حمایت جدید از صنعت لیزینگ / سازمان بورس اعلام آمادگی کرد

حمید یاری معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در سی‌ونهمین میز صنعت که با محوریت صنعت لیزینگ برگزار شد، با اشاره به فلسفه برگزاری میزهای صنعت گفت: برگزاری این نشست‌ها فرصتی برای طرح مستقیم مسائل صنایع و ایجاد ارتباط میان فعالان صنعت و سازمان بورس است و هر اندازه این تعامل تقویت شود، امکان کمک به توسعه بنیادی صنایع و بازار سرمایه نیز افزایش خواهد یافت.

او افزود: در میزهای صنعت، علاوه بر گزارش‌های تهیه‌شده در اداره میزهای صنعت و رتبه‌بندی ناشران، تحلیل‌ها و دیدگاه‌های فعالان بازار نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. این موضوع کمک می‌کند وضعیت هر صنعت از زاویه‌ای خارج از نگاه صنفی نیز بررسی شود و ناشران با شرایط و دیدگاه‌هایی که در بازار سرمایه درباره صنعت آن‌ها وجود دارد، آشنا شوند.

پیگیری مسائل صنعت لیزینگ از مسیر تعامل با نهادهای مرتبط

یاری با اشاره به هدف سازمان بورس از برگزاری میزهای صنعت گفت: هدف از برگزاری این نشست‌ها، شناسایی، جمع‌بندی و دسته‌بندی مسائل و دغدغه‌های مطرح‌شده از سوی ناشران و فعالان صنایع است تا موضوعات مرتبط با هر حوزه، از مسیر مرتبط و در سطح نهاد ذی‌ربط دنبال شود.

یاری با اشاره به ظرفیت‌های سازمان بورس برای پیگیری مسائل صنایع، اعلام کرد: سازمان بورس در حوزه‌های مرتبط قانون‏‌گذاری و تصمیم‌‏گیری با نهادهای اقتصادی، از جمله بخش‌های مختلف وزارت امور اقتصادی و دارایی، تعامل سازنده دارد و در موضوعاتی نظیر مالیات، گمرک و سایر حوزه‌های مرتبط، می‌تواند مسائل و دغدغه‌های صنایع را پیگیری کند.

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس افزود: سازمان بورس در فرآیندهای سیاست‌گذاری و تنظیم مقررات اقتصادی نیز حضور دارد و مسائل و جمع‌بندی‌های مطرح‌شده از سوی ناشران و فعالان صنعت لیزینگ می‌تواند در این تعاملات و جلسات مشترک با نهادهای ذی‌ربط مطرح و پیگیری شود.

یاری با اشاره به روند شکل‌گیری و توسعه صنعت لیزینگ گفت: صنعت لیزینگ در مقطعی، هم‌زمان با شروع فعالیت و توسعه بانک‌های خصوصی، از رشد مناسبی برخوردار بود اما در ادامه، برخی سیاست‌ها و مقررات بر مسیر فعالیت و توسعه این صنعت اثر گذاشت.

او ادامه داد: در حال حاضر نیز نمونه‌هایی از فعالیت‌های مشابه صنعت لیزینگ در قالب فروش‌های اقساطی و برخی فعالیت‌های استارتاپی مشاهده می‌شود که از نظر نوع و سطح نظارت، با شرکت‌های لیزینگ تفاوت دارند. از این منظر، تفاوت چارچوب‌های تنظیم‌گری و ایجاد هماهنگی میان نهادهای ناظر می‌تواند به ساماندهی بهتر این حوزه کمک کند.

یاری با اشاره به الزامات شفافیت شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه گفت: حضور شرکت‌ها در بازار سرمایه، الزامات مشخصی در حوزه شفافیت و افشای اطلاعات ایجاد می‌کند و قوانین و مقررات بازار سرمایه نیز شرکت‌های پذیرفته‌شده را به ارائه اطلاعات شفاف ملزم می‌سازد.

او افزود: توسعه نیافتن فعالیت‌های رسمی و تحت نظارت در صنعت لیزینگ می‌تواند زمینه شکل‌گیری شرکت‌ها و فعالیت‌های غیرقانونی را فراهم کند که خارج از چارچوب‌های نظارتی مشخص در اقتصاد ایران به فعالیت فروش اقساطی می‌پردازند. مصوبات اخیر بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد نگاه رگولاتور بازار پول به صنعت لیزینگ در حال تغییر است که می‌‏تواند باعث توسعه روزافزون این صنعت شود.

یاری در ادامه با اشاره به ظرفیت صندوق‌های تضمین اعلام کرد: در حال حاضر صندوق‌های تضمین به‌صورت قانونی در حال شکل‌گیری هستند و این صندوق‌ها می‌توانند در صنعت لیزینگ نیز مورد استفاده قرار گیرند و به‌عنوان سازوکار تضمین اوراق صنعت لیزینگ ایفای نقش کنند.

او  تأکید کرد: سازمان بورس و اوراق بهادار با توجه به نقش خود در توسعه بازارهای مالی و تسهیل تأمین مالی بنگاه‌ها، آمادگی دارد از ابزارهای نوین مالی به‌ویژه انتشار اوراق و ظرفیت‌های بازار سرمایه برای حمایت از صنعت لیزینگ استفاده کند. در این چارچوب، هم‌کاری نزدیک‌تر میان نهادهای ناظر، به‌ویژه سازمان بورس و بانک مرکزی می‌تواند به تغییر جایگاه صنعت لیزینگ، افزایش شفافیت و گسترش مسیرهای تأمین مالی این صنعت در اقتصاد ایران منجر شود.

کوتاه‌تر شدن فرآیند افزایش سرمایه لیزینگ‌ها پیگیری می‌شود

وحید روشن‌قلب، مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار نیز در این نشست با اشاره به امکان استفاده شرکت‌های لیزینگ از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین مالی گفت: این امکان در بازار سرمایه وجود دارد، اما در برخی موارد دشواری‌هایی در فرآیندهای مربوط به انجام افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات سهام‌داران وجود دارد که باید برای رفع آن‌ها اقدام کرد.

او افزود: در موضوع افزایش سرمایه شرکت‌های لیزینگ، یکی از چالش‌ها، هم‌زمانی نظارت سازمان بورس و بانک مرکزی است. طولانی شدن فرآیند اخذ مجوز و فرآیند انجام افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات به دلیل بررسی های پولشویی می‌تواند زمان اجرای برنامه افزایش سرمایه را افزایش دهد و در نتیجه، بخشی از توجیه اقتصادی برنامه تأمین مالی شرکت را تحت تأثیر قرار دهد.

روشن‌قلب ادامه داد: لازم است فرآیند بررسی در سازمان بورس به‌صورت موازی با بانک مرکزی آغاز شود تا صدور مجوزها در زمان‌های کوتاه تری انجام شود و شرکت برای آغاز فرآیند در سازمان بورس تا زمان دریافت مجوز بانک مرکزی منتظر نماند.

مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس تأکید کرد: این موضوع می‌تواند به کوتاه‌تر شدن فرآیند افزایش سرمایه شرکت‌های لیزینگ کمک کند. هم‌چنین سازمان بورس کوتاه‌تر شدن فرآیند بررسی پولشویی را نیز در دستور کار دارد.

بررسی ابزارهای متناسب با مدل فعالیت لیزینگ

روشن‌قلب درباره تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ از طریق انتشار اوراق نیز گفت: در دهه ۹۰ مواردی از انتشار اوراق توسط شرکت‌های لیزینگ وجود داشته، اما در سال‌های اخیر استفاده از این ظرفیت کاهش یافته است.

او یکی از موضوعات قابل بررسی را تناسب ابزارهای موجود با مدل فعالیت شرکت‌های لیزینگ عنوان کرد و افزود: برخی ابزارهای مورد استفاده در بازار سرمایه برای شرکت‌هایی طراحی شده‌اند که منابع حاصل از انتشار اوراق را مستقیم برای فعالیت تولیدی یا خدماتی خود به کار می‌گیرند، در حالی که شرکت‌های لیزینگ منابع حاصل از تأمین مالی را برای تأمین مالی مشتریان و خرید دارایی مورد استفاده آن‌ها به‌کار می‌گیرند.

مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس ادامه داد: این تفاوت در مدل فعالیت می‌تواند یکی از دلایل دشواری استفاده شرکت‌های لیزینگ از برخی ابزارهای موجود باشد و لازم است امکان استفاده از ابزارهایی که تناسب بیشتری با فعالیت این شرکت‌ها دارند، بررسی شود.

او با استقبال از پیشنهاد فعالان صنعت برای بررسی ابزارهای متناسب با فعالیت لیزینگ‌ها گفت: انجمن و فعالان صنعت می‌توانند پیشنهادهای خود را درباره ابزارهای مورد نیاز ارائه کنند تا این پیشنهادها در سازمان بورس بررسی شود.

آمادگی سازمان بورس برای بررسی ابزارهای جدید

روشن‌قلب اعلام کرد: اگر برای تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ به ابزار جدیدی نیاز باشد، سازمان بورس آمادگی دارد موضوع را با همکاری واحد پژوهش و کمیته فقهی بررسی کند و در صورت نیاز، جلسات تخصصی مشترکی برای بررسی امکان طراحی ابزارهای جدید برگزار شود.

او تأکید کرد: پس از این نشست نیز انجمن صنعت لیزینگ می‌تواند پیشنهادهای مشخص خود را درباره ابزارهای تأمین مالی و سایر مسائل مطرح‌شده ارائه کند تا بررسی‌های لازم در سازمان بورس انجام شود.

در سی‌ونهمین میز صنعت چه موضوعاتی بررسی شد؟

در سی‌ونهمین میز صنعت بازار سرمایه با محوریت صنعت لیزینگ، هم‌چنین گزارشی از وضعیت این صنعت و مسائل و چالش‌های شرکت‌های فعال در این حوزه ارائه شد و موضوعاتی از جمله افزایش سرمایه، تأمین مالی از طریق انتشار اوراق، فرآیندهای اخذ مجوز و ضرورت متناسب‌سازی ابزارهای بازار سرمایه با مدل فعالیت شرکت‌های لیزینگ مورد بحث و بررسی قرار گرفت.