احتمال انتقال اورانیومهای غنیشده ایران به ترکیه / توافق ایران و آمریکا قطعی شد؟
در حالیکه تنشها میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد، اظهارات تازه مقامهای ترکیهای درباره احتمال میزبانی از اورانیومهای غنیشده ایران، بار دیگر پرونده هستهای تهران را در کانون توجه قرار داده است. همزمان با تحرکات دیپلماتیک آنکارا و سفر وزیر امور خارجه ایران به ترکیه، این پرسش مطرح میشود که آیا مذاکرات پشتپرده به توافقی جدید میان ایران و آمریکا نزدیک شده یا انتقال اورانیوم تنها بخشی از سناریوی کاهش تنش است؟
به گزارش اقتصادآنلاین، در حالیکه تحرکات دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا وارد مرحلهای تازه شده، نقش ترکیه بهعنوان میانجی احتمالی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در همین چارچوب، یک مقام ترکیهای از احتمال میزبانی کشورش از اورانیوم غنیشده ایران در مسیر حلوفصل پرونده هستهای سخن گفته؛ موضوعی که گمانهزنیها درباره نزدیکشدن تهران و واشنگتن به یک توافق جدید را تقویت کرده است.
نشریه صهیونیستی هاآرتص در گزارشی نوشت تهدیدهای اخیر آمریکا علیه ایران ممکن است به دور تازهای از مذاکرات منجر شود که اینبار به میزبانی ترکیه برگزار خواهد شد. بهنوشته این رسانه، در شرایطی که توجیه فوری برای حل بحران دیده نمیشود، «دونالد ترامپ» ممکن است برای مدیریت پرونده ایران به ترکیه اعتبار ویژهای بدهد؛ چرا که از نگاه واشنگتن، آنکارا در مقایسه با عربستان سعودی، میانجی مؤثرتری در ارتباط با تهران به شمار میرود.
پیشنهاد ترکیه؛ میزبانی دائمی اورانیوم غنیشده ایران
بر اساس این گزارش، مقامهای ترکیهای به هاآرتص اعلام کردهاند استانبول ممکن است پیشنهاد دهد اورانیوم غنیشده ایران، بهجای روسیه، به ترکیه منتقل شود و آنکارا تضمین دهد این مواد هرگز به ایران بازگردانده نشود.
یک مقام ارشد ترکیه نیز تأکید کرده است که این پیشنهاد میتواند در چارچوب میانجیگری برای کاهش تنش و پاسخ به نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران مطرح شود.
این در حالی است که سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، روز جمعه از آمادگی مسکو برای انتقال اورانیوم غنیشده ایران به روسیه خبر داده بود؛ موضوعی که نشان میدهد گزینههای مختلفی روی میز مذاکرات غیرمستقیم قرار دارد.
موضع تهران؛ دیپلماسی همراه با آمادگی
همزمان با این تحولات، سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در جریان سفر اخیر خود به ترکیه، ضمن دیدار با رجب طیب اردوغان رئیسجمهور این کشور و هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه، بر نقش سازنده آنکارا در تحولات منطقهای تأکید کرد.
عراقچی در گفتوگو با شبکه سیانان ترک با بیان اینکه «هدف مشترک ما با اردوغان، رفاه منطقه است»، گفت: ترکیه نیز در تلاش برای یافتن راهحلهای دیپلماتیک است و ایران این تلاشها را مثبت ارزیابی میکند. او در عین حال هشدار داد که ایران برای هرگونه حمله احتمالی آمریکا آماده است؛ موضعی که نشان میدهد تهران همزمان با دیپلماسی، گزینههای بازدارنده خود را نیز فعال نگه داشته است.
وزیر امور خارجه ایران همچنین تأکید کرد روابط تهران و آنکارا «قوی و سازنده» است و دو کشور بهطور مستمر در حال تبادل نظر درباره مسائل دوجانبه و منطقهای هستند.
توافق قطعی یا سناریوی فشار؟
با وجود افزایش تحرکات دیپلماتیک و طرح پیشنهادهایی مانند انتقال اورانیوم غنیشده ایران به ترکیه، هنوز نمیتوان از قطعیشدن توافق ایران و آمریکا سخن گفت. شواهد نشان میدهد این پیشنهادها بخشی از یک بسته فشار ـ دیپلماسی از سوی واشنگتن و متحدانش است؛ مسیری که از یکسو با تهدید نظامی همراه است و از سوی دیگر، کانالهای میانجیگری را فعال نگه میدارد.
در مجموع، نقشآفرینی ترکیه میتواند موازنه جدیدی در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا ایجاد کند، اما نتیجه نهایی همچنان به اراده سیاسی طرفین و میزان امتیازدهی در پرونده حساس هستهای بستگی دارد.