقق این هدف نیازمند برنامه‌ریزی، گفت‌وگوی صمیمانه میان دولت و مردم و مهم‌تر از همه، اعتمادسازی است.

افزایش قیمت برای تامین هزینه واردات، راهبرد درستی نیست

عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران درباره افزایش مصرف بنزین و تبدیل شدن ایران به واردکننده این فرآورده نیز گفت: با توجه به تعداد خودرو‌ها و جمعیت کشور، مصرف متعارف بنزین باید کمتر از ۱۰۰ میلیون لیتر در روز باشد، اما در برخی مقاطع مصرف روزانه به حدود ۱۲۰ میلیون لیتر می‌رسد.

صالحی افزود: در سال‌های گذشته یکی از سیاست‌های مطرح این بود که هزینه واردات بنزین از محل افزایش قیمت آن تامین شود. اکنون نیز این نگرانی وجود دارد که دولت به دلیل کمبود منابع مالی، افزایش قیمت بنزین را با هدف تامین هزینه واردات دنبال کند.

وی تاکید کرد: اگر افزایش قیمت فقط برای جبران هزینه واردات بنزین انجام شود، این اقدام یک راهکار مقطعی خواهد بود و به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. اصلاح قیمت زمانی موفق است که به یک روند پایدار، مورد پذیرش جامعه و در راستای اصلاح ساختار اقتصادی بخش انرژی تبدیل شود، نه اینکه صرفاً ابزاری برای تامین منابع مالی دولت باشد.