تکنیک جنگنده‌های ایرانی جهان را مبهوت کرد / برگ‌ برنده قدرت هوایی رو شد!

عملیات‌های هوایی اخیر، بار دیگر نام «تکنیک ایرانی» را در کانون توجه قرار داده است؛ مهارتی که بر پرواز در ارتفاع پایین، ناوبری دقیق، غافلگیری و تصمیم‌گیری در لحظه تکیه دارد و طی دهه‌ها در مکتب خلبانی نیروی هوایی ارتش شکل گرفته است.

کد خبر: ۲۱۵۸۳۰۳

۳۰ مرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین، عملیات‌های هوایی در جنگ‌های مدرن، فقط به قدرت موتور، برد موشک یا تعداد جنگنده‌ها وابسته نیستند؛ بخش مهمی از موفقیت در آسمان به مهارتی بازمی‌گردد که در کابین جنگنده شکل می‌گیرد: توان تصمیم‌گیری در لحظه، ناوبری در شرایط دشوار، مدیریت سوخت و تسلیحات، حفظ غافلگیری و عبور از مسیرهایی که کوچک‌ترین خطا در آن‌ها می‌تواند سرنوشت مأموریت را تغییر دهد.

در همین چارچوب، عملیات‌های هوایی اخیر بار دیگر توجه‌ها را به توان خلبانان ایرانی و تجربه انباشته‌شده نیروی هوایی ارتش جلب کرده است؛ تجربه‌ای که ریشه آن را باید در سال‌های دفاع مقدس و عملیات‌های ماندگاری مانند «کمان ۹۹» و حمله به پایگاه «اچ۳» جست‌وجو کرد. عملیات‌هایی که نام آن‌ها همچنان با برنامه‌ریزی دقیق، پروازهای بلندمدت، نفوذ به عمق و استفاده از تاکتیک غافلگیری گره خورده است.

پرواز در ارتفاع پایین، بهره‌گیری از عوارض زمین، سکوت رادیویی، کنترل دقیق زمان و مسیر و واکنش سریع به تهدیدهای احتمالی، تنها بخشی از مهارت‌هایی است که در مأموریت‌های پیچیده هوایی اهمیت پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، حتی جنگنده‌هایی با طراحی قدیمی‌تر نیز در دست خلبانان باتجربه می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند؛ چرا که این مهارت انسانی، دانش عملیاتی و توان مدیریت شرایط بحرانی است که ظرفیت واقعی یک پرنده رزمی را آشکار می‌کند.

گزارش پیش‌رو به بررسی ابعاد این توانمندی، نقش خلبان در موفقیت مأموریت‌ها، اهمیت پرواز در ارتفاع پایین و جایگاه جنگنده‌هایی مانند اف-۵ و سوخو-۲۴ در عملیات‌های هوایی می‌پردازد.

گزارش خبرگزاری فارس را در ادامه می‌خوانید:

تکنیک ایرانی که جهان را مبهوت کرد

سه عملیات هوایی اخیر جنگنده‌های ایرانی، بار دیگر «تکنیک ایرانی» را به رخ جهان کشید؛ مهارتی که با پرواز در ارتفاع پایین، ناوبری دقیق و غافلگیری، خلبانان ایرانی را به یکی از مهم‌ترین برگ‌های قدرت هوایی کشور تبدیل کرده است.

مأموریت‌های اخیر جنگنده‌های اف-۵ در عملیات‌های نفوذی و حضور سوخو-۲۴ در حملات عمقی طی جنگ تحمیلی رمضان یا ۴۰ روزه، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که چگونه نیروی هوایی ارتش با وجود محدودیت‌های چند دهه گذشته، همچنان توان اجرای مأموریت‌های پیچیده را حفظ کرده است.پاسخ این سؤال را باید در سرمایه‌ای جست‌وجو کرد که طی سال‌ها شکل گرفته است؛ مکتب خلبانی ایران؛ مکتبی که ریشه‌های آن به روزهای آتش و خون دفاع مقدس بازمی‌گردد؛ زمانی که خلبانان نیروی هوایی ارتش در عملیات‌هایی ماندگار همچون کمان ۹۹ و حمله به پایگاه اچ۳، استاندارد تازه‌ای از طراحی و اجرای عملیات‌های هوایی را به نمایش گذاشتند.

کمان ۹۹ تنها یک پاسخ متقابل به تجاوز دشمن نبود؛ نمایش توان برنامه‌ریزی، هماهنگی ده‌ها فروند جنگنده، ناوبری دقیق، مدیریت سوخت، نفوذ به عمق خاک دشمن و بازگشت موفق به پایگاه بود. چند ماه بعد نیز عملیات اچ۳ ثابت کرد که خلبان ایرانی می‌تواند با اتکا به برنامه‌ریزی، غافلگیری و مهارت پروازی، اهدافی را در دوردست‌ترین نقاط میدان نبرد مورد اصابت قرار دهد؛ عملیاتی که هنوز هم در بسیاری از مراکز مطالعات نظامی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین حملات هوایی تاریخ معاصر شناخته می‌شود.همین تجربه‌ها، به مرور به یک مکتب عملیاتی تبدیل شد؛ مکتبی که در آن، دانش و تجربه از نسلی به نسل دیگر منتقل شد و امروز نیز در آموزش خلبانان جوان و طراحی مأموریت‌های پیچیده، نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند.

نبرد واقعی از داخل کابین آغاز می‌شوددر نگاه نخست، آنچه دیده می‌شود یک جنگنده، موتورهای پرقدرت و تسلیحات آن است؛ اما واقعیت این است که مهم‌ترین سامانه هر جنگنده، خلبان آن است.خلبان رزمی باید به‌طور هم‌زمان مسیر پرواز، وضعیت سوخت، شرایط جوی، تهدیدهای پدافندی، زمان ورود به منطقه هدف، زمان رهاسازی مهمات و مسیر خروج را مدیریت کند. او در چند ثانیه باید تصمیم‌هایی بگیرد که نتیجه مأموریت و حتی سرنوشت هواپیما به آن وابسته است.

پرواز در ارتفاع پایین؛ هنر عبور از لایه‌های دفاعی

یکی از پیچیده‌ترین مهارت‌های خلبانان رزمی، پرواز در ارتفاع پایین است؛ روشی که با هدف کاهش احتمال کشف توسط رادارهای دشمن و محدود کردن زمان واکنش سامانه‌های پدافندی انجام می‌شود.در چنین شرایطی، خلبان با استفاده از عوارض زمین، شناخت دقیق منطقه و کنترل لحظه‌به‌لحظه هواپیما، تلاش می‌کند مسیر خود را از دید سامانه‌های کشف و رهگیری دور نگه دارد. این نوع پرواز، تمرکز بالا، تسلط کامل بر ویژگی‌های هواپیما و آمادگی ذهنی فوق‌العاده‌ای می‌طلبد.

ناوبری، سکوت رادیویی و تصمیم‌گیری در کسری از ثانیهموفقیت یک مأموریت تنها به رسیدن به هدف وابسته نیست؛ بلکه انتخاب مسیر مناسب، رعایت زمان‌بندی، مدیریت ارتباطات، حفظ انضباط عملیاتی و تصمیم‌گیری در شرایط متغیر، بخش مهمی از مأموریت را تشکیل می‌دهد.در مأموریت‌های نفوذی، سکوت رادیویی، کنترل انتشار امواج، شناخت تهدیدها و اجرای دقیق برنامه پروازی، از جمله مهارت‌هایی است که سال‌ها آموزش و تجربه برای دستیابی به آن لازم است.

اف-۵؛ چابکی در خدمت تاکتیک

جنگنده اف-۵ با وجود قدمت طراحی، همچنان به دلیل چابکی، سادگی عملیاتی و قابلیت اجرای مأموریت‌های ضربتی، در اختیار خلبانان کارآزموده می‌تواند نقش‌آفرینی کند.در این هواپیما، بیش از هر چیز، این مهارت خلبان است که تعیین می‌کند چگونه از قابلیت‌های موجود برای اجرای موفق مأموریت استفاده شود.

سوخو-۲۴؛ حمله عمقی با اتکای کامل به خدمه پروازیسوخو-۲۴ برای اجرای حملات عمقی طراحی شده است؛ هواپیمایی که توان حمل حجم قابل توجهی از مهمات و عملیات در شرایط پیچیده را دارد.اما اجرای چنین مأموریت‌هایی تنها با برخورداری از یک هواپیمای توانمند ممکن نیست. مدیریت هم‌زمان سرعت، ارتفاع، مسیر، زمان حمله، وضعیت تهدید و هماهنگی میان خلبان و افسر سامانه‌های تسلیحاتی، نیازمند سال‌ها آموزش و تجربه عملیاتی است.

مهم‌ترین دارایی نیروی هوایی؛ انسان

جنگ‌های آینده هرچند بیش از گذشته به سمت پهپادها، هوش مصنوعی و سامانه‌های خودکار حرکت می‌کنند، اما همچنان حلقه نهایی تصمیم‌گیری در بسیاری از مأموریت‌های حساس، انسان است.تجربه، ابتکار، قدرت تحلیل، حفظ آرامش در شرایط بحرانی و توان تصمیم‌گیری در چند ثانیه، ویژگی‌هایی است که هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین آن شود.شاید به همین دلیل است که از آسمان دفاع مقدس تا مأموریت‌های امروز، آنچه بیش از هر تجهیزاتی تداوم یافته، مکتب خلبانی ایرانی است؛ مکتبی که مهم‌ترین سرمایه آن، نه جنگنده‌ها، بلکه مردانی هستند که در کابین آنها می‌نشینند و با دانش، مهارت و جسارت، مأموریت را به سرانجام می‌رسانند.