تصمیم جنجالی دولت ترامپ درباره گازهای گلخانهای
دونالد ترامپ با لغو مبنای حقوقی مقررات گازهای گلخانهای آمریکا موجی از واکنشهای سیاسی، حقوقی و اقتصادی را برانگیخت؛ اقدامی که به گفته منتقدان سلامت عمومی و سیاستهای اقلیمی را تهدید کرده و احتمالاً به نبردی طولانی در دادگاه عالی میانجامد.
به گزارش اقتصادآنلاین، لی زلدین، رئیس آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا، آن را «بزرگترین اقدام مقرراتزدایی در تاریخ ایالات متحده» توصیف کرد. صندوق دفاع محیط زیست، یک سازمان غیردولتی سبز، تأسف خورد که این تصمیم «اکنون … همه ما را در معرض خطر قرار میدهد». در ۱۲ فوریه، رئیسجمهور دونالد ترامپ پایان «یافته تهدید» را اعلام کرد؛ اصطلاحی حقوقی که زیربنای مقررات گازهای گلخانهای آمریکا محسوب میشود.
این یافته که در سال ۲۰۰۹ تصویب شد، نتیجه گرفت انتشار شش گاز گلخانهای از جمله دیاکسید کربن، متان و هیدروفلوئوروکربنها تهدیدی برای سلامت و رفاه انسان است. این یافته که بر انبوهی از شواهد علمی طی سالها متکی بود، به سنگبنای بسیاری از مقررات اقلیمی فدرال آمریکا تبدیل شد. دلیل آن این است که قانون هوای پاک آژانس حفاظت محیط زیست را ملزم میکند آلایندههایی را که تهدیدی برای سلامت انسان هستند تنظیمگری کند.
پیامدهای حقوقی لغو یافته تهدید
بنابراین «یافته تهدید» این سازمان را وادار کرد استانداردهای انتشار خودروها و محدودیتهایی برای انتشار گازهای گلخانهای از زیرساختهای نفت و گاز وضع کند. با انکار تهدید برای سلامت انسان ـ به همین سادگی ـ ترامپ الزام تنظیمگری گازهای گلخانهای را از میان برده است.
انتظار چالشهای حقوقی را داشته باشید. شواهدی که نشان میدهد انتشار گازهای گلخانهای به سلامت انسان آسیب میزند از سال ۲۰۰۹ گستردهتر و قویتر شده است. آکادمی ملی علوم آمریکا در سپتامبر سال گذشته همین موضوع را اعلام کرد. صندوق دفاع محیط زیست و «اتحادیه دانشمندان نگران»، یک نهاد غیرانتفاعی دیگر، در ماه اوت نخستین شکایت علیه دولت فدرال را ثبت کردند و مدعی شدند روند مشورت آن فاقد شفافیت قانونی لازم بوده است.
احتمال ورود پرونده به دیوان عالی
شکایتهای بیشتری در راه است که ممکن است این تغییر را بهطور موقت متوقف کند. این پرونده در نهایت میتواند به دیوان عالی برسد، جایی که دو حکم پیشین ممکن است با یکدیگر در تعارض قرار گیرند. در سال ۲۰۲۲، در پرونده ویرجینیای غربی علیه آژانس حفاظت محیط زیست، دادگاه طرح «انرژی پاک» باراک اوباما را لغو کرد و استدلال نمود یک نهاد فدرال بدون مجوز صریح کنگره نمیتواند اختیارات گسترده مطالبه کند. این اصل که به «دکترین پرسشهای بزرگ» معروف است، اغلب از سوی کسانی ـ از جمله دولت ترامپ ـ که معتقدند این آژانس در مبارزه با تغییرات اقلیمی از اختیارات قانونی خود فراتر رفته، مورد استناد قرار میگیرد.
با این حال دیوان عالی در سال ۲۰۰۷ نیز حکم داد که گازهای گلخانهای آلایندههایی هستند که در حوزه اختیارات تنظیمگری این آژانس قرار میگیرند. این حکم در پرونده ماساچوست علیه آژانس حفاظت محیط زیست، زمینه صدور «یافته تهدید» را فراهم کرد. پس از آنکه گفته شد گازهای گلخانهای در قلمرو وظایف آن قرار دارند، این سازمان ناچار شد تعیین کند آیا آنها تهدیدی برای سلامت انسان محسوب میشوند یا نه.
هزینهها و پیامدهای اقتصادی
این آژانس میگوید لغو «یافته تهدید» با کاهش فشار بر صنایع مبتنی بر سوختهای فسیلی و کاستن از نیاز آمریکاییها به خرید خودروهای برقی، بیش از ۱.۳ تریلیون دلار صرفهجویی برای شهروندان به همراه خواهد داشت. منتقدان اعتراض دارند که این نهاد هزینهها را بهدرستی محاسبه نمیکند. از جمله این هزینهها، افزایش پول صرفشده برای بنزین خودروها و کامیونهاست که بنا بر یک برآورد تا سال ۲۰۳۵ میتواند تا ۱.۷ تریلیون دلار بیشتر شود.
ریههای آمریکاییها نیز آسیب خواهند دید. گازهای گلخانهای با افزایش دفعات و شدت آتشسوزیهای جنگلی و تسریع تشکیل ازن در سطح زمین، آلودگی هوا را افزایش میدهند. صندوق دفاع محیط زیست برآورد میکند لغو «یافته تهدید» تا میانه قرن به دهها هزار مرگ زودرس اضافی منجر خواهد شد. این جدا از خسارات غیرمستقیم ناشی از تشدید سریعتر تغییرات اقلیمی مانند طوفانها، موجهای گرما، آتشسوزیها و بالا آمدن سطح دریاست.
اثر بر صنعت خودرو و افکار عمومی
خودروسازان آمریکایی از نیمه دوم سال گذشته در انتظار لغو این قانون، دوباره به سمت خودروهای موتور احتراق داخلی تغییر مسیر دادند. فیلیپ هوشوا، تحلیلگر شرکت سرمایهگذاری جفریز، میگوید «دیگر در آمریکا نظام حمایتی برای خودروهای برقی وجود ندارد». او اشاره میکند فروش خودروهای برقی در آمریکا از سپتامبر ۲۰۲۵ شروع به کاهش کرده است. برخی نگراناند خودروسازان آمریکایی از رقبای چین و اروپا که بهسرعت برقی میشوند عقب بمانند. دیگران میگویند شاید بعداً، احتمالاً پس از تغییر دوباره قوانین توسط دولت بعدی، بتوانند فاصله را جبران کنند.
هنوز مشخص نیست حذف «یافته تهدید» محبوبیت داشته باشد. ترامپ آن را «سیاستی فاجعهبار مربوط به دوران اوباما» نامید. اما یک نظرسنجی دانشگاه ییل نشان داد سهچهارم رأیدهندگان ثبتنامشده آمریکایی معتقدند دولت باید دیاکسید کربن را بهعنوان آلاینده تنظیمگری کند.
منبع: اکونومیست





