مسیر جدید صادرات نفت رونمایی می‌شود/ طرح آمریکا، عراق و سوریه برای دور زدن تنگه هرمز

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از عصر ایران، دولت ترامپ برنامه‌هایی را برای احیای خط لوله ای قدیمی که از عراق به بندر بانیاس سوریه امتداد دارد، اعلام خواهد کرد.

به گزارش وبگاه "میدل ایست آی"، مقامات ارشد عراقی و منطقه‌ای به میدل ایست آی گفته‌اند که عراق، سوریه و آمریکا قصد دارند به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای کاهش وابستگی بر تنگه هرمز، یک خط لوله قدیمی ۵۰۰ مایلی به سواحل مدیترانه سوریه را احیا کنند.

این خط لوله همان خط لوله‌ای است که ۵ دهه پیش بخشی از صادرات نفت عراق را از طریق سوریه انجام می‌داد، اما پس از تجاوز صدام به ایران در سال ۱۹۸۰، دولت حافظ اسد در سوریه به منظور پشتیبانی از ایران در جنگ، این خط لوله را مسدود کرد تا فشار اقتصادی بر دولت بعثی عراق وارد کند.

منابع به میدل ایست آی گفتند که انتظار می‌رود توافقی برای احیای این خط لوله که در ابتدا از شهر کرکوک در شمال عراق به شهر ساحلی "بانیاس" در سوریه امتداد داشت، هفته آینده هنگام دیدار "علی الزیدی"، نخست وزیر  جدیدعراق، با دونالد ترامپ در کاخ سفید، رونمایی شود.

"تام باراک"، سفیر ترامپ در ترکیه و فرستاده ترامپ به سوریه و عراق، پیش از سفر زیدی، که انتظار می‌رود شامل توقفی در تگزاس - ایالت قطب انرژی ایالات متحده - نیز باشد، روی جزئیات این توافق کار کرده است.

این مقام ارشد عراقی به میدل ایست آی گفت که باراک رابطه کاری خوبی با زیدی برقرار کرده و می‌خواهد از این خط لوله به عنوان الگویی برای پروژه‌های تجاری در سوریه استفاده کند، پروژه‌هایی که او از آنها به عنوان پروژه‌هایی که به نفع ایالات متحده و دولت‌های محلی است، یاد کرده است.

این خط لوله در سال ۱۹۵۲ توسط شرکت نفت عراق با ظرفیت حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز تکمیل شد. بغداد در دهه ۱۹۸۰ پس از آنکه سوریه در طول جنگ ایران و عراق از ایران جانبداری کرد، این خط لوله را بست. این خط لوله پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ به شدت آسیب دید و عملا از کار افتاده است.

این خط لوله نیاز به تعمیرات گسترده، از جمله مخازن ذخیره‌سازی، پمپ‌ها و سیستم‌های الکتریکی جدید دارد. یکی از مقامات ارشد منطقه‌ای به میدل ایست آی گفت که این خط لوله احتمالا نیاز به تعویض عمده و در یک جدول زمانی ۲ تا ۳ ساله خواهد داشت. وی افزود که کنسرسیومی از شرکت‌های آمریکایی برای چنین بازسازی ثبت نام کرده‌اند که نشان دهنده تعهد ایالات متحده به این موضوع است.

سوریه و عراق در اواخر سال ۲۰۲۴، پس از آنکه شبه‌نظامیان اسلام‌گرای وفادار به جولانی، بشار اسد، حاکم دیرینه را برکنار کردند، برای احیای این خط لوله ابراز تمایل کردند. مذاکرات اولیه نتوانست به نتیجه‌ای برسد.

احیای خط لوله بانیاس در نتیجه اعمال کنترل ایران بر تنگه هرمز در پاسخ به جنگ آمریکا و اسرائیل، فوریت جدیدی پیدا کرده است. عراق در طول جنگ اخیر صادرات نفت خام را با استفاده از کامیون‌های نفتکش از طریق سوریه آغاز کرد، اما حجم آن کم بود.

سرهنگ "حماسعید"، یک تحلیلگر مستقل عراقی، به میدل ایست آی گفت: "عراق شروع به دیدن سوریه از زاویه دیگری کرده است. قبل از جنگ، این شک و تردید وجود داشت. واقعیت جنگ روشن کرد که عراق به سوریه نیاز دارد."

منابع منطقه‌ای به میدل ایست آی گفتند که انتظار می‌رود "اسعد الشیبانی"، وزیر امور خارجه سوریه، برای مراسم امضای قرارداد خط لوله به ایالات متحده سفر کند.

دولت بغداد تحت سلطه احزاب سیاسی شیعه و گروه های مقاومت نزدیک به ایران است. آنها از همکاری با احمد الشرع (جولانی) ، یک مسلمان سنی که بیش از یک دهه پیش گروه تروریستی "جبهه النصره"، شاخه سوری القاعده، را تاسیس کرد، محتاط بوده‌اند.

اما الشرع پس از سرنگونی اسد وارد مدار ایالات متحده شد. او از حمایت نزدیک ترکیه و کشورهای خلیج فارس، از جمله قطر و عربستان سعودی، برخوردار است. دولت ترامپ چندین لایه از تحریم‌ها علیه سوریه، از جمله گروه شورشی سابق الشرع، هیئت تحریر الشام (HTS)، را لغو کرده است.

ترامپ هفته گذشته در اجلاس ناتو در آنکارا، به طرز کم‌سابقه‌ای از الشرع تمجید کرد و او را "فوق‌العاده" و "بسیار محترم" خواند. ایالات متحده هفته گذشته اعلام کرد که سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم (SST) حذف خواهد کرد - عنوانی که از سال 1979 تاکنون داشته است.

این اقدام می‌تواند به شرکت‌های آمریکایی کمک کند تا روی پروژه خط لوله کار کنند. اوایل این ماه، دولت عراق یک قرارداد اولیه برای شرکت‌های آمریکایی، "کپیتال تی‌آی" و "شورون"، به همراه یک شرکت قطری، برای بررسی پروژه‌های خط لوله‌ای که از کرکوک و "حدیثه" - یک قطب نفتی در استان "الانبار" عراق - به بانیاس منتهی می‌شوند، تصویب کرد.

عراق یکی از آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر مسدود شدن تنگه هرمز است. این کشور برای صادرات 95 درصد از نفت خود به این تنگه متکی است. با وجود نزدیکی برخی از گروه های شبه‌نظامی عراقی به ایران، اما عراق در طول جنگ اخیر و پس از مسدود شدن تنگه هرمز، نتوانسته است نفت خود را صادر کند.

شرکت تحلیل انرژی "ورتکسا" ماه گذشته اعلام کرد که صادرات دریایی نفت عراق در ماه مه گذشته تنها 8 درصد از میانگین سال گذشته بوده است. فروش نفت 90 درصد از بودجه دولت عراق را تشکیل می‌دهد.