تعقیب خورشیدگرفتگی از آسمان/مأموریت ویژه ناسا برای شکار اسرار خورشید به نتیجه می‌رسد؟

دو خلبان ناسا با یک هواپیمای تحقیقاتی ویژه بر فراز اقیانوس اطلس به استقبال خورشیدگرفتگی کامل می‌روند تا با طولانی‌تر کردن زمان مشاهده این پدیده نادر، تصاویری کم‌سابقه از تاج خورشید و انفجارهای مغناطیسی آن ثبت کنند.

کد خبر: ۲۱۵۶۶۲۶

۲۱ مرداد ۱۴۰۵

دو خلبان ناسا روز چهارشنبه سوار یک هواپیمای تحقیقاتی خواهند شد و از فرودگاه «کفلاویک»(Keflavik) ایسلند به پرواز درخواهند آمد. آنها در جهت شمال به سمت گرینلند پرواز خواهند داشت و سپس در مسیری با انحنای ملایم، ۶۴ کیلومتر از ساحل ایسلند به سمت جنوب حرکت خواهند کرد.

به نقل از گاردین، ماموریت این دو خلبان را می‌توان تعقیب خورشیدگرفتگی توصیف کرد اما در واقع، خورشیدگرفتگی آنها را تعقیب می‌کند. هم‌زمان با این که هواپیما با سرعت ۱۵ هزار متر حرکت می‌کند، سایه ماه از پشت سر به سمت بالا می‌آید و با سرعت بیش از ۳۲۰۰ کیلومتر در ساعت عبور می‌کند. خلبان قصد دارد به نقطه بزرگترین خورشیدگرفتگی برسد؛ یعنی زمانی که بزرگترین بخش خورشید توسط ماه پوشانده می‌شود و درست در لحظه‌ای که سایه به آنها می‌رسد.

برای هر کسی که مستقیماً زیر خورشیدگرفتگی ایستاده باشد، جهان به مدت دو دقیقه و ۱۸ ثانیه در تاریکی فرو خواهد رفت؛ اما خلبان با پرواز با سرعت ۴۶۰ مایل در ساعت در امتداد مسیر خورشیدگرفتگی می‌تواند مدت زمان خورشیدگرفتگی کامل را تقریباً به سه دقیقه افزایش دهد. این به آنها زمان بیشتری را برای دیدن خورشیدگرفتگی کامل می‌دهد.

«کری کلم»(Cary Klemm) اپراتور تجهیزات حسگر در مرکز فضایی جانسون ناسا که در گذشته ماموریت‌های مربوط به خورشیدگرفتگی را انجام داده است، تجربه حضور در ارتفاع بالا را این گونه توصیف می‌کند: تفاوت بزرگ این است که در کابین خلبان هواپیما در ارتفاع ۵۰ هزار پایی، هوا زیر نور خورشید بسیار روشن است. هیچ ابری بالای سر شما نیست و ناگهان با این سایه شدید روبه‌رو می‌شوید. احساس می‌کنید که دما کاهش می‌یابد، متوجه می‌شوید که به نور بیشتری نیاز دارید و سایه‌ای عجیب و وهم‌آور شما را احاطه کرده است. این سایه در کابین خلبان، منظره را احاطه می‌کند.

چهار دوربین در دماغه هواپیمای WB-57 پنهان شده‌اند. این دوربین‌ها در هر ثانیه، ده‌ها عکس از خورشید دچار گرفتگی را در طول موج‌های گوناگون نور می‌گیرند. این تصاویر باید نوارهای بزرگ و حلقه‌ای پلاسما به نام زبانه‌ها و انفجارهای مغناطیسی به نام نانوشراره‌ها را ثبت کنند.

چنین مشاهداتی تنها با مسدود کردن تابش خیره‌کننده قرص خورشید امکان‌پذیر است. دکتر «امیر کاسپی»(Amir Caspi) پژوهشگر ارشد این ماموریت گفت: من بسیار هیجان‌زده‌ام. خورشیدگرفتگی‌ها فرصتی را برای انجام دادن اکتشافات علمی به ما می‌دهند که در هیچ زمان دیگری نمی‌توانستیم انجام دهیم.

نانوشراره‌ها به رغم نامشان بسیار قدرتمند هستند و هر کدام با گردش به دور خورشید، انرژی معادل هزاران بمب اتمی را آزاد می‌کنند. این شراره‌ها حداقل تا حدودی یکی از بزرگترین اسرار خورشید را توضیح می‌دهند؛ مبنی بر این که چرا تاج یا جو بیرونی خورشید با دمایی بیش از یک میلیون درجه سلسیوس بسیار داغ است؛ در حالی که سطح آن تنها ۶۰۰۰ هزار درجه سلسیوس دما دارد.

برای این مشاهدات، هواپیماها به سختی قابل رقابت هستند. دوربین‌های زمینی باید با ابرها و تداخلات جوی مقابله کنند. دوربین‌های فضایی از چنین نگرانی‌هایی مصون هستند اما می‌توانند فقط داده‌های محدودی را بفرستند. کاسپی گفت: همان طور که می‌توانید تصور کنید، این ترابایت‌ها داده است.

هرچه دانشمندان بیشتر درباره خورشید بیاموزند، بهتر می‌توانند آب‌وهوای فضا، رگبار ذرات پرانرژی و تابش‌هایی را که برای فضانوردان، ماهواره‌ها و حتی شبکه‌های برق و ارتباطات روی زمین خطرناک هستند، درک کنند. کاسپی گفت: درک آب‌وهوای فضا برای ما بسیار مهم است و با درک فرآیندهای خورشید آغاز می‌شود.

خورشیدگرفتگی‌ها فقط مربوط به علم نیستند. کاسپی گفت: چند درصد از بشریت تا به حال شاهد یک خورشیدگرفتگی کامل بوده‌اند؟ فقط کسری از یک درصد. اگر شما بخشی از آن گروه نادر باشید، به زمین و خورشید و منظومه شمسی متصل هستید و این شگفت‌انگیز است. این باعث می‌شود احساس کنید بسیار خاص اما در عین حال بسیار کوچک هستید زیرا شما یک ذره کوچک در جهان به شمار می‌روید.