شفاف‌سازی ایرانسل درباره نحوه محاسبه مصرف بسته‌های اینترنت | ضریب ۲.۷ چه معنایی دارد؟

به گزارش اقتصادآنلاین، در پی انتشار گزارش‌ها و طرح برخی ابهامات از سوی کاربران درباره نحوه محاسبه حجم مصرف اینترنت و ادعای محاسبه ترافیک با ضرایب بالاتر از میزان مصرف واقعی، شرکت ایرانسل سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵، نشست خبری «شفاف‌سازی و ارائه توضیحات فنی درباره نحوه محاسبه مصرف بسته‌های اینترنت» را برگزار کرد.

در این نشست، مدیران فنی، توسعه محصول و فروش و بازاریابی ایرانسل ضمن تشریح سازوکار محاسبه و کسر حجم اینترنت، به موضوعاتی از جمله تفاوت تعرفه ترافیک داخلی و بین‌الملل، نحوه محاسبه مصرف در پیام‌رسان‌های داخلی، تاثیر استفاده از فیلترشکن بر مصرف داده، نقش اپلیکیشن‌های نصب‌شده روی تلفن همراه و سازوکارهای نظارتی اپراتور پرداختند و نمونه‌هایی از مصرف واقعی را نیز در اختیار خبرنگاران قرار دادند.

مصرف اینترنت بر اساس ترافیک واقعی محاسبه می‌شود

پیام مهدوی، مدیرکل توسعه محصول ایرانسل، در این نشست درباره نحوه محاسبه تعرفه ترافیک داخلی و پیام‌رسان‌های داخلی توضیح داد. به گفته او، ترافیک داخلی مشمول ضریب ۲.۷ و ترافیک پیام‌رسان‌های داخلی مشمول ضریب حدود ۴.۳ است و این ضرایب در چارچوب تعرفه‌گذاری خدمات ارتباطی اعمال می‌شوند.

مهدوی با اشاره به اینکه میزان مصرف اینترنت کاربران در سال‌های اخیر تغییر کرده است، گفت: نوع محتوایی که در اپلیکیشن‌ها ارائه می‌شود، به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری و نحوه بارگذاری محتوا می‌تواند بر میزان مصرف داده تاثیر بگذارد.

وی تاکید کرد: کاربران برای مدیریت مصرف خود می‌توانند تنظیمات اپلیکیشن‌ها و نحوه دریافت محتوا را کنترل کنند.

مدیرکل توسعه محصول ایرانسل همچنین به اطلاع‌رسانی درباره میزان مصرف بسته‌های اینترنت اشاره کرد و افزود: اپراتور در چند مرحله به مشترک درباره میزان مصرف بسته اطلاع می‌دهد تا کاربر بتواند مصرف خود را مدیریت کند.

وی ادامه داد: اگر یوزری را تا ۸۵ درصد یا ۹۰ درصد مصرف، اطلاع‌رسانی نکنیم، شاید مشترک دچار سوال شود که چه اتفاقی برای اینترنت ما افتاده است. به گفته مهدوی، اطلاع‌رسانی درباره میزان مصرف در پنج مرحله انجام می‌شود.

نمایش تفکیک مصرف در اپلیکیشن ایرانسل من

یکی از بخش‌های نشست به نحوه مشاهده میزان مصرف و تفکیک ترافیک در اپلیکیشن «ایرانسل من» اختصاص داشت. مدیران ایرانسل اعلام کردند مشترکان می‌توانند میزان حجم باقی‌مانده و نوع ترافیک مصرف‌شده را در این اپلیکیشن مشاهده کنند.

مهدوی با ارائه یک نمونه از مصرف انجام‌شده در جریان نشست توضیح داد که در یک بسته یک‌ونیم گیگابایتی، حجم باقی‌مانده در اپلیکیشن ایرانسل من نمایش داده می‌شود و کاربر می‌تواند میزان استفاده از ترافیک داخلی و پیام‌رسان‌های داخلی را به تفکیک مشاهده کند.

او با اشاره به نمونه‌ای که در جریان جلسه انجام شد، گفت: یک فایل ۲۳ مگابایتی از طریق پیام‌رسان «بله» ارسال و مصرف آن در سیستم ایرانسل نیز حدود ۲۳ مگابایت ثبت شده است. همچنین در نمونه دیگری، مجموع مصرف محتوای داخلی حدود ۱۷۶ مگابایت اعلام شد.

مدیرکل توسعه محصول ایرانسل تاکید کرد که این تفکیک به مشترک امکان می‌دهد در هر زمان میزان مصرف و حجم باقی‌مانده خود را بررسی و آن را با نوع ترافیک مصرفی مقایسه کند.

تست مصرف ترافیک بین‌الملل و داخلی

در ادامه نشست، نمونه‌های دیگری از مصرف اینترنت در اختیار خبرنگاران قرار گرفت. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، در یکی از تست‌ها حدود ۳.۹۶ مگابایت ترافیک بین‌الملل مصرف شد و همین میزان نیز از حجم مشترک کسر شد.

در نمونه دیگری نیز یک فایل حدود یک گیگابایتی دانلود شد. مدیران ایرانسل اعلام کردند حجم فایل حدود یک گیگابایت بوده و با احتساب هدر و سایر داده‌های مرتبط با فرآیند انتقال، حدود ۱۱ مگابایت بیشتر در شبکه ثبت شده است؛ به گفته آنها، بخش عمده این اختلاف به اطلاعات فنی و هدرهای مرتبط با انتقال داده مربوط می‌شود.

مهدوی در توضیح این تست‌ها گفت: میزان داده مصرفی ثبت‌شده در ترافیک بین‌الملل با میزان مصرف واقعی مشترک مطابقت دارد و در ترافیک داخلی نیز به دلیل تعرفه متفاوت، حجم محاسبه‌شده برای مشترک مطابق ضوابط تعرفه‌ای اعمال می‌شود.

وی همچنین درباره ترافیک‌هایی که به صورت رایگان در اختیار مشترکان قرار می‌گیرند، توضیح داد که در این موارد حجمی از بسته اینترنت مشترک کسر نمی‌شود.

محاسبه مصرف اینترنت در اپراتورها قابل تقلب نیست

سعید عسکری، مدیرکل روابط عمومی و ارتباطات سازمانی ایرانسل، در این نشست با اشاره به تست انجام‌شده در شبکه همراه اول گفت: موضوع بررسی نحوه محاسبه مصرف اینترنت، به ایرانسل محدود نمی‌شود و این اپراتور درباره سایر اپراتورها نیز همان نظر را دارد.

عسکری توضیح داد: وزیر ارتباطات به همه اپراتورها دستور داده بود موضوع گلایه‌های مطرح‌شده درباره مصرف اینترنت را بررسی کنند و با توجه به اینکه مهلت یک‌هفته‌ای تعیین‌شده به پایان رسیده، ایرانسل این نشست را در آخرین روز این مهلت برگزار کرده است.

وی درباره تست انجام‌شده در شبکه همراه اول نیز گفت: این تست از سوی این اپراتور منتشر نشده، بلکه آزمایشی بوده که در شبکه همراه اول انجام شده است. ایرانسل درباره اپراتور رقیب نیز معتقد است با توجه به سامانه‌های موجود و نظارت‌هایی که بر این فرآیند وجود دارد، امکان تقلب در محاسبه مصرف وجود ندارد.

مدیرکل روابط عمومی و ارتباطات سازمانی ایرانسل در ادامه درباره اختلاف‌های مطرح‌شده در گزارش‌های مختلف توضیح داد: این اختلاف‌ها در برخی موارد در حد چند صدم درصد است و ارقام گزارش‌شده ممکن است در شرایط مختلف کمی بالا یا پایین شوند، اما این تفاوت‌ها به معنای وجود تخلف در محاسبه مصرف نیست.

عسکری با اشاره به سابقه فعالیت خود در همراه اول و حضور چندساله در ایرانسل، بازار ارتباطات کشور را بازاری رقابتی توصیف کرد و افزود: هر یک از اپراتورها بازار هدف خود را دارند.

وی در عین حال تاکید کرد: رقابت میان اپراتورها، در کنار روابط حرفه‌ای و همکاری‌های موجود، همچنان پابرجاست.

فیلترشکن چگونه بر مصرف اینترنت اثر می‌گذارد؟

یکی از محورهای اصلی پرسش خبرنگاران در این نشست، تاثیر استفاده از فیلترشکن بر میزان مصرف اینترنت بود که در ماه‌های اخیر با توجه به افزایش استفاده کاربران از ابزارهای تغییر مسیر اینترنت، مورد توجه قرار گرفته است.

مدیران ایرانسل تاکید کردند که فیلترشکن‌ها خارج از کنترل اپراتور فعالیت می‌کنند و نمی‌توان برای همه سرویس‌های VPN یک میزان مشخص از افزایش مصرف را اعلام کرد. به گفته آنها، نوع سرور، کیفیت و ظرفیت آن، نحوه مدیریت ترافیک و قطع و وصل شدن ارتباط می‌تواند بر کیفیت و میزان مصرف داده اثرگذار باشد.

محسن اخباری، معاون فنی و مهندسی ایرانسل، در این‌باره توضیح داد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد تاثیر استفاده از فیلترشکن می‌تواند در برخی موارد حدود یک درصد یا حتی کمتر باشد، اما در برخی شرایط به اعداد بالاتری نیز برسد و حتی تا حدود ۱۰ درصد افزایش مصرف مشاهده شود.

اخباری تاکید کرد: به طور قطع نمی‌توانیم یک درصد مشخص را اعلام کنیم؛ ولی این موضوع هم روی کیفیت و هم روی مصرف تاثیرگذار است.

به گفته معاون فنی و مهندسی ایرانسل، هنگامی که ترافیک از شبکه اپراتور خارج می‌شود و از طریق سرورهای VPN عبور می‌کند، عواملی مانند ظرفیت سرور، قطع و وصل شدن ارتباط و نحوه اشتراک‌گذاری منابع سرور می‌تواند بر مصرف اثرگذار باشد و اپراتور کنترل مستقیمی بر این بخش ندارد.

چرا مصرف اینترنت برخی کاربران بیشتر از انتظار آنهاست؟

علیرضا مهری، معاون فروش و بازاریابی ایرانسل، نیز با اشاره به تجربه روزمره کاربران گفت: بخش قابل توجهی از ابهام درباره میزان مصرف اینترنت می‌تواند ناشی از فرآیندهایی باشد که هم‌زمان با استفاده مستقیم کاربر از یک اپلیکیشن در تلفن همراه انجام می‌شود.

مهری افزود: اپلیکیشن‌های مختلف روی تلفن‌های همراه دسترسی‌های متنوعی دارند و ممکن است در پس‌زمینه اقداماتی مانند به‌روزرسانی، دریافت محتوا یا ارتباط با سرورهای مختلف انجام دهند؛ در نتیجه، کاربر ممکن است تصور کند تنها همان محتوایی که در حال مشاهده آن است از حجم اینترنت او مصرف می‌شود، در حالی که دستگاه هم‌زمان در حال تبادل داده برای سرویس‌های دیگر نیز هست.

وی مثال زد که برخی اپلیکیشن‌ها هنگام باز شدن، تصاویر و ویدئوهای موجود در صفحات را به صورت خودکار بارگذاری می‌کنند. در چنین شرایطی، کاربر ممکن است تنها قصد مشاهده یک ویدئو را داشته باشد، اما محتوای دیگری نیز در پس‌زمینه بارگذاری شود.

معاون فروش و بازاریابی ایرانسل استفاده از شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های ویدئویی با کیفیت بالا را نیز از عوامل موثر بر افزایش مصرف دانست و بیان کرد: ارائه کیفیت‌های بالاتر، از جمله کیفیت 4K، طبیعتا به انتقال حجم بیشتری از داده منجر می‌شود.

مهری در عین حال تاکید کرد: اپراتور امکان دستکاری یا کسر حجم بیشتر از میزان مصرف واقعی مشترک را ندارد و سیستم‌های محاسبه مصرف به صورت خودکار عمل می‌کنند.

سیستم شارژینگ مانند ساعت کار می‌کند

محسن اخباری، معاون فنی و مهندسی ایرانسل، با تشریح سازوکارهای نظارتی این اپراتور اظهار کرد: ایرانسل از سامانه‌های مختلفی برای پایش مصرف و کنترل صحت محاسبات استفاده می‌کند.

اخباری توضیح داد: سامانه‌های مدیریت تقلب، تضمین درآمد، شارژینگ و صورت‌حساب در شبکه اپراتور فعال هستند و وظیفه آنها این است که مصرف مشترک به شکل صحیح محاسبه و ثبت شود. به گفته وی، این سامانه‌ها از ابتدای فعالیت اپراتورها باید وجود داشته باشند و به صورت مستمر عملکرد شبکه و میزان مصرف را پایش کنند.

معاون فنی و مهندسی ایرانسل با اشاره به سازوکار ثبت مصرف افزود: سیستم مدیریت شارژ اپراتور سیستمی است که مثل ساعت کار می‌کند و تمام کیلوبایت‌های شما را می‌شمارد و محاسبه می‌کند.

اخباری همچنین درباره احتمال وجود حفره‌های فنی در سامانه‌ها گفت: ممکن است در فضای اپراتوری مواردی مانند سوءاستفاده از حفره‌های احتمالی در وب‌سایت یا سامانه‌ها رخ دهد، اما سامانه‌های مدیریت تقلب و تضمین درآمد برای شناسایی و کنترل چنین مواردی در نظر گرفته شده‌اند و عملکرد آنها به صورت روزانه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

مشترکان چگونه می‌توانند مصرف خود را پیگیری کنند؟

معاون فنی و مهندسی ایرانسل درباره امکان پیگیری و ثبت اعتراض مشترکان نیز خاطرنشان کرد: اپلیکیشن ایرانسل من علاوه بر ارائه اطلاعات مصرف، نقش نظارتی برای مشترک دارد و جزئیات حجم باقی‌مانده و نوع مصرف در آن نمایش داده می‌شود.

وی افزود: مشترکان در صورت وجود ابهام یا شکایت می‌توانند موضوع را از طریق کانال‌های ارتباطی ایرانسل، وب‌سایت و مرکز تماس این شرکت مطرح کنند. همچنین سامانه‌های نظارتی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیز به عنوان یکی از مسیرهای ثبت و پیگیری شکایت مشترکان در دسترس است.

اخباری تاکید کرد: موضوع محاسبه مصرف اینترنت تنها به یک سامانه محدود نیست و مجموعه‌ای از سیستم‌های نظارتی و مالی در شبکه اپراتور برای کنترل صحت محاسبات فعالیت می‌کنند.

تفاوتی در محاسبه ترافیک IPv4 و IPv6 وجود ندارد

یکی دیگر از پرسش‌های مطرح‌شده در نشست به نحوه محاسبه ترافیک IPv4 و IPv6 مربوط بود. اخباری در پاسخ توضیح داد که شبکه ایرانسل به گونه‌ای تجهیز شده است که مشترک می‌تواند از هر دو فناوری IPv4 و IPv6 استفاده کند و از منظر شارژینگ و نرخ‌گذاری، تفاوتی میان این دو ترافیک در سیستم‌های ایرانسل وجود ندارد. وی در این باره گفت: تفاوتی از منظر شارژینگ و نرخ‌گذاری در سیستم‌های ما قائل نیستیم.

به گفته معاون فنی و مهندسی ایرانسل، تفاوت نرخ‌گذاری مربوط به نوع ترافیک، مانند ترافیک داخلی و بین‌الملل، است و نه فناوری مورد استفاده برای انتقال داده.

افزایش مصرف اینترنت تنها به شبکه اپراتور مربوط نیست

مجموع توضیحات مدیران ایرانسل در این نشست بر این نکته متمرکز بود که میزان مصرف داده یک کاربر تنها به محتوایی که مستقیما مشاهده می‌کند محدود نمی‌شود و عواملی مانند به‌روزرسانی اپلیکیشن‌ها، بارگذاری خودکار محتوا، کیفیت ویدئو، فعالیت‌های پس‌زمینه، اشتراک‌گذاری اینترنت با سایر دستگاه‌ها و استفاده از VPN می‌تواند بر میزان مصرف اثر بگذارد.

در همین زمینه، مدیران ایرانسل تاکید کردند که بخشی از این فرآیندها خارج از کنترل اپراتور اتفاق می‌افتد و به همین دلیل نمی‌توان افزایش مصرف مشاهده‌شده در همه کاربران را به یک عامل واحد نسبت داد.

توضیح ایرانسل درباره هزینه‌های نگهداری و توسعه شبکه

بخش دیگری از نشست به شرایط اقتصادی صنعت ارتباطات و هزینه‌های نگهداری و توسعه شبکه اختصاص داشت. علیرضا مهری با اشاره به افزایش هزینه‌های اپراتورها گفت: بخش قابل توجهی از هزینه‌های صنعت ارتباطات ارزی است و تحریم‌ها، نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینه تامین تجهیزات، فشار مضاعفی بر اپراتورها وارد کرده است.

مهری همچنین به هزینه‌های ناشی از قطعی برق و ضرورت استفاده از باتری و تجهیزات پشتیبان برای حفظ پایداری شبکه اشاره کرد و افزود: شرایط آب‌وهوایی و افزایش دما نیز بر نگهداری شبکه و تامین برق اثرگذار است.

وی تاکید کرد: ایرانسل تلاش می‌کند کیفیت شبکه را حفظ کند و در عین حال امیدواریم سیاست‌گذار امکان تعدیل معقول تعرفه‌های خدمات ارتباطی متناسب با افزایش هزینه‌های صنعت را فراهم کند.

معاون فروش و بازاریابی ایرانسل گفت: ایرانسل انتظار افزایش شدید قیمت‌ها را ندارد، اما در حال مذاکره با نهادهای مرتبط از جمله وزارت ارتباطات، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و سایر مراجع سیاست‌گذار برای رسیدن به یک افزایش معقول و متناسب با شرایط اقتصادی صنعت است.

نشست «شفاف‌سازی و ارائه توضیحات فنی درباره نحوه محاسبه مصرف بسته‌های اینترنت» در حالی برگزار شد که موضوع سرعت تمام‌شدن بسته‌های اینترنت و نحوه محاسبه ترافیک، طی هفته‌های اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه کاربران تبدیل شده است. توضیحات ارائه‌شده از سوی مدیران ایرانسل در این نشست، بر سازوکارهای فنی محاسبه مصرف، تفکیک انواع ترافیک، امکان مشاهده جزئیات مصرف توسط مشترک و نقش عوامل خارج از شبکه اپراتور در افزایش مصرف داده متمرکز بود.