قطع صدای فلسطین در اسرائیل؛ چگونه الجزیره تبدیل به صدای غزه شد؟

لید: با فرارسیدن ساعت صفر حمله گستره ارتش اسرائیل به گذرگاه رفح به نظر می‌رسد صهیونیست‌ها از طریق حمله تروریستی به کنسولگری ایران در دمشق و تصویب قوانین موقت با هدف توقف فعالیت شبکه الجزیره به دنبال عدم انعکاس آخرین اخبار جنگ غزه و کاهش فشار افکار عمومی هستند. حال باید منتظر ماند و دید که در واکنش به اقدام رسمی دولت اسرائیل علیه آزادی مطبوعات، دولت‌ها غربی از یک سو و از سوی دیگر رسانه‌های جریان اصلی چه واکنشی نشان خواهند داد. در چنین شرایطی نقش «شهروندخبرنگاران» حاضر در غزه بیش از گذشته برای انعکاس اخبار این باریکه به مردم سراسر جهان اهمیت پیدا خواهد کرد.

کد خبر: ۸۳۴۲۹۴

۱۶ فروردين ۱۴۰۳

اقتصاد آنلاین، محمد بیات؛ با وجود پیش‌روی‌های میدانی اسرائیل در باریکه غزه و ضربات جدی رژیم به زیست عادی در این منطقه فلسطینی‌نشین اما تل‌آویو در میدان روایت‌ها و «جنگ رسانه‌ای» در وضعیت تدافعی قرار داشته و افکار عمومی کشورهای منطقه و حتی متحدان سنتی اسرائیل مخالف ادامه جنگ و تداوم کشتار شهروندان فلسطینی هستند. در نظر بسیاری از اهالی رسانه با وجود فعالیت مستمر جمع کثیری از رسانه‌های تصویری- مکتوب برای بازتاب واقعیت‌های جاری در غزه اما شبکه تلویزیونی الجزیره نقش بی‌بدیلی در انعکاس صدای غزه به جهان و نشان دادن توحش ارتش اسرائیل به مردم سراسر عالم داشته است. تأثیر این رسانه قطری به قدری زیاد بود که کابینه اسرائیل با وجود ادعا آزادی بیان و رسانه بارها برای توقف فعالیت این شبکه در سرزمین‌های اشغالی خیز برداشته است.

شلومو کرهی وزیر ارتباطات اسرائیل مسئول اصلی پرونده تعطیلی الجزیره در کنست

در یکی از آخرین اقدامات تل‌آویو برای متوقف کردن صدای مردم فلسطین، کنست یا پارلمان رژیم اقدام به تصویب قانونی کرد که به دولت نتانیاهو این اجازه را می‌دهد تا به صورت موقت (45 روز) فعالیت‌های شبکه الجزیره را به عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی رژیم متوقف کند و در صورت لزوم اقدام به مصادره تجهیزات این شبکه نماید. نکته کلیدی آن است که اسرائیل می‌تواند این دوره محدود را با کسب مجوز مجدداً تمدید نماید. این قانون بحث برانگیز با 71 رای موافق در برابر 10 رای در شور دوم و سوم کنست به تصویب رسید. شلومو کرهی وزیر ارتباطات اسرائیل هدایت تصویب این قانون را بر عهده داشت؛ بلافاصله پس از جلسه کنست اعلام کرد دفتر شبکه خبری الجزیره که با بودجه قطر فعالیت می‌کند به زودی بسته خواهد شد. وی در ادامه وعده داد که آزادی بیان برای سخنگویان حماس در اسرائیل وجود نخواهد داشت! به گزارش تایمز اسرائیل این نماینده تندرو وابسته به حزب لیکود به صورت تلویحی الجزیره را متهم به حمایت از تروریسم کرد. حال پیش‌بینی می‌شود با توقف فعالیت دفتر الجزیره در فلسطین اشغالی، این رسانه با چالش‌های جدیدی برای برقراری ارتبط با منابع خود در غزه و کرانه باختری داشته باشد و احتمالاً با تأخیر اقدام به پوشش تحولات مربوط به جنگ را بدهد.

پس از «عملیات طوفان الاقصی» الجزیره صدای غزه در جامعه جهانی بوده است

اقدامی علنی دولت راست گرا اسرائیل علیه آزادی رسانه‌ها و بیان موجب برانگیخته شدن واکنش کاخ سفید شده است. کارین ژان پیر سخنگوی کاخ سفید با ابراز نگرانی در واکنش به این خبر گفت که آمریکا معتقد به آزادی مطبوعات است و ایالات متحده اقدامات زیادی برای حمایت از روزنامه نگاران در سراسر جهان انجام می‌دهد که شامل رسانه‌های فعال در جنگ غزه نیز می‌شود! حال فعالان حقوق بشری در اسرائیل امیدوارند که پس از ارجاع اولیه این حکم به دادگاه منطقه‌ای مفاد این طرح تغییر کرده یا آنکه زمان تعیین شده برای بسته شدن دفتر الجزیره کاهش پیدا کند. دیگر نکته قابل ذکر آن که چون این قانون ماهیت «موقت» دارد پس از لغو وضعیت اضطراری که توسط دولت در سی‌ویکم ژوئیه وضع شده، به صورت خودکار از اعتبار ساقط خواهد شد.

شبکه‌های اجتماعی نقش مهمی در انتقال صدای مردم غزه دارند

با پررنگ شدن احتمال حضور پررنگ عربستان سعودی و امارات در «فردای جنگ غزه» و کاهش نقش احتمالی دوحه در روند بازسازی و پروژه‌های زیربنایی این منطقه فلسطینی نشین به نظر می‌رسد صهیونیست‌ها به مانند قبل به دنبال مماشات با فعالیت‌های شبکه الجزیره نیستند. همچنین نفوذ پایین قطر بر مسئولان سیاسی حماس در دوحه و ناتوانی این کشور برای تحمیل شرایط آتش‌بس موقت به سران این گروه‌های فلسطینی، اعضای راست گرای کابینه اسرائیل نیز سیاست تهاجمی‌تری در قبال این شبکه قطری اتخاذ کردند. با تداوم وضعیت بن‌بست در مذاکرات سیاسی دوحه- قاهره و در آستانه حمله ارتش اسرائیل به منطقه رفح به نظر می‌رسد در کوتاه مدت شبکه الجزیره امکان زیادی برای پوشش مستقیم اخبار در داخل سرزمین‌های اشغالی نداشته باشد. حال باید منتظر ماند و دید که این اقدام اسرائیل می‌تواند سبب افزایش فشار قطری‌ها بر مذاکره کنندگان فلسطینی شود یا خیر؟

در حالی که اعضای ظاهراً میانه‌رو کاینه اسرائیل مانند یائیر لاپید مخالفت جدی با تصویب این قانون انجام ندادند، وظیفه و مسئولیت آزادی خواهان جنگ برای انعکاس صدای مردم غزه افزایش یافته است. در حالی که امنیت و حیات ابتدایی ساکنان این منطقه بازیچه بازی‌های سیاسی و جاه‌طلبی‌ دولت‌ها و گروه‌های مختلف شده است این مردم عادی هستند که می‌توانند با استفاده از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی بازتاب دهنده اخبار و وقایع جاری در غزه باشند. به عبارت دیگر تمام شهروندان دغدغه مند و معتقد به حقوق بشر می‌توانند در مقام یک رسانه مستقل عمل کرده و با ایجاد موج‌های قدرتمند، سبب به حاشیه رفتن صدای رسانه‌های وابسته به کانون‌های قدرت و ثروت باشند. با فرا رسیدن روزهای پایانی ماه مبارک رمضان، شمارش معکوس برای اغاز حمله نظامی به رفح آغاز شده است. در این صحنه آرایی فارغ از نقش سازمان‌های بین‎‌المللی، دولت‌ها یا رسانه‌ها، این شهروندان عادی کشورهای مختلف هستند که می‌توانند با حمایت از فلسطین و کمپین‌های ضداسرائیلی مانند «BDS» کمپانی‌های بزرگ و متحدان رژیم صهیونیستی را تحت فشار بگذارند.