گذار اقتصادی در دمشق/ سوریه چگونه تورم را مهار کرد؟

اقتصاد آنلاین – رجا ابوطالبی: سوریه بعد از ۲۴ سال از حکومت بشار اسد عبور کرد. کارنامه‌ی بشار اسد در این ۲۴ سال مشخص بوده و پر واضح است که کشورش را از چه نقطه‌ای به کدام سمت برده است. اکنون میخواهیم سوریه پسااسد را بررسی کنیم.

حکومت بشار اسد در تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۲۴ به خط پایان رسید. از آن تاریخ تا به امروز، یعنی با گذشت قریب به ۴۰۰ روز، شاخص‌های کلان اقتصادی در سوریه متحول شدند؛ از افزایش ارزش پول ملی تا کنترل تورم، همه و همه در همین ۴۰۰ روز رقم خورد.

رشد ۲۶ درصدی ارزش پول ملی

نسبت ارزش پول ملی به دلار، یکی از متغیر‌هایی است که می‌تواند قدرت خرید و وضعیت اقتصادی هر کشوری را منعکس کند. این نسبت حتی می‌تواند دید مناسبی در مورد شرایط تورمی، نرخ بهره و حتی صادرات و واردات بدهد.

در حالی که طی ماه‌ها و سال‌های گذشته بازار ارز سوریه با نوسانات شدید و کاهش مداوم ارزش پول ملی همراه بود، اکنون نرخ برابری لیره در برابر دلار به محدوده ۱۱ هزار لیره برای هر دلار رسیده است. برای نشان دادن کیفیت عدد ۱۱ هزار باید گفت که این نسبت در یکسال گذشته حوالی ۱۳ هزار بوده است. به تعبیری، ارزش پول ملی سوریه در یکسال گذشته، ۲۶ درصد رشد داشته است.

خبرگزاری‌های محلی اذعان کردند که علت افزایش ارزش پول سوریه، بازپس‌گیری میدان‌های کلیدی نفت و گاز در شرق این کشور بوده است که به واسطه‌ی حکومت ناکارآمد بشار اسد، امکان استفاده از ظرفیت‌های این میادین وجود نداشت.

نرخ تورم

به دنبال افزایش ارزش پول ملی سوریه، نرخ تورم نیز تحت تاثیر قرار گرفت. نرخ تورم که در اواخر حکومت اسد عدد ۱۵۰ درصد را نیز به خود دید، با آزادسازی جریان پول و ورود سرمایه‌گذاران خارجی، به محدوده‌ی ۱۱ درصد فعلی رسید.

وزن اصلی این سقوط آزاد نرخ تورم سوریه را، بخش انرژی به دوش می‌کشد. سوریه به سرعت در حال حرکت به سوی بازپس‌گیری نقش خود به عنوان یک بازیگر انرژی منطقه‌ای است، زیرا یوسف قبلوی، رئیس شرکت نفت سوریه، برنامه‌های بلندپروازانه‌ای را برای گشودن بخش نفت و گاز این کشور به روی شرکت‌های بزرگ بین‌المللی، از جمله شورون، کونوکو فیلیپس، توتال انرژی و انی، تشریح کرد.

شورون با شرکت هولدینگ بین‌المللی پاور قطر قراردادی برای آغاز اکتشاف در یک بلوک فراساحلی امضا کرده است، قطرانرژی و توتال‌انرژی در حال بررسی مشارکت در یک بلوک فراساحلی دوم هستند، در حالی که مذاکرات با انی ایتالیا نیز در حال انجام است.

سرمایه‌گذاری خارجی در سوریه

به گفته طلال الهلالی، رئیس سازمان سرمایه‌گذاری سوریه، این کشور در سال ۲۰۲۵، ۵۶ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی را ثبت کرد که تمرکز آن بر بخش‌های انرژی، هوانوردی و زیرساخت‌ها بود. البته این عدد در سال ۲۰۲۶ رشد عجیبی خواهد داشت و طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، سرمایه‌گذاری خارجی در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

پس از رای کنگره آمریکا برای لغو تحریم‌های سوریه، ورود سرمایه به سوریه به شکل قابل توجهی افزایش یافت. به عنوان مثال، واشنگتن با طرح قطر برای انتقال گاز طبیعی به سوریه از مسیر اردن موافقت کرد. یا حتی اندکی پس از برداشته شدن تحریم‌ها، عربستان سعودی نیز متعهد شد ۶.۴ میلیارد دلار برای توسعه بخش‌های گردشگری، پزشکی، مخابرات و سرگرمی سوریه سرمایه‌گذاری کند.