مجازات روزه‌خواری در رمضان ۱۴۰۴ اعلام شد + جزییات

به گزارش اقتصادآنلاین، با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، حال‌وهوای شهرها رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرد؛ ماهی که برای مسلمانان، ماه عبادت، صبر و توجه بیشتر به معنویت است. ماه رمضان ۱۴۰۴ شمسی بنا بر پیش‌بینی‌های تقویمی، از پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ (۱۹ فوریه ۲۰۲۶) آغاز می‌شود. البته مانند هر سال، تاریخ قطعی شروع این ماه منوط به رؤیت هلال ماه و اعلام رسمی مراجع ذی‌صلاح خواهد بود.

در صورت ۳۰ روزه بودن، پایان ماه رمضان ۱۴۰۴ نیز جمعه ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۰ مارس ۲۰۲۶) خواهد بود، هرچند این ماه می‌تواند ۲۹ یا ۳۰ روزه باشد.

مجازات روزه‌خواری در قانون چیست؟

با آغاز رمضان، یکی از پرسش‌های پرتکرار، موضوع مجازات روزه‌خواری در ملا عام است. قانون‌گذار در ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی به‌صراحت به این موضوع پرداخته است.

بر اساس این ماده:

• هر فردی که علناً و در اماکن عمومی و معابر تظاهر به روزه‌خواری کند،
• علاوه بر کیفر شرعی عمل،
• به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

نکته کلیدی در این قانون، تأکید بر واژه «تظاهر» است؛ یعنی جرم، صرف روزه نگرفتن نیست، بلکه انجام علنی و آشکار خوردن و آشامیدن در فضای عمومی ملاک برخورد قانونی است. این تمایز در رویه قضایی ایران نیز همواره مورد توجه بوده است.

فرض کنید فردی به دلیل بیماری یا سفر، از نظر شرعی معذور است و روزه نمی‌گیرد. او وارد یک خیابان شلوغ می‌شود و بدون توجه به فضای عمومی، اقدام به خوردن و آشامیدن می‌کند.

در این شرایط، هرچند معافیت شرعی دارد، اما از منظر قانون، تظاهر به روزه‌خواری در ملا عام رخ داده و امکان تشکیل پرونده قضایی وجود دارد.

در مقابل، اگر همین فرد در فضای خصوصی یا محیطی غیرقابل رؤیت از انظار عمومی غذا بخورد، مرتکب جرمی نشده است.

اختیار قاضی در تعیین مجازات

قانون‌گذار با تعیین دامنه‌ای از مجازات (حبس یا شلاق)، اختیار قابل توجهی به قاضی داده است. در سال‌های اخیر، رویه قضایی نشان می‌دهد که در بسیاری از پرونده‌ها:

• نداشتن سابقه کیفری
• ابراز ندامت و پشیمانی
• همکاری مناسب با مأموران
• یا نخستین بار بودن ارتکاب جرم

باعث شده قضات از تخفیف مجازات یا مجازات‌های جایگزین حبس مانند جزای نقدی یا خدمات عمومی رایگان استفاده کنند.

وضعیت رستوران‌ها و واحدهای صنفی در رمضان

بر اساس بخشنامه‌های سال‌های گذشته ستاد امر به معروف و نهی از منکر و نیروی انتظامی:

• رستوران‌ها می‌توانند به افراد معذور (مسافران، بیماران، کودکان)فقط در فضای بسته و غیرقابل رؤیت از بیرون خدمات ارائه دهند.
• سرویس‌دهی علنی با درهای باز ممنوع است.
• تخلف از این مقررات می‌تواند منجر به جریمه، پلمب موقت یا حتی لغو پروانه کسب شود.

روزه‌نگرفتن یا تظاهر به روزه‌خواری؟

قانون میان این دو تفاوت قائل است:

•  روزه نگرفتن به دلیل عذر شرعی و خوردن در محیط خصوصی → جرم نیست
•  خوردن و آشامیدن در انظار عمومی → مشمول مجازات قانونی

داشتن مدارک پزشکی یا اسناد سفر نیز می‌تواند در روند رسیدگی قضایی و تخفیف مجازات مؤثر باشد.