زولبیا و بامیه؛ از ۱۰ هزار تا نیم میلیون تومان/ بررسی انفجار قیمت تنها در چند سال

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، با آغاز ماه رمضان، ویترین قنادی‌ها همچون سال‌های گذشته با سینی‌های زولبیا و بامیه پر شده است؛ شیرینی‌هایی طلایی‌رنگ که همواره بخشی از حال‌وهوای افطار بوده‌اند. با این حال، مشاهدات میدانی خبرنگار ایسنا از سطح شهر نشان می‌دهد بازار این محصول نسبت به سال‌های گذشته کم‌رونق‌تر است.

در برخی واحد‌های صنفی، مشتریان با مکث مقابل ویترین، تنها قیمت را می‌پرسند و بدون خرید از مغازه خارج می‌شوند. فروشندگان نیز از کاهش میزان خرید خبر می‌دهند. یکی از قنادان در گفت‌و‌گو با ایسنا می‌گوید: «نسبت به سال گذشته فروش کمتر شده است. قبلا بیشتر مشتری‌ها یک یا دو کیلو می‌خریدند، اما حالا اغلب نیم‌کیلو یا حتی کمتر می‌خرند. بعضی‌ها هم فقط قیمت می‌پرسند و منصرف می‌شوند.»

افزایش ۵۰ برابری قیمت زولبیا و بامیه طی ۷ سال

افزایش قیمت این شیرینی سنتی طی سال‌های اخیر روندی صعودی داشته است؛ به‌طوری که بهای هر کیلو زولبیا و بامیه از حدود ۱۰ هزار تومان در رمضان ۱۳۹۷ به ۱۴ هزار تومان در سال ۱۳۹۸، ۲۰ هزار تومان در سال ۱۳۹۹، ۴۸ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ و ۷۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۱ رسید. این رقم در سال ۱۴۰۲ به ۱۷۰ هزار تومان و در سال ۱۴۰۳ به ۲۵۵ هزار تومان افزایش یافت و اکنون در رمضان ۱۴۰۴ به حدود ۴۹۵ هزار تومان رسیده است؛ افزایشی قابل توجه که فشار مضاعفی بر سبد خرید خانوار وارد کرده است.

گلایه شهروندان از قیمت‌ها

برخی شهروندان در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایسنا، گرانی‌های پی‌درپی و رشد هزینه‌های زندگی را عامل اصلی کاهش خرید می‌دانند. یکی از خریداران می‌گوید: «وقتی تورم هر روز بیشتر می‌شود، طبیعی است که زولبیا و بامیه از لیست خرید حذف شود. در این شرایط دیگر اولویت هزارم هم نیست.»

شهروند دیگری می‌گوید: «قبلا اول ماه یا اواسط رمضان، پدر خانواده یک جعبه زولبیا و بامیه می‌خرید و با خودش حال‌وهوای رمضان را به خانه می‌آورد. اگر مهمانی می‌رفتیم هم معمولا یک جعبه با خودمان می‌بردیم. اما حالا همین شیرینی ساده که مواد اولیه پیچیده‌ای هم ندارد، آن‌قدر گران شده که دیگر نمی‌توانیم بخریم.»

تولیدکنندگان: هزینه‌های تولید افزایشی است

در سوی دیگر، فعالان صنف قنادی افزایش قیمت را نتیجه رشد هزینه‌های تولید می‌دانند. یکی از فعالان این صنف در گفت‌و‌گو با ایسنا اظهار می‌کند: «مواد اولیه اصلی زولبیا و بامیه روغن، شکر و آرد است و قیمت همه این اقلام افزایش قابل توجهی داشته است. ما نمی‌توانیم برای پایین نگه داشتن قیمت، کیفیت را کاهش دهیم. اگر روغن یا شکر کمتر یا بی‌کیفیت‌تر استفاده شود، محصول نهایی آسیب می‌بیند. از طرفی حتی در تامین روغن هم با مشکل روبه‌رو هستیم. همه این موارد روی قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد.»

به گفته فعالان صنفی، علاوه بر مواد اولیه، هزینه‌هایی مانند دستمزد نیروی کار، اجاره‌بها، انرژی و حمل‌ونقل نیز در افزایش قیمت تمام‌شده نقش دارند؛ موضوعی که به گفته آنان خارج از اختیار واحد‌های صنفی است.

رئیس اتحادیه قنادان و شیرینی‌فروشان نیز در گفت‌و‌گو با ایسنا، با اشاره به نرخ مصوب زولبیا و بامیه در رمضان امسال اعلام کرده است که قیمت تعیین‌شده بر اساس بررسی هزینه‌های تولید و با در نظر گرفتن افزایش بهای مواد اولیه، دستمزد و سایر هزینه‌ها محاسبه شده و واحد‌های صنفی موظف به رعایت نرخ مصوب هستند. به گفته وی، افزایش قیمت روغن و شکر از مهم‌ترین عوامل رشد نرخ این محصول در سال جاری بوده است.

با وجود این توضیحات، آنچه در بازار دیده می‌شود، کاهش محسوس تقاضاست. برخی فروشندگان می‌گویند میزان تولید خود را نسبت به سال‌های گذشته کاهش داده‌اند تا با مازاد محصول روبه‌رو نشوند. در بسیاری از مغازه‌ها نیز خرید‌ها به شکل محدود و حداقلی انجام می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد این شیرینی سنتی دیگر مانند گذشته جایگاه ثابت و پررنگی در سفره‌های افطار بسیاری از خانواده‌ها ندارد.

به این ترتیب، زولبیا و بامیه که سال‌ها نماد طعم و رنگ ماه رمضان بود، حالا بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر شرایط اقتصادی قرار گرفته است؛ شیرینی‌ای که همچنان در ویترین‌ها حضور دارد، اما سهم آن در سبد خرید خانوار‌ها کوچک‌تر از گذشته شده است.