هشدار جدی بانک مرکزی درباره چند بانک/ تغییرات عظیم در برخورد با بانک‌ها در راه است

معاون نظارت بانک مرکزی با هشدار درباره تشدید مشکلات و ریسک‌های شبکه بانکی، از ضرورت سخت‌گیری بیشتر و مداخله زودهنگام در بانک‌های مسئله‌دار گفت.

کد خبر: ۲۱۶۰۵۱۳

۱۰ شهريور ۱۴۰۵

عباس مرادپور، معاون تنظیم‌گری و نظارت بانک مرکزی در نشست بررسی چالش‌ها و مشکلات جاری نظام بانکی همایش بانکداری اسلامی با اشاره به چالش‌های انباشته نظام بانکی گفت: برخی مشکلات و معضلات نظام بانکی طی سال‌ها به‌تدریج تشدید شده و امروز به اعداد و ارقامی رسیده‌ایم که اتخاذ تصمیمات منطقی درباره آنها بسیار دشوارتر شده است.

وی با بیان اینکه رفت‌وبرگشت در تصمیمات اقتصادی نیز موجب بی‌اعتباری می‌شود، اظهار کرد: تصمیم‌گیری درباره موضوعات حساس باید با دقت و پیش‌بینی بیشتری انجام شود و بانک مرکزی نیز در حال بررسی این مسائل است.

{$sepehr_key_2320}

مرادپور با تأکید بر ضرورت تغییر نگرش نسبت به بانک‌ها گفت: اگر در کشور در مرحله نخست بانک را به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی نپذیریم، بسیاری از تصمیمات بعدی نیز موجب ایجاد مشکل خواهد شد. باید به شخصیت حقوقی بانک به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی که حتماً باید سودآور باشد، احترام گذاشت.

معاون تنظیم‌گری و نظارت بانک مرکزی افزود: حتی در موضوع دستوری کردن قیمت‌ها و نرخ‌ها در بانک‌ها نیز باید به ملاحظات شرعی توجه کرد. وقتی سپرده‌گذار، بانک را وکیل خود قرار می‌دهد تا منابع او را در محلی با بالاترین بازدهی سرمایه‌گذاری کند، چگونه می‌توان او را مجبور کرد منابعش را در حوزه‌هایی قرار دهد که عمدتاً سودآوری و بازدهی لازم را ندارند؟

وی ادامه داد: طی سال‌ها مشکلاتی در نظام بانکی وجود داشته که نه‌تنها حل نشده، بلکه سال‌به‌سال تشدید شده است. در این میان، علاوه بر سهامداری دولت و محدودیت‌هایی که ایجاد می‌کند، باید نقش سایر نهاد‌های قانون‌گذار نیز مورد توجه قرار گیرد و رابطه دولت و شبکه بانکی اصلاح شود.

مرادپور با اشاره به اینکه بخشی از متغیر‌ها و ریسک‌های موجود خارج از حیطه تصمیم‌گیری بانک مرکزی و شبکه بانکی است، گفت: در سی‌وششمین سال برگزاری این همایش همچنان شاهد تکرار بسیاری از همان چالش‌های گذشته هستیم؛ چالش‌هایی که نه‌تنها حل نشده‌اند، بلکه در مواردی تشدید نیز شده‌اند.

وی افزود: آنچه در اختیار بانک مرکزی و حوزه نظارت است، این است که مشکلات موجود را بپذیریم و برای حل آنها تلاش کنیم و دست‌کم مانع از ایجاد خرابی‌های بیشتر شویم.

معاون تنظیم‌گری و نظارت بانک مرکزی تصریح کرد: در معاونت تنظیم‌گری و نظارت، رویکرد بر این اساس بنا شده که ابتدا بانک را به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی بپذیریم و شناخت بیشتری از مدل کسب‌وکار بانک‌ها داشته باشیم. باید با بانک‌ها بیشتر نشست‌وبرخاست کنیم، مشکلات آنها را بشنویم و برای حل آنها تلاش کنیم.

تنظیم‌گر باید در لبه پیشرفت صنعت بانکداری باشد

مرادپور ادامه داد: اگر تنظیم‌گری مؤثر اتفاق بیفتد، نیاز به نظارت کمتر خواهد شد؛ اما تا زمانی که در تنظیم‌گری با مشکل مواجه هستیم، طبیعتاً باید نظارت‌ها را با شدت بیشتر و در حوزه وسیع‌تری انجام دهیم؛ هرچند در شرایط فعلی اجرای نظارت گسترده نیز با مشکلاتی همراه است.

وی تأکید کرد: تنظیم‌گر نباید لزوماً جلوتر از صنعت بانکداری حرکت کند، اما حداقل باید در لبه پیشرفت صنعت بانکداری قرار داشته باشد تا بتواند مقررات خود را با تحولات صنعت تطبیق دهد.

مرادپور با اشاره به موضوع ناترازی بانک‌ها گفت: درباره ناترازی نقدینگی، دارایی، سرمایه و توانگری مالی بار‌ها در همایش‌ها و مقالات صحبت شده است، اما اگر بخواهیم بیشتر تمرکز کنیم، یکی از چالش‌های مهم امروز کفایت سرمایه است.

وی افزود: امروز بانک‌هایی داریم که سرمایه بالایی دارند، اما متأسفانه سرمایه آنها از کیفیت مناسبی برخوردار نیست.

معاون تنظیم‌گری و نظارت بانک مرکزی با اشاره به عملکرد این معاونت در سال جاری گفت: امسال یکی از سخت‌گیرانه‌ترین سال‌ها را در برگزاری مجامع بانک‌ها داشتیم و همکاران معاونت نظارت نیز با وجود دشواری‌های موجود، سختگیرانه عمل کردند.

مرادپور ادامه داد: البته امیدواریم در شش‌ماهه دوم امسال و سال آینده گام‌های بعدی در زمینه سخت‌گیری برداشته شود؛ چراکه برخی بانک‌ها به دلیل وضعیت نامناسب و کیفیت پایین سرمایه، روزبه‌روز بزرگ‌تر می‌شدند و به اتکای همین بزرگ‌شدن، نسبت‌های دیگر آنها نیز افزایش پیدا می‌کرد و ظرفیت بیشتری برای خلق اعتبار به دست می‌آوردند.

وی خاطرنشان کرد: اگر این روند ادامه پیدا می‌کرد، بانک‌ها آن‌قدر بزرگ می‌شدند که رسیدگی به آنها عملاً ناممکن بود. به همین دلیل، امسال در بخشنامه‌ها و همچنین در نحوه نظارت و بررسی عملکرد بانک‌ها، سخت‌گیری بیشتری اعمال کردیم.

مرادپور تأکید کرد: هدف این اقدامات، جلوگیری از انباشت و تشدید ریسک‌ها در شبکه بانکی و ایجاد زمینه برای اصلاح تدریجی وضعیت بانک‌هاست.

معاون تنظیم‌گری و نظارت بانک مرکزی، با اشاره به چالش نبود داده‌های معتبر در نظام بانکی گفت: در حال حاضر حتی اطمینان نسبی نسبت به اطلاعات و داده‌هایی که از بانک‌ها دریافت می‌شود، وجود ندارد و این موضوع می‌تواند تصمیم‌گیری و نظارت بانک مرکزی را با مشکل مواجه کند.

وی افزود: در خود بانک‌ها نیز چنین چالشی وجود دارد و ممکن است منابع مختلف درون یک بانک، داده‌ها و اطلاعات متفاوتی ارائه کنند؛ بنابراین اطلاعاتی که در نهایت به بانک مرکزی می‌رسد، مبنای تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد، در حالی که نمی‌توان با اطمینان کافی از صحت آن داده‌ها مطمئن بود.

مرادپور ادامه داد: یکی از اولویت‌های ما در دوره پیش‌رو، تلاش برای اعتباربخشی هرچه بیشتر به داده‌هاست و پس از آن باید بر مبنای اطلاعات معتبر، ریسک‌های موجود را شناسایی کنیم.

معاون تنظیم‌گری و نظارت بانک مرکزی با تأکید بر اهمیت شناسایی و ارزیابی پیش‌نگر ریسک‌ها اظهار کرد: اگر بتوانیم ریسک‌ها را به‌درستی شناسایی و اندازه‌گیری کنیم، می‌توانیم ارزیابی پیش‌نگری از وضعیت هر بانک داشته باشیم؛ موضوعی که در حال حاضر مغفول مانده است.

وی مداخله زودهنگام را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های حوزه نظارت دانست و گفت: مداخله زودهنگام اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر به این نتیجه برسیم که ادامه حیات یک بانک به صلاح کشور، صنعت و نظام اقتصادی نیست، باید به‌سرعت وارد عمل شویم.

مرادپور تأکید کرد: این کار قطعاً پیچیده، دشوار و هزینه‌بر است، اما هر روزی که مداخله به تأخیر بیفتد، هزینه‌های آن چند برابر خواهد شد.