اقتصادآنلاین گزارش می‌دهد؛

قیمت جدید بنزین مشخص شد | مهاجرانی زمان افزایش نرخ سوم بنزین را اعلام کرد

پس از هفته‌ها گمانه‌زنی و بررسی ۳ سناریوی کلان برای مهار ناترازی سوخت، دولت با تعیین نرخ ۱۰ هزار تومانی برای بنزین کارت جایگاه‌ها، رسماً از مدل قیمت‌گذاری سه‌نرخی رونمایی کرد.

کد خبر: ۲۱۶۱۴۶۱

۱۵ شهريور ۱۴۰۵

گروه اقتصادی اقتصادآنلاین، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد نرخ بنزین عرضه‌شده از طریق کارت جایگاه‌ها از بامداد ۱۷ شهریور به ۱۰ هزار تومان افزایش می‌یابد. به گفته او، در جلسات کارشناسی ارقام متفاوتی برای این نرخ پیشنهاد شده بود، اما در نهایت با توجه به وعده رئیس‌جمهور به مردم، رقم ۱۰ هزار تومان تعیین شد.

بر اساس تصمیم جدید دولت، سهمیه‌های بنزین با نرخ‌های قبلی تغییری نخواهد کرد. همچنان ۶۰ لیتر بنزین با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳ هزار تومان عرضه می‌شود و نرخ ۱۰ هزار تومانی مربوط به بنزین مازاد بر این سهمیه‌ها و سوخت‌گیری با کارت جایگاه است.

مهاجرانی تأکید کرده است درآمد حاصل از افزایش نرخ کارت جایگاه برای امور معیشتی مردم اختصاص خواهد یافت.

مهاجرانی پیش‌تر درباره قیمت بنزین چه گفته بود؟

فاطمه مهاجرانی پیش از اعلام این تصمیم گفته بود نرخ بنزین تا پایان شهریور ثابت می‌ماند. این اظهارنظر در شرایطی مطرح شد که شایعات مختلفی درباره افزایش فوری قیمت بنزین در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

در آن مقطع، دولت هنوز نرخ نهایی بنزین و زمان اجرای تغییرات را اعلام نکرده بود. با پایان بازه زمانی اعلام‌شده از سوی سخنگوی دولت و مطرح‌شدن اظهارات جدید رئیس‌جمهور، گمانه‌زنی‌ها درباره تعیین «نرخ سوم» بنزین افزایش یافت؛ گمانه‌زنی‌ای که اکنون با اعلام نرخ ۱۰ هزار تومانی برای کارت جایگاه‌ها به تصمیم رسمی دولت تبدیل شده است.

سه طرح پیشنهادی دولت برای مدیریت بنزین

پیش از اعلام نرخ جدید، سه سناریو برای مدیریت مصرف و توزیع بنزین بررسی شده بود. محمدرضا سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، پیش‌تر از بررسی این سه روش خبر داده بود.

۱. توقف عرضه پس از پایان تولید روزانه

در طرح نخست، قیمت بنزین ثابت می‌ماند، اما عرضه روزانه فقط تا سقف تولید کشور، یعنی حدود ۱۲۱ میلیون لیتر، ادامه پیدا می‌کرد. پس از پایان این میزان، توزیع بنزین در جایگاه‌ها متوقف می‌شد.

این مدل بدون افزایش قیمت، محدودیت مقداری برای مصرف ایجاد می‌کرد، اما احتمال تشکیل صف، هجوم مردم برای سوخت‌گیری و نگرانی از پایان موجودی جایگاه‌ها از مهم‌ترین چالش‌های آن بود.

۲. تعیین سهمیه ۱۳۰ تا ۱۴۰ لیتری برای هر خودرو

در سناریوی دوم، تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین میان خودروهای موجود توزیع می‌شد. هر خودرو سهمیه مشخصی دریافت می‌کرد و مصرف بیشتر از سهمیه با نرخ آزاد محاسبه می‌شد.

این طرح شباهت زیادی به مدل آزمایشی مطرح‌شده برای استان کرمان داشت. در برخی روایت‌ها، سهمیه ماهانه هر خودرو در این مدل بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ لیتر تعیین شده بود.

۳. اختصاص سهمیه به افراد، نه خودروها

در مدل سوم، سهمیه بنزین به افراد اختصاص پیدا می‌کرد، نه خودروها. به این ترتیب، افراد فاقد خودرو نیز می‌توانستند سهمیه دریافت کنند.

طبق توضیحات ارائه‌شده درباره این طرح، حدود ۳۰ میلیون لیتر بنزین در روز به حمل‌ونقل عمومی، تاکسی‌های اینترنتی و تاکسی‌های غیراینترنتی اختصاص می‌یافت تا افزایش هزینه سوخت به افزایش قیمت جابه‌جایی مسافران منجر نشود.

در این سناریو، سهم تقریبی هر فرد حدود ۳۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شده بود. سهمیه نیز قابلیت انتقال، خریدوفروش یا واگذاری داشت و افراد می‌توانستند درباره نحوه استفاده از آن تصمیم بگیرند.

در نهایت کدام طرح انتخاب شد؟

با اعلام سخنگوی دولت، آنچه در نهایت اجرا شده، افزایش نرخ بنزین کارت جایگاه‌هاست؛ یعنی نرخ سوم از ارقام مطرح‌شده در گمانه‌زنی‌های قبلی به ۱۰ هزار تومان رسیده است.

در تصمیم اعلام‌شده، سهمیه‌های یارانه‌ای موجود حفظ شده‌اند:

۶۰ لیتر بنزین با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان؛

۵۰ لیتر بنزین با نرخ ۳ هزار تومان؛

بنزین مصرفی از کارت جایگاه با نرخ ۱۰ هزار تومان.

بنابراین، بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، دولت فعلاً مدل اختصاص سهمیه به افراد یا سهمیه‌بندی جدید خودروها را به‌عنوان تصمیم نهایی اعلام نکرده و انتخاب عملی دولت، افزایش نرخ سوخت‌گیری با کارت جایگاه‌ها بوده است.

واکنش‌ها به افزایش نرخ سوم

علی قلهکی، فعال رسانه‌ای، پیش‌تر در شبکه اجتماعی ایکس درباره احتمال افزایش نرخ سوم به ۹ هزار و ۷۵۰ تومان نوشته بود که چنین افزایشی احتمالاً اثر قابل‌توجهی بر کاهش مصرف سوخت نخواهد داشت.

او معتقد بود مردم ممکن است برای تأمین هزینه بنزین، از سایر مخارج زندگی خود کم کنند و افزایش قیمت لزوماً به کاهش مصرف منجر نشود. قلهکی همچنین بر ضرورت استفاده از سیاست‌های غیرقیمتی برای مدیریت مصرف سوخت تأکید کرده بود.

با توجه به اعلام نرخ ۱۰ هزار تومانی، بحث درباره میزان اثرگذاری این تصمیم بر مصرف بنزین، هزینه حمل‌ونقل و معیشت خانوارها همچنان ادامه خواهد داشت.