شبکه بانکی و رمزارز ایران در کانون تحریم‌های آمریکا | نام ۵ فرد و ۱۳ نهاد به فهرست اوفک اضافه شد

گروه اقتصادی؛ وزارت خزانه‌داری آمریکا روز هفتم اوت ۲۰۲۶ در دو بیانیه جداگانه از اعمال تحریم علیه مجموعه‌ای از صرافی‌های دارایی دیجیتال، شرکت‌های تجاری و اشخاص مرتبط با مبادلات مالی ایران خبر داد.

بنا به گزارش وزارت خزانه‌داری آمریکا، فهرست SDN، فهرست اصلی تحریم‌های اوفک است که نام اشخاص، شرکت‌ها و نهاد‌های مشمول انسداد دارایی در آن ثبت می‌شود. دارایی‌ها و منافع مالی افراد و نهاد‌های این فهرست که در آمریکا قرار داشته یا در اختیار و کنترل اشخاص آمریکایی باشد، مسدود می‌شود و اشخاص آمریکایی نیز، جز در موارد دارای مجوز یا معافیت، اجازه معامله با آنها را ندارند.

پنج فرد تازه‌افزوده‌شده عبارت‌اند از سیاوش کیوان‌پور، سعید قاسم‌پور، امیر هندی، پیوند محمد و شیما شریفی. ۱۳ نهاد تازه نیز شامل صرافی آبان‌تتر، SHPS Shelbit، Shelbit General Trading، Shelbit Technologies، Crypto Home، NFT Home، Titan Exchange، Alps International، Oviedo Overseas، Cailafang، Blue Dash General Trading، Gleaming HK Trading و Aydeniz General Trading هستند.

ساختار شرکت‌های مرتبط با شلبیت

در بخش رمزارزی، نام سیاوش کیوان‌پور به فهرست SDN اضافه شده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید او متولد ایران است، تابعیت دومینیکا و افغانستان را نیز دارد و در امارات اقامت داشته است.

براساس بیانیه خزانه‌داری، کیوان‌پور از طریق شرکت SHPS Shelbit ثبت‌شده در گرجستان، صرافی شلبیت را اداره می‌کند. در این بیانیه، SHPS Shelbit به‌عنوان شرکتی معرفی شده که عملیات صرافی از طریق آن انجام می‌شود؛ اما عبارت «مالکیت مستقیم کیوان‌پور بر SHPS Shelbit» به‌صورت جداگانه در متن نیامده است. مبنای تحریم این شرکت، مالکیت، کنترل یا مدیریت از سوی کیوان‌پور یا اقدام مستقیم یا غیرمستقیم به نمایندگی از او اعلام شده است.

شرکت Shelbit General Trading در امارات نیز با نام‌های تجاری Shelbit و Shelbit Exchange فعالیت کرده است. این شرکت در بیانیه، شرکت متعلق به کیوان‌پور به‌طور مستقیم نیست، بلکه نهادی معرفی شده که تحت مالکیت، کنترل یا مدیریت SHPS Shelbit بوده یا به نمایندگی از آن فعالیت کرده است.

وزارت خزانه‌داری همچنین اعلام کرده کیوان‌پور مالک شرکت لهستانی Shelbit Technologies است. 

در مورد دو شرکت اماراتی Crypto Home DMCC و NFT Home DMCC، بیانیه کیوان‌پور را «مدیر انحصاری» آنها معرفی کرده است، نه لزوماً مالک این دو شرکت. بااین‌حال، مبنای حقوقی تحریم SHPS Shelbit، Shelbit Technologies، Crypto Home و NFT Home به‌صورت مشترک، مالکیت، کنترل یا مدیریت از سوی کیوان‌پور یا اقدام به نمایندگی از او اعلام شده است.

کیوان‌پور نیز براساس فرمان اجرایی اصلاح‌شده ۱۳۲۲۴ و با این ادعا تحریم شده که به سپاه پاسداران و صرافی نوبیتکس حمایت مالی، مادی یا فناوری ارائه کرده یا کالا و خدماتی در اختیار آنها قرار داده است.

ادعا درباره تراکنش‌های رمزارزی شلبیت

وزارت خزانه‌داری آمریکا مدعی است آدرس‌های رمزارزی منتسب به سپاه پاسداران بیش از یک میلیون دلار دارایی دیجیتال به آدرس‌های شلبیت ارسال کرده‌اند و بیش از دو میلیون دلار نیز از آدرس‌های شلبیت به آدرس‌هایی منتقل شده که این وزارتخانه آنها را متعلق به سپاه معرفی کرده است.

براساس همین بیانیه، آدرس‌های متعلق به کیوان‌پور یا تحت کنترل او بیش از دو میلیون دلار دارایی دیجیتال به نوبیتکس انتقال داده‌اند. نوبیتکس پیش‌تر در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار گرفته بود.

خزانه‌داری آمریکا همچنین ادعا کرده است شلبیت به شبکه‌ای از وب‌سایت‌های قمار فارسی‌زبان، خدمات ارائه می‌کرده و ده‌ها میلیون دلار دارایی دیجیتال این شبکه از طریق شلبیت انتقال یافته است. در بیانیه، نام دو گرداننده ادعایی این وب‌سایت‌ها اعلام نشده است؛ بنابراین نسبت‌دادن این شبکه به افراد مشخصی فراتر از اطلاعات منتشرشده در سند رسمی خواهد بود.

اقدامات نهاد ناظر دارایی‌های مجازی دبی

بیانیه خزانه‌داری به اقدامات نهاد تنظیم مقررات دارایی‌های مجازی دبی، موسوم به VARA، علیه Shelbit General Trading و Crypto Home اشاره کرده است.

بررسی اطلاعیه رسمی VARA درباره Shelbit General Trading نشان می‌دهد این نهاد در دوم ژانویه ۲۰۲۵ دستور توقف فعالیت و اقدام اجرایی علیه شرکت صادر کرده و در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ نیز از اعمال جریمه مالی و دستور توقف فوری فعالیت‌های بدون مجوز خبر داده است.

فهرست رسمی اقدامات اجرایی VARA همچنین نشان می‌دهد Crypto Home DMCC در دوم ژانویه ۲۰۲۵ به‌دلیل تبلیغ فعالیت‌های مرتبط با دارایی مجازی بدون مجوز، با دستور توقف و جریمه مالی روبه‌رو شده است. 

تحریم صرافی آبان‌تتر

صرافی آبان‌تتر با نام ثبتی Aban Tether Exchange و نام دیگر Aban Tabadel Arsabaran نیز به فهرست SDN افزوده شده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا مدعی است این صرافی میلیون‌ها دلار تراکنش مرتبط با نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس را پردازش کرده است. این چهار صرافی پیش‌تر در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار گرفته بودند.

مبنای رسمی تحریم آبان‌تتر، فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ و فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران اعلام شده است. در بیانیه، زمان دقیق تراکنش‌ها، آدرس‌های مورد استفاده و سهم هریک از چهار صرافی از مبلغ اعلام‌شده ارائه نشده است.

ارتباط اعلام‌شده میان بانک شهر، فراب سروش و HMS Trading

بیانیه دوم وزارت خزانه‌داری به مجموعه‌ای از اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بانک شهر اختصاص دارد. بانک شهر در این اقدام تازه تحریم نشده است؛ این بانک از اکتبر ۲۰۲۰ براساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار دارد.

شرکت HMS Trading FZE در امارات نیز در ژانویه ۲۰۲۶ به فهرست اضافه شده بود. مبنای درج نام آن، مالکیت یا کنترل از سوی بانک شهر یا اقدام مستقیم یا غیرمستقیم به نمایندگی از این بانک اعلام شده است.

شرکت فراب سروش آفاق قشم نیز در آوریل ۲۰۲۶ و به‌دلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران تحریم شده بود. خزانه‌داری آمریکا این شرکت را مجموعه‌ای معرفی می‌کند که جابه‌جایی منابع مالی مشتریان بانک شهر را از طریق شرکت‌های ثبت‌شده در خارج از ایران هماهنگ می‌کرده است؛ بنابراین بانک شهر، فراب سروش آفاق قشم و HMS Trading در میان ۱۳ نهاد تازه‌افزوده‌شده در هفتم اوت نیستند. در بیانیه جدید، از آنها برای توضیح ارتباط اشخاص و شرکت‌های تازه‌تحریم‌شده استفاده شده است.

خزانه‌داری آمریکا مدعی است بانک شهر با کمک فراب سروش و HMS Trading در انتقال منابع حاصل از فروش نفت ایران در خارج از کشور نقش داشته و این سازوکار در معاملاتی مرتبط با شرکت ملی نفت ایران، شرکت نیکو، تریلیانس پتروکمیکال و سپهر انرژی جهان به کار رفته است. این موارد، ادعا‌های مندرج در بیانیه رسمی وزارت خزانه‌داری آمریکا است.

تایتان و Alps؛ ارتباط عملیاتی، نه مالکیت اعلام‌شده

در اقدام هفتم اوت، Titan Exchange و Alps International مستقر در دبی به فهرست SDN اضافه شدند.

در فهرست رسمی اوفک، Titan Energy Petroleum Products Trading و Titan Land Petrochemicals Trading نام‌های دیگر Titan Exchange ثبت شده‌اند؛ بنابراین این دو نام نباید به‌عنوان شرکت‌های زیرمجموعه یا دو مالک جداگانه تایتان معرفی شوند.

وزارت خزانه‌داری مدعی است تایتان طی چند سال معاملاتی را بنا به درخواست بانک شهر و فراب سروش انجام داده و در اوایل سال ۲۰۲۶ ده‌ها میلیون دلار به نمایندگی از بانک شهر نگهداری کرده است. مبنای تحریم تایتان، ارائه حمایت یا خدمات به بانک شهر اعلام شده و در مدخل اوفک نیز ارتباط آن با بانک شهر درج شده است.

بیانیه همچنین تایتان را دارای ارتباط نزدیک با حسین قربانی زاهد معرفی می‌کند؛ اما درباره مالکیت قربانی زاهد بر تایتان یا مالکیت تایتان بر شرکت‌های دیگر مطلبی بیان نمی‌کند. ازاین‌رو، این ارتباط را نمی‌توان معادل مالکیت دانست.

Alps International نیز براساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ و به‌دلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران تحریم شده است. خزانه‌داری آمریکا مدعی است این شرکت برای فراب سروش پرداخت‌هایی انجام می‌داده و همراه گروهی از کارکنان فراب سروش در امارات، انتقال پول و تهیه اسناد مربوط به شرکت‌های دریافت‌کننده وجوه را هماهنگ می‌کرده است.

به گفته این وزارتخانه، Alps فاکتور‌ها را روی سربرگ شرکت انتخاب‌شده صادر و پرداخت‌ها را با استفاده از حساب‌های بانکی آن شرکت هماهنگ می‌کرده و در سال ۲۰۲۶ امکان انجام صد‌ها میلیون دلار معامله با ارز‌های مختلف را فراهم کرده است.

در بیانیه  اوفک، Alps متعلق به بانک شهر، فراب سروش یا Titan Exchange معرفی نشده است. رابطه اعلام‌شده میان آنها عملیاتی است و نباید به‌عنوان رابطه مالکیت بازنویسی شود.

نقش اعلام‌شده چهار تبعه ایرانی

سعید قاسم‌پور، شیما شریفی، پیوند محمد و امیر هندی چهار تبعه ایرانی هستند که در ارتباط با شبکه مالی توضیح‌داده‌شده در بیانیه دوم به فهرست SDN اضافه شده‌اند.

سعید قاسم‌پور در بیانیه، کارمند بانک شهر معرفی شده است که با فراب سروش و Alps همکاری داشته و برای تبدیل ارز با بانک روسی VTB هماهنگی کرده است. مبنای تحریم او، اقدام مستقیم یا غیرمستقیم به نمایندگی از بانک شهر است و در مدخل رسمی نیز نام او به بانک شهر پیوند داده شده است.

شیما شریفی و پیوند محمد در بیانیه، کارمندان فراب سروش معرفی شده‌اند که صدور فاکتور‌ها و پرداخت‌ها را هماهنگ می‌کرده‌اند. درباره مالکیت این دو نفر بر فراب سروش یا شرکت‌های خارجی مطلبی در اسناد منتشرشده وجود ندارد.

مبنای تحریم پیوند محمد، اقدام مستقیم یا غیرمستقیم به نمایندگی از فراب سروش است و این ارتباط در مدخل اوفک نیز ثبت شده است. در مقابل، شیما شریفی بدون درج بخش «Linked To» در مدخل رسمی و به‌دلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران تحریم شده است.

امیر هندی در بیانیه، متخصص فناوری اطلاعات معرفی شده که زیرساخت موردنیاز Titan Exchange را تأمین کرده است. متن بیانیه می‌گوید مبنای تحریم او اقدام به نمایندگی از فراب سروش بوده، اما مدخل رسمی SDN نام او را به Titan Exchange پیوند می‌دهد. این دو گزاره می‌توانند دو بخش متفاوت از نقش ادعایی او را بیان کنند؛ بااین‌حال، هیچ‌کدام نشان‌دهنده مالکیت امیر هندی بر تایتان یا فراب سروش نیستند.

شرکت‌های ثبت‌شده در هنگ‌کنگ، سنگاپور و امارات

شرکت Oviedo Overseas Company Limited در هنگ‌کنگ نیز به فهرست اضافه شده است. وزارت خزانه‌داری مدعی است این شرکت در میانه سال ۲۰۲۶ برای اجرای سفارش‌های معاملاتی چند میلیون دلاری فراب سروش و Alps مورد استفاده قرار گرفته است.

شرکت Cailafang Pte. Ltd. در سنگاپور نیز بنا بر ادعای خزانه‌داری، از اواخر سال ۲۰۲۵ در چند معامله مرتبط با این دو مجموعه به کار رفته و انجام ده‌ها میلیون دلار تجارت مرتبط با ایران را امکان‌پذیر کرده است.

Blue Dash General Trading و Gleaming HK Trading در هنگ‌کنگ نیز به‌عنوان طرف‌های تکرارشونده در معاملات برخی صرافی‌های ایرانی معرفی شده‌اند. وزارت خزانه‌داری می‌گوید این دو شرکت در تراکنش‌های صرافی‌های پدرام پیروزان و امین برای اشخاص و مجموعه‌های تحریم‌شده نقش داشته‌اند.

Aydeniz General Trading در دبی نیز به ادعای خزانه‌داری برای انجام معاملات با صرافی‌های ایرانی، ازجمله صرافی صدف، مورد استفاده قرار گرفته است.

شیما شریفی و پنج شرکت Oviedo، Cailafang، Blue Dash، Gleaming HK و Aydeniz براساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ و با عنوان فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران تحریم شده‌اند.

در اسناد رسمی منتشرشده، مالک نهایی Oviedo، Cailafang، Blue Dash، Gleaming HK یا Aydeniz اعلام نشده است. همچنین این شرکت‌ها متعلق به فراب سروش یا Alps معرفی نشده‌اند؛ متن بیانیه فقط نوع استفاده یا ارتباط معاملاتی آنها را شرح می‌دهد.

وضعیت متفاوت بشیر الشبانی

بشیر عبدالکاظم علوان الشبانی تنها فردی است که وضعیت او با پنج فرد تازه‌افزوده‌شده تفاوت دارد.

نام الشبانی نخستین‌بار در ۲۲ ژانویه ۲۰۲۴ و به‌دلیل ارتباط با شرکت هواپیمایی فلای بغداد به فهرست SDN اضافه شد. در پنجم اوت ۲۰۲۶، اوفک نام فلای بغداد را از فهرست حذف کرد و در همان روز، بخش مرتبط کننده تحریمی مدخل الشبانی را از فلای بغداد به نیروی قدس سپاه تغییر داد.

فهرست رسمی تغییرات پنجم اوت اوفک این تغییر را به‌صراحت ثبت کرده است. دو روز بعد، بیانیه وزارت خزانه‌داری اعلام کرد الشبانی براساس فرمان اجرایی اصلاح‌شده ۱۳۲۲۴ و به‌دلیل حمایت مالی، مادی یا فناوری یا ارائه کالا و خدمات به نیروی قدس تحریم شده است.

خزانه‌داری آمریکا مدعی است او انتقال نیرو، سلاح و پول از ایران به اعضای نیروی قدس و گروه‌های همسو با ایران در کشور‌های همسایه را تسهیل کرده است.

پیامد‌های حقوقی قرارگرفتن در فهرست SDN

براساس مقررات اوفک، دارایی‌ها و منافع مالی اشخاص و شرکت‌های تحریم‌شده که در آمریکا قرار داشته یا در اختیار و کنترل اشخاص آمریکایی باشد، مسدود می‌شود و باید به اوفک گزارش شود.

همچنین هر شرکتی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم، به‌تنهایی یا در مجموع، دست‌کم ۵۰ درصد آن در مالکیت یک یا چند شخص مسدودشده باشد، مشمول انسداد دارایی خواهد بود؛ حتی اگر نام آن شرکت جداگانه در فهرست SDN درج نشده باشد.

اشخاص آمریکایی نیز، جز در موارد دارای مجوز یا معافیت، از انجام معاملات مرتبط با اموال و منافع مالی افراد و نهاد‌های تحریم‌شده منع شده‌اند. برخی معاملات مهم با اشخاص مشمول تحریم نیز ممکن است مؤسسات مالی خارجی را در معرض تحریم‌های ثانویه قرار دهد.