پروژه‌ی سرمایه‌ای چیست؟

یک پروژه‌ی سرمایه‌ای یک سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت و سرمایه‌مدار برای ایجاد، افزودن به یا بهبود یک دارایی سرمایه‌ای است.

کد خبر: ۸۰۳۸۴۷

۲۱ مهر ۱۴۰۲

پروژه‌های سرمایه‌ای با مقیاس بزرگ و هزینه‌ی زیاد خود نسبت به سایر سرمایه‌گذاری‌هایی که مستلزم برنامه‌ریزی و منابع کم‌تری هستند، تعریف می‌شوند.

نکات کلیدی
یک پروژه‌ی سرمایه‌ای اغلب یک پروژه‌ی گران‌قیمت و بلندمدت برای گسترش، نگهداری یا بهبود یک دارایی مهم است.
یک پروژه‌ی سرمایه‌ای از سایر پروژه‌های شرکتی متمایز است، زیرا نسبت به سایر سرمایه‌گذاری‌ها دارای مقیاس بزرگ و هزینه‌ی بالا است و نیاز به برنامه‌ریزی قابل‌توجهی دارد.
پروژه‌های سرمایه‌ای اغلب به زیرساخت‌ها، مانند جاده‌ها یا راه‌آهن‌ها، یا در رابطه با یک شرکت، به توسعه‌ی یک دفتر یا کارخانه‌ی تولیدی اشاره دارند.

آشنایی با پروژه‌های سرمایه‌ای

یک پروژه‌ی سرمایه‌ای یک پروژه در مقیاس بزرگ با هزینه‌ای بالا است که برروی آن سرمایه‌گذاری یا دچار استهلاک می‌شود.
ممکن است برای شتاب‌دهی به رشد در داخل یک شرکت یا دولت، به سرمایه‌گذاری‌های منظم سرمایه‌ای، مانند تأسیسات، ساختارها یا نظام‌های جدید، نیاز باشد – به‌عنوان مثال، زمانی که یک شرکت می‌خواهد یک انبار جدید بسازد یا برای افزایش کارآیی در خط کارخانه، تجهیزات تولیدی جدیدی خریداری کند.

راهنمایی: پروژه‌های سرمایه‌ای معمولاً شامل این موارد می‌شود: ساخت بخش عمومی یا نگهداری زیرساخت‌ها، مانند جاده‌ها، راه‌آهن‌ها و سدها، و شرکت‌هایی که تأسیسات و تجهیزات خود را ارتقاء یا گسترش می‌دهند یا آن‌ها را تعویض می‌کنند.

پروژه‌های سرمایه‌ای باید به‌درستی مدیریت شوند، زیرا به میزان قابل‌توجهی از منابع و زمان شرکت نیاز دارند. این پروژه‌ها با این انتظار که دارایی سرمایه‌ای به سود خواهد رسید، یک ریسک محاسبه‌شده را درنظر می‌گیرند. مدیریت ریسک یک عامل کلیدی در موفقیت توسعه‌ی پروژه و تحویل یک پروژه‌ی سرمایه‌ای است.

نمونه‌هایی از پروژه‌های سرمایه‌ای

رایج‌ترین نمونه‌ها از پروژه‌های سرمایه‌ای پروژه‌های زیرساختی، مانند راه آهن، جاده و سد، می‌باشند. علاوه‌براین، این پروژه‌ها همچنین شامل دارایی‌هایی مانند مترو، خطوط لوله، پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، زمین و ساختمان‌ها نیز می‌شوند.
پروژه‌های سرمایه‌ای همچنین در شرکت‌ها رایج هستند. شرکت‌ها مقادیر زیادی از منابع (سرمایه‌ی مالی و انسانی) را برای ایجاد یا نگهداری دارایی‌های سرمایه‌ای، مانند تجهیزات یا یک پروژه تولیدی جدید، اختصاص می‌دهند. در هر دو مورد، معمولاً برای انتخاب کارآمدترین و پرمحتواترین برنامه‌ی اجرایی، پروژه‌های سرمایه‌ای برنامه‌ریزی می‌شوند و گفتگوهایی طولانی درمورد آن‌ها صورت می‌گیرد.

نکته‌ی مهم: پروژه‌های سرمایه‌ای سرمایه‌گذاری‌های بزرگی هستند و بنابراین، به‌ویژه زمانی که با بودجه‌ی عمومی یا پول یک شرکت سهامی عام پرداخت می‌شوند، با نظارت زیادی مواجه می‌شوند. هدف اصلی آن‌ها به سود رساندن این سرمایه‌گذاری‌ها است، اما گاهی اوقات به دلیل برنامه‌ریزی و اجرای ضعیف، منجر به از دست رفتن مقدار قابل توجهی از سرمایه می‌شوند.

تأمین مالی پروژه‌های سرمایه‌ای

این پروژه‌ها بزرگ هستند، برای تکمیل آن‌ها به زمان نیاز است و ممکن است هزینه‌ی زیادی داشته باشند، یعنی اینکه اغلب برای تحقق آن‌ها به تأمین مالی سهام یا بدهی نیاز است. پروژه‌های سرمایه‌ای، برای دریافت بودجه، باید ثابت کنند که چگونه سرمایه‌گذاری آن‌ها منجر به بهبودی (ظرفیت اضافی)، ایجاد ویژگی‌های مفید جدید یا سود (کاهش هزینه‌ها) می‌شود.
منابع مالی اضافی برای این پروژه‌ها شامل اوراق قرضه، کمک‌های مالی، وام‌های بانکی، ذخایر نقدی موجود، بودجه‌های عملیاتی شرکت و تأمین مالی خصوصی می‌شود. این پروژه‌ها ممکن است برای تأمین بودجه نیاز به تأمین مالی بدهی داشته باشند. تأمین مالی بدهی ممکن است برای زیرساخت‌ها، مانند پل‌ها، نیز مورد نیاز باشد. اما در صورت عدم پرداخت وام از سوی سازنده، آن پل قابل تصرف نخواهد بود. تأمین مالی از طریق بدهی تضمین می‌کند که، در صورت عدم پرداخت وام، سرمایه‌گذار قادر به بازیابی وجوه خود خواهد بود.

واقعیت مختصر: شرایط اقتصادی و تغییرات نظارتی می‌توانند بر شروع یا تکمیل پروژه‌های سرمایه‌ای تأثیر بگذارد، مانند برگزیت که باعث لغو یا تأخیر برخی از پروژه‌ها در بریتانیا شد.

در ایالات متحده، کنگره مسئول تأمین مالی پروژه‌های سرمایه‌ی عمومی، مانند جاده‌ها، خطوط برق، پل‌ها و سدها، است.

پروژه‌های سرمایه‌ای در داخل دولت کدامند؟

پروژه‌های سرمایه‌ای دولتی، پروژه‌های پرهزینه و در مقیاسی بالا برای حفظ یا بهبود دارایی‌های عمومی، مانند پارک‌ها، جاده‌ها و مدارس، هستند.

پروژه‌ی غیرسرمایه‌ای چیست؟

اکثر ادارات دولتی آستانه‌هایی را برای آنچه که به عنوان یک پروژه‌ی سرمایه‌ای قلمداد می‌شود تعیین می‌کنند. به‌عنوان مثال، در کشورهای مشترک المنافع ویرجینیا، یک پروژه‌ی سرمایه‌ای به‌عنوان پروژه‌ای تعریف می‌شود که حداقل ۵،۰۰۰ فوت مربع ناخالص از فضای ساختمانی ایجاد کند یا کل هزینه‌ی آن از ۳ میلیون دلار بیشتر باشد. می‌توان پروژه‌هایی که تحت آستانه‌های هر حوزه‌ی قضایی، که می‌توانند شامل امید به زندگی نیز باشند، قرار می‌گیرند را پروژه‌های غیرسرمایه‌ای نامید.

چه چیزی باعث موفقیت یک پروژه‌ی سرمایه‌ای می‌شود؟

برنامه‌ریزی دقیق و برآوردهای واقع‌بینانه کافی هستند. بودجه‌ی مقرون‌به‌صرفه‌ای باید تأمین شود، هزینه‌ها باید به‌خوبی مدیریت شوند و پروژه باید شانس بسیار خوبی برای سودآور شدن داشته باشد. به‌وجود آمدن یک یا دو مانع می‌تواند یک پروژه‌ی سرمایه‌ای را به یک فاجعه‌ی مالی تبدیل کند.