چین جنگنده J-20 به ایران هدیه داد / توافق مهم نظامی امضا شد؟

به گزارش اقتصادآنلاین، در روزهای اخیر، سفیر نظامی چین یک مدل از جنگنده نسل پنجم J‑20 را به فرمانده نیروی هوایی ایران هدیه داد؛ اقدامی که از سوی برخی تحلیل‌گران به‌عنوان چراغ سبز غیررسمی چین برای فروش یا انتقال این جنگنده پیشرفته به ایران تعبیر شده است.

این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که گمانه‌زنی‌ها درباره توافق مهم نظامی میان ایران و چین شدت گرفته و منابع خبری از تحویل مجموعه‌ای از تجهیزات پیشرفته نظامی خبر می‌دهند؛ تجهیزاتی که در صورت عملیاتی‌شدن، می‌توانند چهره نیروی هوایی ایران را به‌طور بنیادین تغییر دهند.

توافق ایران و چین؛ نفت در برابر قدرت هوایی

بر اساس گزارش برخی منابع:

• ایران قرار است جنگنده‌های نسل پنجم J‑20
• جنگنده‌های J‑10C
• سامانه پدافند هوایی HQ‑9
• رادارهای برد بلند JY‑14

را از چین دریافت کند.

در مقابل، ایران حدود ۲ میلیارد دلار نفت خام به چین صادر خواهد کرد.

در ماه‌های اخیر، پروازهای ترابری نظامی متعددی میان چین و ایران انجام شده که احتمال می‌رود بخشی از تجهیزات در حال انتقال باشند. هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی در تهران یا پکن این توافق را تأیید یا تکذیب نکرده است.

J‑20؛ ستون فقرات قدرت هوایی چین

جنگنده Chengdu J‑20 محصول شرکت چنگدو، یک جنگنده:

• سنگین
• دو موتوره
• نسل پنجم
• دارای قابلیت پنهان‌کاری پیشرفته

است که از اواسط دهه ۲۰۱۰ وارد خدمت نیروی هوایی چین (PLAAF) شده و با ارتقاهای اخیر، به ستون فقرات توان هوایی پکن تبدیل شده است.

رادار و حسگرها

• رادار AESA Type‑1475
• برد کشف اهداف نسل چهارم: تا ۳۰۰ کیلومتر
• برد کشف اهداف نسل پنجم: ۱۳۰ تا ۱۸۰ کیلومتر

J‑20 همچنین به:

• سامانه‌های پیشرفته جنگ الکترونیک
• اخلالگرها
• سامانه هشداردهنده موشک (MAWS)
• پرتابگر شراره و پوشال

مجهز است.

تسلیحات J‑20؛ برتری در نبرد فراتر از دید (BVR)

J‑20 در محفظه‌های داخلی خود حمل می‌کند:

• ۴ موشک برد بلند PL‑15
• ۲ موشک حرارتی PL‑10

موشک PL‑15 با برد بیش از ۲۰۰ کیلومتر و هدایت ترکیبی، یکی از قدرتمندترین موشک‌های BVR جهان محسوب می‌شود.

مقایسه تسلیحات هوا به هوا

طراحی، پیشرانه و ویژگی‌های کلیدی J‑20

طراحی آیرودینامیک

• بال دلتا با کانارد
• ورودی هوای DSI
• شکل‌دهی بدنه برای کاهش RCS

پیشرانه

• نسخه‌های اولیه: AL‑31 و WS‑10
• نسخه جدید: WS‑15 بومی با TVC
• رانش بالا، مانورپذیری بهتر و قابلیت سوپرکروز احتمالی

اویونیک

• AESA
• حسگرهای EO/IR توزیع‌شده با پوشش ۳۶۰ درجه
• شناسایی و درگیری هم‌زمان با چند هدف

سطح مقطع راداری (RCS)؛ برگ برنده J‑20

اگرچه F‑35I از نظر پنهان‌کاری همه‌جانبه برتری دارد، اما J‑20 در زوایای جلو و نیمه‌جانبی فاصله چندانی با آن ندارد و نسبت به جنگنده‌های اسرائیلی نسل چهارم برتری قاطع دارد.

نقش آواکس KJ‑500؛ تکمیل زنجیره مرگ

یکی از عوامل تعیین‌کننده در نبرد هوایی مدرن، آواکس است.

در صورت تجهیز ایران به KJ‑500 چینی:

• کشف F‑35I از فاصله ۱۵۰–۲۰۰ کیلومتر
• ارسال داده‌های لحظه‌ای به J‑20
• امکان شلیک PL‑15 بدون روشن‌کردن رادار

بدون آواکس:

• J‑20 کشف F‑35 را به ۱۳۰ کیلومتر محدود می‌کند

با آواکس:

• شلیک PL‑15 از ۲۰۰ کیلومتر
• کاهش شدید آزادی عمل F‑35 در حالت passive

مقایسه برد رادار AESA

سناریوی نبرد هوایی فرضی

آرایش نیروها:

• ایران: ۱۲ فروند J‑20 + یک آواکس
• اسرائیل: ۸ F‑35I، ۶ F‑15I، ۸ F‑16I

روند نبرد:

• کشف F‑35 توسط آواکس ایرانی از ۱۵۰–۲۰۰ کیلومتر
• شلیک PL‑15 از فاصله ۲۰۰–۲۲۰ کیلومتر
• F‑15 و F‑16 به‌شدت آسیب‌پذیر در برابر J‑20 و پدافند Bavar‑373
• پاسخ AIM‑120D در فاصله کمتر و با تأخیر زمانی

نتیجه: J‑20 بخش عمده نبرد را در فاصله امن مدیریت می‌کند و تنها در داگ‌فایت نزدیک، در برابر جنگنده‌های سبک‌تر آسیب‌پذیرتر است.

مقایسه J‑20 و F‑35

تأثیر راهبردی بر منطقه؛ آیا بازی تغییر می‌کند؟

ورود احتمالی J‑20، HQ‑9 و رادارهای JY‑14 به ایران می‌تواند:

• موازنه هوایی خلیج فارس را تغییر دهد
• برتری مطلق F‑35 را به چالش بکشد
• عمق بازدارندگی هوایی ایران را افزایش دهد

البته موفقیت نهایی وابسته به:

• آموزش خلبانان
• یکپارچه‌سازی شبکه فرماندهی
• تطبیق با تاکتیک‌های منطقه‌ای

است.

اگر گزارش‌ها درباره توافق ایران و چین صحت داشته باشد، J‑20 نه‌فقط یک جنگنده، بلکه یک تغییر پارادایم در قدرت هوایی ایران خواهد بود.

ترکیب برد بلند، استلز، موشک PL‑15 و آواکس پیشرفته می‌تواند ایران را به بازیگری جدید و جدی در معادلات هوایی منطقه تبدیل کند؛ تغییری که پیام آن فراتر از خاورمیانه، به واشنگتن نیز خواهد رسید.