خطر بزرگ بی‌آبی برای کرجی‌ها!

مدیرعامل آب منطقه‌ای استان البرز می‌گوید: متأسفانه دوره‌های خشکسالی تداوم پیدا کرده ‌است. اگر لازم باشد برای تأمین آب شرب از دشت‌های ممنوعه برداشت می‌کنیم. میزان ورودی نصف میزان خروجی است و از ذخیره مخزن در حال برداشت هستیم.

کد خبر: ۸۱۸۰۹۷

۱۶ دی ۱۴۰۲

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از تسنیم، سد امیرکبیر یا همان سد کرج که به‌روی رودخانه کرج در ۲۵کیلومتری شمال شهر کرج و کنار جادهٔ چالوس احداث شده است، به‌عنوان یکی از منابع مهم تأمین آب شهر تهران، این روزها حال‌وروز خوشی ندارد و طبق بازدید و گزارش خبرنگار تسنیم از محل این سد، سطح آب به‌طرز عجیبی پایین رفته است و در برخی نقاط این کاهش سطح آب به ۲۰ متر هم می‌رسد.

این در حالی است که حجم پرشدگی سدهای پنجگانه تهران شامل امیرکبیر، طالقان، لتیان، لار و ماملو در حالی در ۳۹ روز ابتدایی سال آبی جاری ( ابتدای مهر ماه ۱۴۰۲ تا پایان شهریور ماه ۱۴۰۳) به ۱۸ درصد رسیده که این عدد در کل کشور نیز فقط ۴۰ درصد است.

این میزان پرشدگی نشان از آن دارد که هنوز بارش‌ها اثر چندانی بر افزایش حجم آب موجود در سدهای کشور نداشته است.

بخشی از مشکلات آبی امروز ناشی از نبود سیاست دقیق توزیع جمعیتی است

نجفیان مدیرعامل آب منطقه‌ای البرز در روزهای اخیر در نشستی خبری، توضیحاتی درباره وضعیت میزان ذخیره آب در سد کرج داد که قابل توجه است.

وی با اشاره به اینکه موضوع کم‌آبی فقط مختص این استان نیست؛ عنوان کرده بود: بلکه تمام دنیا، دیگر مانند گذشته دارای فراوانی آب نیستند و در برخی کشورها آب موضوعی سیاسی بوده است. کشوری مانند ترکیه که در بالادست قرار دارد و برخی از منابع آب که کشورهای پایین دست نیازمند هستند با توجه به شرایط خود برخی از قوانین را نقض کرده و آب را از آن خود می‌کنند و برخی از مشکلات مربوط به کاهش حق‌آبه ما با مدیریت و تصمیمات نادرست ایجاد شده است.

وی با بیان اینکه یکی از سیاست‌ها در این زمینه، تمرکز و توزیع جمعیت بوده که اگر توزیع جمعیت در کشورها به صورت درست انجام نشود خود یک چالش محسوب می‌شود، گفت: اگر در کشور در بخش آب سیاستگذاری جمعیتی وجود داشت، مشکلات امروزی وجود نداشت و در حال حاضر به دلیل مشکلات به وجود آمده مجبوریم هزینه‌های چند ده برابری با هزینه‌های زیست محیطی نیز پرداخت کنیم.

شاید مجبور شویم از دشت‌های ممنوعه آب برداشت کنیم

نجفیان با اشاره به اینکه گذشتگان بر این باور بوده اند که در زمان خشکسالی برای تأمین آب شرب یا تأمین آب، اصلی‌ترین منبع آبهای زیرزمینی هستند اما زمان می‌برد که تأثیر خود را نشان دهد،‌ گفت: متأسفانه دوره‌های خشکسالی تداوم پیدا کرده ‌است. برخی از دشت‌های ما دشت‌های ممنوعه بوده ولی برای تأمین آب شرب ما ممنوعیتی ‌نداریم و اگر قرار باشد چاه احداث کنیم این کار را انجام می‌دهیم چون چاره‌ای نخواهیم داشت.

وی با اشاره به اینکه در شرایط حاضر امسال با پیش‌بینی انجام شده امید ما به لطف الهی و بارش‌ها بوده و در کنار آن مدیریت جمعیت کشور در شرایط بحرانی برای کاهش مصرف است، گفت: باتوجه به بحران آبی سال گذشته، طبق گفته‌های وزیر، برای تأمین آب شرب بدبینانه‌ترین حالت در نظر گرفته شد و با برنامه‌ریزی لازم تاکنون توانسته‌ایم بخشی از آب شرب را تأمین کنیم.

مدیرعامل آب منطقه‌ای البرز با بیان اینکه امسال انسداد یک هزار حلقه چاه آب غیرمجاز در البرز در دستور کار قرار گرفته و تاکنون ۷۶۰ حلقه ‌مسدود شده و مابقی تا پایان سال بسته می‌شود، گفت: در این مدت ۶۳ دستگاه حفاری چاه در البرز توقیف شد. در ۱۰ سال گذشته تاکنون ۴ ‌هزار و ۸۲۱ حلقه چاه غیرمجاز در استان البرز مسدود شده که با انسداد آنها ۸۱ میلیون متر مکعب آب صرفه‌جویی شده است.

وی با بیان اینکه میزان بارش‌های سال زراعی در سال جاری در البرز نسبت به میانگین بلندمدت کاهش ۵۰ درصدی داشته و از ابتدای سال آبی جاری تاکنون ۵۹ میلی متر بارندگی در البرز ثبت شده است، افزود: در حال حاضر سد طالقان نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸ درصد تراز مثبت آبی داشته و میزان ذخایر آن ۱۶۸ میلیون متر مکعب ‌است. همچنین میزان ذخایر کنونی آب سد کرج ۵۴ میلیون متر مکعب است که پارسال ۳۵ میلیون متر مکعب بود؛ آب شرب البرز افزون بر سدها، از ۷۰۰ حلقه چاه نیز تأمین می‌شود.

احتمال اتخاذ تصمیمات سخت برای تأمین آب

نجفیان درباره میزان ورود و خروج آب سد کرج گفت: در حال حاضر به دلیل نبود بارش، میزان ورودی نصف میزان خروجی است و از ذخیره مخزن در حال برداشت هستیم. متأسفانه بارش برف امسال استثنایی بوده و اگر این شرایط تداوم پیدا کند نگرانی بسیار جدی به وجود خواهد آمد و ناچار به تصمیمات سخت خواهیم بود.

وی تصریح کرد: در حال حاضر ۷۰۰ چاه آب شرب در استان البرز وجود دارد که آبدهی برخی از این چاه‌ها به دلیل حفر چاه غیرمجاز در حریم آنها، کاهش پیدا کرده است. به همین دلیل در انسداد چاه‌های غیرمجاز، چاه‌هایی که در حریم چاه‌های آب شرب قرار دارد در اولویت است.

نجفیان افزود: جهاد کشاورزی هم باید الگوی کشت استان را کنترل کند. چرا اراضی که باید آیش (کشت نکردن زمین در یک دوره با هدف بازیابی مواد ارگانیک و رطوبت خاک) شود و کشتی در آن صورت نگیرد، دو تا سه بار در سال زیر کشت کاهو می‌رود؟ سیاست کشت باید ساماندهی و از هر کشتی که خارج از سیاست اصلی بخش کشاورزی و مدیریت آبخوان است باید جلوگیری شود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، وضعیت سد کرج طبق آمار در شرایط خوبی به سر نمی‌برد که با توجه به اینکه پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی مبنی بر جبران بخشی از کم‌بارانی‌ها در زمستان تاکنون درست از آب در نیامده به نظر می‌رسد که از هم اکنون نسبت به مدیریت مصرف آب و صرفه‌جویی در تمام بخش‌ها از کشاورزی گرفته تا آب شرب و صنعتی نه‌تنها از سوی دستگاه‌ها بلکه مردم نیز اهتمام جدی صورت بگیرد.

این در حالی است که به عقیده کارشناسان با تغییر در باور مردم و حساس کردن آنها نسبت به موضوع سلامت و با کاهش ۳۰ درصدی در بخش شرب و ۱۰ درصدی در بخش کشاورزی می‌توان نسبت به مدیریت بهینه مصرف آب در کشور قدم‌های بسیار خوبی برداشت.

سد امیرکبیر اولین سد بزرگ چند منظوره در ایران است. ساخت این سد در تاریخ ۱۳۳۶ شروع شده و در سال ۱۳۴۰ به بهره‌برداری رسیده است. سد امیرکبیر در شمال شهر کرج و در فاصله ۲۵ کیلومتری جاده کرج به چالوس قرار گرفته است.

جمع کل مخارج سد و تأسیسات مربوط و خرید اراضی دهکده‌هایی که در دریاچه‌های پشت سد غرق و دهکده تازه‌ای که به جای آن برای اسکان اهالی این دهات ایجاد شد، بالغ بر ۴۵۰ میلیون تومان بود که ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان آن در اوایل کار از طرف اداره کمک‌های فنی پرداخت و بقیه از اعتبارات سازمان برنامه تامین شد، ثلث کل هزینه نیز به ارز بوده است.

ارتفاع سد حدود ۱۸۰ متر و طول آن ۳۹۰ متر است و متوسط ​​سالانه جریان آب به مخزن سد امیرکبیر حدود ۴۷۲ میلیون متر مکعب است. ظرفیت کل مخزن سد ۲۰۲ میلیون متر مکعب است. ارتفاع پایین مخزن و سطح آب طبیعی سطح مخزن به ترتیب ۱۵۴۵ متر (۵،۰۶۹ فوت) و ۱۶۱۰ متر (۵،۲۸۰ فوت) است. سد کرج یا همان سدامیرکبیر یک سد چندمنظوره برای تامین آب آشامیدنی شهر تهران، تولید برق از آن و برای آبیاری زمین های کشاورزی کرج بوده است.