ماجرای تازه در روابط تجاری مسکو و باکو/ از احضار سفیر روسیه تا صدور حکم تعقیب بین‌المللی

حدود یک ماه پس از اعلام عادی‌سازی کامل روابط میان روسیه و جمهوری آذربایجان، تنش تازه‌ای با احضار سفیر روسیه در باکو آغاز شد.

کد خبر: ۲۱۵۸۱۳۹

۲۹ مرداد ۱۴۰۵

روزنامه پراودا چاپ مسکو در این باره نوشت: تصمیم اخیر دادستانی باکو در خصوص آغاز پیگرد‌های بین‌المللی علیه تعدادی از کارشناسان روسی، نقطه غیر قابل بازگشت جدیدی را در روابط دو کشور رقم زده است.

این روزنامه افزود: سه روزنامه‌نگار سیاسی روس به درخواست دفتر دادستان کل جمهوری آذربایجان به اتهام «دعوت به تروریسم، نقض تمامیت ارضی کشور و تحریک نفرت قومی» به صورت غیابی محاکمه شده‌اند.

بنا بر این گزارش، سمیون اورالوف کارشناس علوم سیاسی، ایوان کنیازف مجری شبکه «مسکو ۲۴» و الکسی چادایف مشاور وزیر حمل و نقل روسیه در فهرست تحت تعقیب اینترپل قرار گرفته‌اند.

روزنامه «نیزاویسیمایا گازیه تا» چاپ مسکو نیز نوشت: وزارت خارجه جمهوری آذربایجان، میخائیل یِودوکیموف سفیر روسیه در باکو را احضار کرد.

بنا بر این گزارش، باکو اعتراض شدید خود را به این دیپلمات به دلیل مطالب انتقادی که به تازگی در رسانه‌های روسیه منتشر شده‌اند، ابلاغ کرد.

این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد: «نگرانی‌های جدی در مورد اظهارات تحریک‌آمیز، توهین‌آمیز و تهدیدآمیز علیه جمهوری آذربایجان، مردم و رهبری آن که به تازگی در رسانه‌ها و فضای اطلاعاتی روسیه منتشر شده است، به طرف روسی ابلاغ شده است.»

به نوشته این رسانه روس، این واکنش جمهوری آذربایجان در وهله اول مربوط به پخش برنامه‌ای در کانال یوتیوب سمیون اورالوف است؛ به طور مشخص، وی، ایوان کنیازف و الکسی چادایف مجریان این برنامه از جمهوری آذربایجان به دلیل کمک به اوکراین انتقاد کردند.

چادایف از افراد تحت تعقیب در حکم جدید قضایی باکو، اتهام وارد شده درباره تحریک نفرت قومی را رد کرد.

وی در اظهاراتی گفت: همیشه نسبت به آذربایجانی‌ها نگرش خوبی داشته و هرگز چیزی منفی در مورد آنها نگفته است. در عین حال، او آماده است تا نظر خود را در مورد الهام علی‌اف رئیس جمهور جمهوری آذربایجان در هر قالبی مورد بحث قرار دهد.

در ادامه گزارش این رسانه روس آمده است: پیش‌تر روابط بین روسیه و جمهوری آذربایجان دی‌ماه ۱۴۰۳پس از سقوط هواپیمای خطوط هوایی آذربایجان، رو به وخامت گذاشت. ۶۷ نفر در هواپیما بودند که ۳۸ نفر از آنها جان باختند.

پس از این رخداد، چندین شهروند جمهوری آذربایجان متهم به جنایاتی که در اوایل دهه ۲۰۰۰ مرتکب شده بودند، در روسیه دستگیر شدند و پس از آن، ایگور کارتاویخ و یوگنی بلوسوف روزنامه‌نگاران اسپوتنیک به همراه ۱۱ شهروند روس دیگر، در جمهوری آذربایجان بازداشت شدند.

این روزنامه‌نگاران پس از مذاکرات ولادیمیر پوتین و علی‌اف رؤسای جمهور روسیه و جمهوری آذربایجان در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر – آبان ۱۴۰۴) آزاد شدند.

در همان زمان، رئیس جمهور روسیه تصریح کرد که هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان در نتیجه هدف قرار دادن پهپاد‌های اوکراینی توسط پدافند هوایی روسیه سقوط کرده است. با این وجود، در ماه مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت – خرداد ۱۴۰۵)، سه نفر از روس‌های بازداشت شده به اتهام پولشویی به حبس از سه تا چهار سال محکوم شدند.

این روزنامه روس در ادامه نوشت: مقامات جمهوری آذربایجان به صورت علنی از اوکراین حمایت می‌کنند. به عنوان مثال، در آوریل ۲۰۲۶ (اردیبهشت – خرداد ۱۴۰۵)، ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین از محل اقامت علی‌اف در نزدیکی مرز جمهوری آذربایجان و روسیه، بازدید کرد. در آنجا، علی‌اف همکاری استراتژیک باکو با کی‌یف را اعلام و پیشنهاد همکاری در تولید تسلیحات نظامی را مطرح کرد.

به گزارش ایرنا، وزیران خارجه روسیه و جمهوری آذربایجان ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ پس از مذاکرات دوجانبه خود در مسکو اعلام کردند که مناسبات این دو کشور به صورت کامل به حالت عادی بازگردانده شده است.

ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه نیز ششم مرداد ۱۴۰۵ برای نخستین بار پس از اعلام رسمی مسکو و باکو درباره عادی‌سازی کامل روابط، با الهام علی‌اف رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان به صورت تلفنی گفت‌و‌گو کرد.

سخنگوی کرملین ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵ در پاسخ به پرسشی درباره سخنان الهام علی‌اف رئیس جمهور جمهوری آذربایجان در مورد مسأله اوکراین گفت: ما این دیدگاه را اشتباه می‌دانیم و به طور مداوم و قانع‌کننده از طریق تمام کانال‌ها توضیح خواهیم داد که چرا این موضع را نادرست می‌دانیم.

دیمیتری پسکوف اظهار کرد: تعدادی از کشور‌ها وجود دارند که روسیه با آنها روابط نزدیکی دارد و موضع نادرستی را در مسأله اوکراین دارند، موضعی که ما قاطعانه با آن مخالف هستیم، اما در عین حال معتقد هستیم که این دلیلی برای سایه افکندن این موضوع بر روابط دوجانبه ما نیست؛ ما در این موضوع، رویکردی عمل‌گرایانه اتخاذ می‌کنیم.

پسکوف ادامه داد: معتقدیم که باید روابط خود را از هر طریق ممکن به ویژه با کشوری مانند جمهوری آذربایجان توسعه دهیم.