تصمیم عاقلانه حاکمیت به نفع تولید و صادرات با تک نرخی کردن ارز

به گزارش اقتصادآنلاین، شواهد نشان می‌دهد که ارز ترجیحی نتوانست در عمل به اهدافی که مدنظر بود، دست یابد. با توجه به مشکلاتی که ارز ترجیحی برای اقتصاد کشور به وجود آورده است، همواره کارشناسان و فعالان اقتصادی طی سال‌های گذشته بر لزوم حذف آن تأکید کرده‌اند. ابتدای سال، وزارت اقتصاد حذف ارز ترجیحی را پیگیری کرد. اما مقاومت بانک مرکزی و کسانی که نفع‌شان در پرداخت ارز ترجیحی است، مانع از این کار شد.

به زعم کارشناسان، اگر ابتدای سال حذف ارز ترجیحی صورت می‌گرفت، دولت می‌توانست کنترل بیشتری روی منابع ارزی خود داشته باشد و از افزایش قیمت ارز در کشور جلوگیری به عمل بیاورد. اما همین کارشناسان تأکید می‌کنند که حذف ارز ترجیحی در بودجه ۱۴۰۵ نیز اقدام مناسبی است و می‌تواند جلوی صدمه بیشتر اقتصاد ملی را بگیرد.

در این خصوص نظرات مهراد عباد، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران و تهران را جویا شدیم که در ادامه می‌خوانید.

عباد با اشاره به این موضوع که طی سالیان طولانی خواسته فعالان اقتصادی حذف ارز ترجیحی بوده است، تصریح کرد: همواره فعالان اقتصادی بر این موضوع تأکید کرده‌اند که ارز ترجیحی کمکی به بهبود معیشت مردم نمی‌کند. این ارز ارزان قیمت تنها زمینه را برای رانت به وجود آورده و برای تولیدکننده داخلی مشکل ایجاد کرده است.

وی ادامه داد: وقتی عده اندکی از واردکنندگان می‌توانند از ارز ترجیحی بهره ببرند و به واردات بپردازند، زمینه برای رقابت سالم در داخل کشور در فضای اقتصادی از بین می‌رود. به همین دلیل، تولید کنندگان داخلی یا مجبور می‌شوند از چرخه رقابت خارج شوند و واحد تولیدی خود را تعطیل کنند و یا با اقداماتی مانند کاهش کیفیت و یا کم کردن از حجم کالایی که ارائه می‌کنند، به رقابت ادامه دهند. آنچه در بالا توضیح داده شد به معنای ضربه زدن به تولید داخلی است که اثرات منفی آن در اقتصاد ملی خود را نشان می‌دهد. حذف ارز ترجیحی می‌تواند گامی در راستای حمایت از تولید کنندگان داخلی و ایجاد فضای رقابتی سالم باشد. در این وضعیت زمینه برای صادرات و توسعه اقتصادی فراهم می‌شود.

عباد گفت: در این موضوع شکی نیست که دولت باید به سمت حذف عرضه ترجیحی و تک نرخی کردن ارز می‌رفت. اقدام دولت و مجلس برای این امر مناسب ارزیابی می‌شود. نیاز است سازوکار‌های درستی برای پیشبرد طرح حذف ارز ترجیحی در دستور کار قرار بگیرد.

وی ادامه داد: به جای اینکه یارانه در حلقه اول به وارد کنندگان اعطا شود و زمینه ویژه خواری به وجود بیاید، دولت می‌تواند به افزایش کیفیت ارائه خدمات به مردم مبادرت کند و به ویژه به سطح خدمات خود در حوزه بیمه، تأمین اجتماعی، خدمات درمانی و ... اضافه کند. اعطای یارانه در این زمینه‌ها می‌تواند بسیار اثرگذار باشد.

این عضو اتاق بازرگانی خاطرنشان کرد: به ویژه این موضوع اهمیت دارد که دولت دست از تصدی‌گری بردارد و به تقویت زیرساخت‌ها به منظور اعطای خدمات با کیفیت به مردم مبادرت کند. این اقدام به جای اعطای ارز ترجیحی می‌تواند کمک کننده باشد.

عباد گفت: با این نظر کارشناسان موافق هستم که هر روز تعلل در حذف ارز ترجیحی مشکلات بیشتری را برای کشور به وجود می‌آورد. در همین راستا، اگر ابتدای سال بر اثر پیگیری‌های وزارت اقتصاد حذف ارز ترجیحی صورت می‌گرفت، بهتر از شرایط فعلی بود. در آن صورت، امکان کنترل ارز و جلوگیری از هدر رفتن منابع به وجود می‌آمد. اما به هر حال در شرایط فعلی نیز اقدام حاکمیت در راستای حذف ارز ترجیحی مثبت ارزیابی می‌شود.

وی ادامه داد: بهترین راهکار همین است که در همه زمینه‌ها به صورت کامل حذف ارز ترجیحی صورت بگیرد و ضمن پذیرش تبعات آن به سمت آزادسازی نرخ ارز و تک نرخی کردن آن برویم. حذف ارز ترجیحی یک اقدام بسیار مناسب از سوی دولت محسوب می‌شود و لازم بود که خیلی پیشتر‌ها نسبت به انجام آن اقدام می‌شد. البته باید این موضوع را در نظر داشته باشیم که احتمالاً حذف ارز ترجیحی باعث می‌شود که در کوتاه مدت مشکلاتی به وجود بیاید، اما در طولانی‌مدت می‌تواند به نفع مردم و تولید کنندگان باشد.

عباد گفت: دولت در تلاش بود که قیمت ارز را به زور با استفاده از ارز ترجیحی پایین نگه دارد، اما در مقاطعی مجبور می‌شد که آن را به قیمت ارز آزاد نزدیک کند و همین امر زمینه‌ساز بروز تورم می‌شد.