بزرگ‌ترین شوک نفتی تاریخ؛ قیمت بنزین در آمریکا به بالای ۴ دلار رسید/ آیا هرگز می‌توان تنگه هرمز را کاملاً دور زد؟

انسداد تنگه هرمز، بزرگ‌ترین شوک نفتی تاریخ را ایجاد کرده و کشورهای منطقه را به سمت احداث خطوط لوله جایگزین سوق داده است.

کد خبر: ۲۱۵۷۸۴۳

۲۷ مرداد ۱۴۰۵

انسداد تنگه هرمز توسط ایران که مسیری برای انتقال روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت (معادل ۲۰ درصد از تامین انرژی جهان) است، به همراه محاصره دریایی کشتی‌های ایرانی توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بازار جهانی انرژی را با بحران شدیدی روبه‌رو کرده است. این بحران باعث شده تا تردد روزانه شناورها از بیش از ۱۰۰ کشتی به تنها ۱۳ فروند کاهش یابد و قیمت جهانی نفت به ۸۹ دلار و میانگین قیمت بنزین در آمریکا به بالای ۴ دلار برای هر گالن برسد.

در پاسخ به این پرسش که آیا مسیرهای جایگزین می‌توانند تنگه هرمز را کاملاً بی‌اثر کنند، کارشناسان انرژی پاسخ منفی می‌دهند. اگرچه پروژه‌های متعددی برای انتقال نفت بدون عبور از این آبراه فعال شده‌اند، اما هیچ‌یک توان جبران کامل حجم ۲۱ میلیون بشکه‌ای را ندارند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، مدعی شده است که با تلفیق مسیرهای باقی‌مانده و خطوط لوله ارتقایافته، در حال حاضر حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت در روز از منطقه خارج می‌شود؛ با این حال تحلیلگران تاکید می‌کنند که بخش اعظم انرژی خاورمیانه همچنان گره‌خورده به امنیت این تنگه است.

کشورهای منطقه برای کاهش وابستگی به این آبراه حیاتی، اقدامات زیر را به جریان انداخته‌اند:

عربستان سعودی: امین ناصر، مدیرعامل شرکت آرامکو، اعلام کرده که خط لوله شرق به غرب این کشور با ظرفیت انتقال ۵ تا ۷ میلیون بشکه در روز فعال است و ریاض قصد دارد ظرفیت آن را ۲ میلیون بشکه دیگر افزایش دهد.

امارات متحده عربی: ساخت خط لوله‌ای به سمت بندر فجیره در خلیج عمان را کلید زده تا صادرات خود از این مسیر را تا سال آینده به ۳.۶ میلیون بشکه در روز برساند.

عراق، اردن و کویت: طریق سلیمان الرومی، وزیر نفت کویت، از مذاکره با عربستان برای ایجاد خط لوله جایگزین خبر داده و عراق و اردن نیز پروژه مشترکی برای انتقال ۱ میلیون بشکه نفت به دریای سرخ در دست اجرا دارند.

اصلی‌ترین مانع در دور زدن کامل تنگه هرمز، زمان‌بر بودن احداث زیرساخت‌هاست. رامانان کریشنامورتی، استاد مهندسی نفت دانشگاه هیوستون، تأکید می‌کند که ساخت پروژه‌های لازم برای جایگزینی بخش عمده نفت عبوری از تنگه حداقل ۳ تا ۵ سال زمان می‌برد.

تام سنگ، استاد اقتصاد انرژی در دانشگاه کریستین تگزاس، نیز معتقد است حتی با احداث اضطراری، این پروژه‌ها حداقل ۲ سال زمان نیاز دارند و نمی‌توانند بحران فوری فعلی را مهار کنند.

چالش جدی دیگر این است که بیشتر این خطوط لوله، نفت را به بندرگاه‌های دریای سرخ منتقل می‌کنند و نفتکش‌ها برای خروج از منطقه ناچار به عبور از تنگه باب‌المندب هستند.

تام سنگ در این خصوص هشدار می‌دهد که نیروهای انصارالله یمن می‌توانند با هدف قرار دادن نفتکش‌ها در دریای سرخ، مسیرهای جایگزین را نیز مسدود کنند؛ بنابراین دور زدن تنگه هرمز صرفاً تغییر جغرافیای بحران است و امنیت مطلق صادرات نفت را تضمین نخواهد کرد.