بمب ساعتی در اصفهان/ دستور تخلیه صادر شد

به گزارش اقتصادآنلاین، علی بیت‌الهی، رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با اشاره به جدی بودن خطر فرونشست زمین در اصفهان، اعلام کرد که یک شهرک مسکونی و ۴۰ مدرسه به دلیل این پدیده به طور کامل تخلیه شده‌اند. وی با بیان اینکه اصفهان در حال حاضر پرخطرترین شهر از لحاظ فرونشست محسوب می‌شود، دلایل این بحران و راهکارهای مقابله با آن را تشریح کرد.

علل و عوامل تشدیدکننده فرونشست در اصفهان

برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی: مانند بسیاری از شهرهای دیگر ایران، برداشت غیرمجاز و بیش از حد آب‌های زیرزمینی، علت اصلی فرونشست در اصفهان است.

خشک شدن دائمی زاینده‌رود: پدیده تشدید کننده فرونشست در اصفهان، قطع دائمی جریان زاینده‌رود است. از آنجا که زاینده‌رود منبع اصلی تغذیه سفره‌های زیرزمینی اصفهان بوده و فلسفه توسعه این شهر بر پایه آن شکل گرفته، قطع جریان آن از اواسط دهه ۹۰ و تبدیل شدن به یک وضعیت دائمی از سال ۹۷-۹۸، باعث عدم تغذیه سفره‌های زیرزمینی و در نتیجه تشدید فرونشست شده است.

جمعیت بالا: جمعیت بیش از ۳ میلیون نفری اصفهان که در هاله‌ای از فرونشست قرار گرفته‌اند، بر شدت این بحران افزوده است.

مناطق تحت تاثیر و پیامدهای فرونشست:

گستردگی پدیده: کل محدوده شهر اصفهان تحت تاثیر پدیده فرونشست قرار دارد و این گستردگی، اصفهان را از سایر شهرهای دچار این پدیده متمایز می‌کند.

مناطق پرخطر: مناطق شمالی اصفهان (مناطق ۲، ۹، ۱۰ و ۱۴) به دلیل نوع خاک و ریزدانه بودن رسوبات، بیشتر تحت تاثیر فرونشست قرار دارند.

تخلیه مدارس و شهرک مسکونی: در این مناطق، از ۲۸۵ مدرسه واقع شده، ۴۰ مدرسه به دلیل فرونشست تخلیه شده‌اند. همچنین یک شهرک مسکونی به طور کامل تخلیه شده است.

 آسیب به سازه‌ها: شکاف‌های عمیق در دیوارهای خانه‌ها مشاهده می‌شود که ایمنی ساکنان را به شدت تهدید می‌کند. این شکاف‌ها نشان‌دهنده جدی بودن خطر و عدم مقاومت ساختمان‌ها در برابر فرونشست است.

آسیب به آثار تاریخی: چندین اثر تاریخی در مناطق تحت تاثیر فرونشست، دچار ترک‌خوردگی‌های مشهود و ملموس شده‌اند.

عدم اقدام عاجل و راهکارهای پیشنهادی

رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی از عدم انجام اقدامات عاجل و مؤثر ابراز نگرانی کرد و راهکارهای زیر را برای مقابله با این بحران ارائه داد:

1.  تعیین تکلیف باغات غیرمجاز: باغاتی که در بالادست سد زاینده‌رود به صورت غیرمجاز توسعه یافته و بخش عمده آب را برداشت می‌کنند، باید تعیین تکلیف شوند. جریان حداقل آب در زاینده‌رود می‌تواند به کاهش شدت فرونشست کمک کند.

2.  کاهش برداشت از چاه‌های پرآب: با نصب کنتورهای هوشمند، باید حداقل ۱۰ درصد از بهره‌برداری از چاه‌هایی که برداشت بالایی دارند، کاسته شود.

3.  تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمینی: اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی چاه‌های زیرزمینی، تجربه‌ای موفق در بسیاری از کشورها بوده و می‌تواند در ایران نیز به کار گرفته شود.

وی تاکید کرد که این اقدامات قابلیت اجرا دارند، هزینه بالایی ندارند و در کشورهایی مانند ژاپن، شانگهای، تایوان، اندونزی و آمریکا با موفقیت اجرا شده‌اند.