احیای دریاچه ارومیه با دستور ویژه پزشکیان / آیا این بحران پایان می‌یابد؟

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در دولت چهاردهم تلاش ما این است که رویکرد وفاق را به‌عنوان یک مؤلفه مهم در شاخص‌های محیط زیستی نیز دنبال کنیم و همه مردم کشور بتوانند از مواهب طبیعت و زیرساخت‌های محیط زیستی برخوردار شوند.

کد خبر: ۲۱۵۹۷۱۴

۰۵ شهريور ۱۴۰۵

شینا انصاری، در گفت‌وگویی با معاونت ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس جمهور، با تشریح رویکرد مسعود پزشکیان به مسائل محیط زیستی و اقدامات دولت چهاردهم در این حوزه گفت: رئیس‌جمهور محیط زیست را یکی از ارکان توسعه پایدار و عدالت می‌داند و بر این باور است که توسعه کشور باید بدون نادیده گرفتن ظرفیت‌های محیط زیستی و منابع طبیعی انجام شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به پیگیری‌های پزشکیان درباره توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، محدودیت بارگذاری صنعتی در مناطق دارای تنش آبی، حقابه تالاب‌ها، احیای دریاچه ارومیه، حفاظت از محیط‌بانان، استفاده از فناوری‌های نوین و مشارکت مردم، از رشد ۷۸ درصدی ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر در دو سال گذشته خبر داد و گفت: ظرفیت فعال انرژی‌های تجدیدپذیر کشور از حدود ۱۲۰۰ مگاوات در ابتدای دولت چهاردهم به حدود ۵ هزار مگاوات رسیده است. وی همچنین با اشاره به جنگ و خسارات واردشده به محیط زیست، از دستور رئیس‌جمهور برای مستندسازی علمی خسارات و پیگیری آنها در مجامع بین‌المللی خبر داد و تأکید کرد که پزشکیان حتی در شرایط جنگ نیز موضوع دیپلماسی محیط زیستی را رها نکرده است.

{$sepehr_key_1805}

متن گفت‌وگوی دکتر انصاری به شرح زیر است:

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به خسارات محیط زیستی ناشی از جنگ گفت: در جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ تحمیلی رمضان، علاوه بر خسارات انسانی و آسیب به زیرساخت‌های مختلف کشور، خسارات محیط زیستی نیز به کشور وارد شد.

وی افزود: یکی از مصادیق آشکار این خسارات، انفجار مخازن سوخت در تهران و کرج بود. همچنین در بخش‌های مختلف محیط زیست طبیعی، مناطق حفاظت‌شده و اکوسیستم‌های ساحلی کشور نیز آسیب‌هایی به واسطه حملات صورت گرفت.

پزشکیان حتی در جنگ، دیپلماسی محیط زیستی را رها نکرد

شینا انصاری گفت: در شرایط اضطرار، با همکاری دستگاه‌های مرتبط از جمله وزارت بهداشت و وزارت کشور اقداماتی انجام شد، اما پس از آن، با دستور رئیس‌جمهور، پایش آلاینده‌ها و مستندسازی خسارات محیط زیستی در اولویت قرار گرفت. تأکید آقای پزشکیان این بود که خسارات جنگ باید به شکل علمی، دقیق و متقن مستند شود تا بتوانیم آنها را به مراجع بین‌المللی ارائه و در عرصه بین‌المللی مطالبه‌گری کنیم.

وی افزود: یکی از تأکید‌های رئیس‌جمهور، ارتباطات مؤثر با کشور‌های مختلف، به‌ویژه کشور‌های همسایه، و دیپلماسی محیط زیستی است؛ به همین دلیل سازمان حفاظت محیط زیست حتی پیش از آغاز جنگ، با توجه به تحرکات نظامی در منطقه خلیج فارس، با وزرای محیط زیست کشور‌های حوزه خلیج فارس مکاتبه و نسبت به پیامد‌های محیط زیستی وقوع جنگ در این منطقه هشدار داد.

انصاری گفت: این هشدار‌ها به دبیرکل سازمان ملل متحد و نهاد‌های محیط زیستی ذیل این سازمان، از جمله برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)، نیز منعکس شد. در طول جنگ نیز هرجا آسیب محیط زیستی اتفاق افتاد، از جمله در مورد انفجار مخازن سوخت، مکاتبات مجددی با دبیرکل سازمان ملل و برنامه محیط زیست سازمان ملل انجام شد و درباره حمله به مخازن سوخت در محدوده‌های شهری و سکونتگاهی و تبعات آن به‌عنوان مصادیق اکوساید هشدار داده شد.

پیگیری آثار حمله به تأسیسات هسته‌ای در مجامع بین‌المللی

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین با اشاره به حملات صورت‌گرفته به تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای گفت: در این زمینه نیز مکاتباتی با مراجع بین‌المللی انجام شد و درباره عوارض و پیامد‌های احتمالی این حملات و تأثیر آنها نه‌تنها بر کشور ما، بلکه بر کشور‌های منطقه هشدار داده شد.

رشد ۷۸ درصدی انرژی‌های تجدیدپذیر در دولت چهاردهم

انصاری با اشاره به تغییر اقلیم و ضرورت کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی گفت: یکی از موضوعات مهمی که امروز در اجلاس‌های بین‌المللی تغییر اقلیم مطرح می‌شود، کاهش اتکا به سوخت‌های فسیلی و حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر است. ایران نیز به دلیل شرایط جغرافیایی و اقلیمی، به‌ویژه در منطقه غرب آسیا، از تغییر اقلیم تأثیر زیادی می‌پذیرد و انرژی خورشیدی یکی از ظرفیت‌های مهم کشور برای حرکت به سمت انرژی پاک است. در ابتدای دولت چهاردهم مجموع ظرفیت فعال انرژی‌های تجدیدپذیر کشور حدود ۱۲۰۰ مگاوات بود، اما با دستورات مکرر و پیگیری‌های رئیس‌جمهور در مورد توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، این ظرفیت در مدت دو سال با وجود دو جنگ، مشکلات اقتصادی و تحریم‌ها، ۷۸ درصد رشد داشته است.

وی افزود: اکنون حدود ۵ هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر در کشور فعال است که شامل انرژی خورشیدی، بادی و زیست‌توده می‌شود. کاهش اتکا به سوخت‌های فسیلی علاوه بر جنبه‌های اقتصادی و تأمین انرژی، از نظر محیط زیستی نیز اهمیت زیادی دارد؛ چرا که باعث کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و آلاینده‌ها می‌شود.

پزشکیان توسعه را بدون محیط زیست نمی‌خواهد

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر توسعه پایدار گفت: یکی از توجهات ویژه آقای پزشکیان، موضوع توسعه پایدار است؛ توسعه‌ای که در کنار ابعاد اقتصادی و اجتماعی، موضوعات محیط زیستی نیز در بطن آن دیده شود. بسیاری از معضلات محیط زیستی امروز کشور حاصل توسعه ناپایدار و کم‌توجهی به ملاحظات محیط زیستی در فرآیند توسعه است.

انصاری ادامه داد: در دهه‌های گذشته بارگذاری‌های صنعتی در مناطقی انجام شده که بدون توجه کافی به ظرفیت‌های آبی و محیط زیستی آنها بوده است. یکی از دستورات ویژه رئیس‌جمهور، محدودیت بارگذاری در مناطقی است که از نظر منابع آب با مشکل مواجه هستند. این موضوع می‌تواند یکی از موارد بنیادی و زیرساختی در حوزه محیط زیست باشد؛ یعنی بارگذاری‌های صنعتی و حتی جمعیتی باید متناسب با ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های محیط زیستی منطقه، از جمله منابع آب کافی، انجام شود.

«عدالت محیط زیستی» یکی از ارکان نگاه پزشکیان

انصاری با اشاره به عدالت به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی نگاه رئیس‌جمهور گفت: مانیفست محوری آقای پزشکیان عدالت است و عدالت محیط زیستی نیز یکی از ارکان آن محسوب می‌شود. همان‌طور که رئیس‌جمهور بر عدالت در دسترسی به منابع، مدیریت مصرف آب و انرژی و برخورداری همه اقوام و مذاهب از امکانات تأکید دارند، عدالت محیط زیستی نیز به این معناست که همه مردم و همه مناطق کشور از مواهب طبیعت و زیرساخت‌های محیط زیستی برخوردار باشند. در همین راستا تلاش می‌کنیم در توزیع زیرساخت‌های ادارات کل محیط زیست در ۳۱ استان و همچنین در دسترسی مردم به زیرساخت‌ها و مواهب طبیعی، عدالت محیط زیستی مورد توجه قرار گیرد.

آموزش محیط زیست از مدارس آغاز می‌شود

انصاری با اشاره به تأکید پزشکیان بر آموزش گفت: موضوع آموزش یکی از مواردی است که رئیس‌جمهور بسیار بر آن تأکید دارند و آموزش محیط زیستی نیز یکی از موضوعات بنیادین در این حوزه است. اگر آموزش‌های محیط زیستی را از سنین پایه و در مدارس آغاز کنیم و ارتباط با طبیعت، حیوانات، حیات وحش و گیاهان را در وجود کودکان نهادینه کنیم، نسلی شکل خواهد گرفت که رابطه دوستانه‌تر و مسئولانه‌تری با طبیعت خواهد داشت. توجه ویژه رئیس‌جمهور به مسئله آموزش، آموزش محیط زیستی را نیز دربرمی‌گیرد.

حل مسائل محیط زیستی با مشارکت مردم

انصاری با اشاره به تأکید پزشکیان بر محله‌محوری گفت: موضوع محله‌محوری نیز از مواردی است که رئیس‌جمهور همواره بر آن تأکید دارند و می‌توان از این ظرفیت برای جلب مشارکت مردم در حل مسائل محیط زیستی استفاده کرد. بسیاری از مسائل محیط زیستی می‌تواند با کمک آحاد جامعه و در دل محلات حل‌وفصل شود.

پزشکیان به دور از هیاهو در کف میدان است

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی رئیس‌جمهور گفت: صداقت، شفافیت و پیگیری امور از ویژگی‌های آقای پزشکیان است. ایشان به دور از هیاهو و هیجان‌زدگی و بدون اینکه بخواهند از خودشان قهرمان‌سازی کنند، واقعاً در کف میدان هستند و تلاششان این است که با قاطبه مردم صحبت کنند.

انصاری ادامه داد: حتی در دوران جنگ نیز دیدیم که رئیس‌جمهور میدان را رها نکردند و به‌صورت مؤثر و مسئولانه تلاش کردند همدلی و همبستگی را میان بخش‌های مختلف و سلایق سیاسی ایجاد کنند. پزشکیان با حضور در دستگاه‌ها و نهاد‌های اجرایی تلاش کردند نیرو‌های اجرایی را برای خدمت به مردم بسیج کنند و از سوی دیگر با مردم نیز گفت‌وگوی بی‌واسطه و صادقانه داشتند.

پزشکیان برای حل چالش‌های محیط زیستی به دانشگاه‌ها رجوع کرد

انصاری با اشاره به گزارش‌های ارائه‌شده به رئیس‌جمهور درباره چالش‌های محیط زیستی گفت: خود من چندین گزارش در دولت درباره آلودگی هوا، فرونشست زمین، پسماند و معضلات مختلف محیط زیستی ارائه کردم.

وی افزود: نگاه رئیس‌جمهور این بود که برای حل چالش‌های عمیق، از بدنه علمی، دانشگاهی و مراجع علمی نیز استفاده شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در موضوعاتی مانند انتقال آب بین‌حوزه‌ای که چند استان را از نظر اجتماعی تحت تأثیر قرار می‌دهد، رئیس‌جمهور علاوه بر استفاده از نظرات دستگاه‌های تخصصی، مواردی را به منظور استفاده از ظرفیت مراکز علمی و دانشگاهی ارجاع دادند.

دستور پزشکیان برای لغو پتروشیمی میانکاله

انصاری با اشاره به یکی از نمونه‌های تصمیم‌گیری رئیس‌جمهور در حوزه محیط زیست گفت: یکی از مواردی که به‌طور مشخص می‌توان به آن اشاره کرد، موضوع احداث پتروشیمی میانکاله است. این موضوع سال‌ها در استان مازندران مطرح بود و با وجود مخالفت‌های محیط زیستی، ادامه داشت. گزارشی در این زمینه به رئیس‌جمهور ارائه کردم و ایشان همان زمان تماس گرفتند و با استاندار مازندران گفت‌و‌گو کردند.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: با دستور ویژه رئیس‌جمهور، مصوبه‌ای برای لغو احداث پتروشیمی گرفته شد و علاوه بر آن، بازگشت و عودت اراضی به منابع ملی نیز در دستور کار قرار گرفت. این نمونه نشان می‌دهد که رئیس‌جمهور اعتقاد قلبی به حفاظت از محیط زیست دارند و معتقدند توسعه کشور نباید به قیمت از بین رفتن طبیعت و منابع کشور باشد.

پزشکیان بر حقابه تالاب‌ها تأکید دارد

انصاری با اشاره به تالاب‌ها گفت: نظر رئیس‌جمهور همواره این بوده که حقابه تالاب‌ها و سهم طبیعت باید پرداخت شود. در اسناد بالادستی نیز پس از آب شرب، حقابه طبیعت در اولویت قرار دارد و پس از آن آب کشاورزی و صنعت قرار می‌گیرند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: مداخلات انسانی، توسعه سطح زیرکشت، ساخت‌وساز‌ها و الگوی کشت ناسازگار با اقلیم کشور، به‌ویژه کشت‌های آب‌بر، باعث شده حقابه لازم برای طبیعت و تالاب‌ها تأمین نشود.

احیای دریاچه ارومیه با دستور ویژه رئیس‌جمهور

انصاری با اشاره به وضعیت دریاچه ارومیه گفت: کشور طی پنج سال متوالی با کم‌بارشی مواجه بود و این مسئله موجب شد بخش زیادی از دریاچه ارومیه سال گذشته خشک شود. امسال به مدد الهی بارش‌های خوبی داشتیم و بخشی از کم‌آبی تالاب‌ها از جمله دریاچه ارومیه جبران شد، اما هنوز دریاچه به سطح اکولوژیک خود نرسیده است. بخشی از این وضعیت به بارش‌ها مربوط است، اما بخشی نیز ناشی از دستور‌های ویژه‌ای است که آقای پزشکیان صادر کردند.

وی افزود: با ریاست آقای دکتر عارف، ستاد احیای دریاچه ارومیه فعال شد و رئیس‌جمهور همواره نگاه ویژه‌ای به حقابه تالاب‌ها و به‌طور مشخص دریاچه ارومیه داشته‌اند.

پزشکیان برای تجهیز محیط‌بانان دستور داد

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وضعیت محیط‌بانان گفت: سال گذشته متأسفانه سه نفر از محیط‌بانان عزیزمان در حوادث مرتبط با شکارچیان غیرمجاز جان خود را از دست دادند.

وی افزود: گزارشی درباره کمبود امکانات و تجهیزات محیط‌بانان به دولت ارائه کردم و توضیح دادم که کمبود تجهیزات می‌تواند به درگیری و تقابل فیزیکی میان محیط‌بانان و متخلفان منجر شود. آقای پزشکیان به سازمان برنامه و بودجه دستور دادند علاوه بر افزایش نیروی انسانی، امکانات نرم‌افزاری و فناوری‌های نوین نیز برای محیط‌بانان فراهم شود.

وی گفت: پس از آن جلساتی با سازمان برنامه و بودجه برگزار کردیم و چند منطقه پرمخاطره از جمله پارک ملی گلستان، پارک توران و پارک بمو در استان فارس را به‌عنوان اولویت قرار دادیم.

استفاده از پهپاد و دوربین‌های دید در شب

انصاری افزود: با توجه به شرایط اقتصادی کشور، تلاش کردیم از تجهیزات نوین و فناوری‌های هوشمند استفاده کنیم؛ از جمله پهپادها، دوربین‌های دید در شب و تجهیزاتی که می‌تواند به محیط‌بانان کمک کند تا تقابل و درگیری فیزیکی کاهش پیدا کند.

وفاق؛ خط‌مشی محیط زیستی دولت چهاردهم

معاون رئیس‌جمهور در پایان با تأکید بر رویکرد وفاق گفت: دولت چهاردهم دولت وفاق است و تلاش ما این است که رویکرد وفاق را به‌عنوان یک مؤلفه مهم در شاخص‌های محیط زیستی نیز دنبال کنیم. عدالت محیط زیستی یعنی همه استان‌ها و همه مردم کشور بتوانند از مواهب طبیعت و زیرساخت‌های محیط زیستی برخوردار شوند. تلاش می‌کنیم این رویکرد را در زیرساخت‌های ادارات کل محیط زیست در ۳۱ استان و همچنین در دسترسی مردم به مواهب طبیعی مورد توجه قرار دهیم و وفاق را به‌عنوان خط‌مشی اصلی در حوزه محیط زیست دنبال کنیم.