بازار خودرو از کنترل خارج شد/ خودرو چگونه از دلار و تورم سبقت گرفت؟

به گزارش اقتصاد آنلاین، سال جاری را می‌توان یکی از پرتنش‌ترین دوره‌ها برای بازار آزاد خودرو دانست؛ بازاری که در آن روند صعودی قیمت‌ها شتاب بیشتری گرفت و فاصله میان قدرت خرید متقاضیان و نرخ‌های پیشنهادی فروشندگان عمیق‌تر شد.

حتی لاتاری‌های ایران‌خودرو و سایپا که خودرو را با قیمت مناسب‌تری به دست مصرف کننده نهایی می‌رسانند، نه‌تنها چاره‌ساز نبود بلکه با افزایش شکاف میان قیمت کارخانه و بازار، به جذابیت سفته‌بازی در این حوزه دامن زد و خودرو را بیش از پیش در جایگاه یک دارایی سرمایه‌ای نشاند.

رصد تحولات بازار از ابتدای سال نشان می‌دهد که با تقویت انتظارات تورمی، منحنی قیمت‌ها در معاملات آزاد به تدریج صعودی شد. در میانه سال و پس از انتشار فهرست‌های جدید قیمت از سوی خودروسازان بزرگ، اثرگذاری این تصمیمات به سرعت در بازار آزاد نمایان شد.

با وجود افزایش نرخ‌های کارخانه‌ای، فاصله قیمت رسمی و بازار نه‌تنها کاهش نیافت، بلکه در برخی مدل‌ها عمیق‌تر شد. علت آن نیز واضح است؛ زیرا مادامی که عرضه‌ی خودرو توسط کارخانه به اندازه‌ی تقاضای آحاد جامعه نباشد، این دلالان هستند که توان قیمت‌گذاری دارند.

در کنار این عامل، فضای مبهم اقتصادی و نبود چشم‌انداز قابل پیش‌بینی نیز رفتار خریداران و فروشندگان را تحت تاثیر قرار داده؛ به‌گونه‌ای که هر خبر مرتبط با ارز یا تغییر قیمت‌های رسمی، موجی از واکنش‌های هیجانی در بازار ایجاد کرده است.

بررسی نیمه دوم سال نیز حاکی از آن است که رشد قیمت‌ها محدود به چند محصول خاص نبوده و تقریبا تمام بازه‌های قیمتی، از خودرو‌های اقتصادی تا محصولات مونتاژی، را دربر گرفته است. هرچند در برخی مقاطع، بازار وارد فاز رکودی شد، اما این رکود بیشتر به معنای توقف معاملات و عقب‌نشینی موقت تقاضا بود.

مروری بر روند قیمتی خودرو‌ها از ابتدای سال تا نیمه دوم بهمن‌ماه نشان می‌دهد محصولات تولید داخل در بازار آزاد به طور میانگین بین ۶۰ تا ۱۱۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند؛ رقمی که در بسیاری از موارد با رشد نرخ ارز هم‌راستا بوده و حتی در برخی مدل‌ها از آن پیشی گرفته است.

بازدهی خودرو به حدی بوده است که رشد آن تنها از طلا عقب ماند. به طوری که طلای داخلی از ابتدای سال تا به کنون، بیش از ۱۲۵ درصد رشد ارتفاع را تجربه کرد که این عدد برای خودرو، روی ۱۰۰ درصد آرام گرفت. سایر کلاس دارایی‌ها نظیر دلار و بورس نیز بازدهی‌هایی حوالی ۵۰ درصد را ثبت کردند.