ترامپ و اردوغان بر سر جنگنده‌های اف-۳۵ به توافق می‌رسند؟

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایلنا، با نزدیک شدن به نشست سران ناتو که روز‌های ۷ و ۸ ژوئیه به میزبانی ترکیه برگزار می‌شود، بار دیگر موضوع همکاری‌های دفاعی میان آنکارا و واشنگتن در کانون توجه قرار گرفته است. در همین راستا، برخی تحلیلگران بر این باورند که سفر دونالد ترامپ به ترکیه می‌تواند زمینه‌ساز پیشرفت در بخشی از پرونده‌های نظامی دو کشور باشد.

ترامپ ماه گذشته در پاسخ به پرسشی درباره درخواست ترکیه برای دریافت موتور‌های F۱۱۰ و بازگشت به برنامه جنگنده‌های اف-۳۵ گفته بود که رجب طیب اردوغان را «بسیار خوشحال خواهد کرد». با این حال، کارشناسان معتقدند این اظهارات بیش از آنکه به معنای بازگشت ترکیه به پروژه اف-۳۵ باشد، به احتمال صدور مجوز فروش موتور‌های مورد نیاز جنگنده بومی «قآن» اشاره دارد.

سنان اولگن، مدیر مرکز مطالعات «ایدام» در استانبول، می‌گوید احتمال دارد آمریکا با تحویل حدود ۴۰ موتور F۱۱۰ موافقت کند؛ موتور‌هایی که ترکیه برای ادامه توسعه جنگنده نسل پنجم خود به آنها نیاز دارد و تاکنون به دلیل ملاحظات سیاسی در اختیار این کشور قرار نگرفته‌اند.

ترکیه تاکنون چند نمونه اولیه از جنگنده «قآن» را با استفاده از همین موتور‌ها آزمایش کرده است، اما برای ادامه روند توسعه و افزایش تعداد نمونه‌های پروازی، به موتور‌های بیشتری نیاز دارد. این جنگنده قرار است در آینده جایگزین ناوگان اف-۱۶ نیروی هوایی ترکیه شود و آنکارا امیدوار است با این پروژه به جمع کشور‌های سازنده جنگنده‌های نسل پنجم بپیوندد.

در عین حال، مقام‌های ترکیه تأکید می‌کنند «قآن» در نهایت به موتور کاملاً بومی مجهز خواهد شد، اما پروژه ساخت این موتور هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد. به همین دلیل، استفاده از موتور‌های آمریکایی در شرایط فعلی برای پیشبرد این پروژه ضروری به نظر می‌رسد.

ترکیه سال گذشته نخستین محموله شامل ۱۰ موتور F۱۱۰ را تحویل گرفت و اکنون در حال مذاکره با واشنگتن برای دریافت ۸۰ موتور دیگر است.

با وجود این، مهم‌ترین مانع بر سر راه همکاری‌های دفاعی دو کشور همچنان خرید سامانه پدافندی اس-۴۰۰ از روسیه در سال ۲۰۱۷ است؛ اقدامی که باعث شد آمریکا در سال ۲۰۱۹ ترکیه را از پروژه اف-۳۵ کنار بگذارد و یک سال بعد نیز تحریم‌هایی علیه صنایع دفاعی این کشور اعمال کند.

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، پیش‌تر خواستار لغو این تحریم‌ها و ازسرگیری همکاری‌ها در پروژه اف-۳۵ شده بود، اما تأکید کرده است که تصمیم نهایی درباره فروش موتور‌های جدید و هرگونه تغییر در پرونده اف-۳۵ در اختیار کنگره آمریکاست.

به باور کارشناسان، هرچند دولت ترامپ ممکن است از گسترش همکاری‌های نظامی با ترکیه حمایت کند، اما بازگشت آنکارا به برنامه اف-۳۵ همچنان دور از دسترس است. بر اساس قوانین آمریکا، لغو تحریم‌های مرتبط با پرونده اس-۴۰۰ بدون موافقت کنگره امکان‌پذیر نیست و واشنگتن همچنان کنار گذاشتن این سامانه روسی را پیش‌شرط هرگونه توافق در این زمینه می‌داند.

در مقابل، ترکیه نیز اعلام کرده قصد کنار گذاشتن سامانه اس-۴۰۰ را ندارد و همین موضوع باعث شده چشم‌انداز حل‌وفصل کامل اختلافات دفاعی دو کشور همچنان مبهم باشد.

کارشناسان معتقدند در شرایط کنونی، محتمل‌ترین نتیجه مذاکرات، موافقت آمریکا با فروش موتور‌های مورد نیاز پروژه «قآن» است؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از روابط دفاعی واشنگتن و آنکارا را احیا کند، اما به احتمال زیاد گره چندساله پرونده اف-۳۵ را باز نخواهد کرد.