فوری؛ احتمال افزایش قیمت جدید بنزین به لیتری ۳۰ هزارتومان / زمان افزایش مشخص شد

گروه اقتصادی اقتصادآنلاین، شایعات درباره افزایش قیمت بنزین و اجرای نرخ‌های جدید، بار دیگر فضای خبری کشور را تحت‌تأثیر قرار داده است. در روزهای اخیر، ادعاهایی درباره تعیین قیمت ۳۰ هزار تومانی برای بنزین و همچنین اجرای نرخ ۸۷ هزار تومانی در استان کرمان منتشر شده؛ ادعاهایی که هنوز به‌صورت رسمی از سوی دولت تأیید نشده‌اند.

در همین حال، افزایش سهمیه بنزین کارت سوخت شخصی شهروندان استان کرمان به ۱۶۰ لیتر از ابتدای شهریورماه، به گمانه‌زنی‌ها درباره تغییرات جدید در نظام توزیع سوخت دامن زده است. بااین‌حال، بررسی اظهارات مسئولان نشان می‌دهد تصمیم نهایی درباره قیمت بنزین هنوز به‌صورت رسمی و مکتوب اعلام نشده است.

یاسر جبرائیلی درباره قیمت جدید بنزین چه گفت؟

یاسر جبرائیلی، فعال سیاسی، در واکنش به اخبار منتشرشده درباره اجرای بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان، این موضوع را «عملیات فریب» توصیف کرد.

او در مطلبی نوشت: «بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان عملیات فریب بود. بنزین شده لیتری ۳۰ هزار تومان و به‌زودی اجرایی می‌شود.»

این اظهارنظر در حالی مطرح شده است که تاکنون هیچ مقام رسمی، قیمت ۳۰ هزار تومانی بنزین را به‌عنوان نرخ نهایی و قطعی اعلام نکرده است. بنابراین، ادعای تعیین نرخ جدید بنزین باید در چارچوب موضع شخصی یاسر جبرائیلی بررسی شود و نمی‌توان آن را مصوبه رسمی دولت دانست.

آیا قیمت بنزین به لیتری ۳۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند؟

بر اساس آخرین مواضع منتشرشده از سوی مسئولان، هنوز تصمیم نهایی درباره افزایش قیمت بنزین گرفته نشده است. دولت بارها تأکید کرده که هرگونه تغییر در قیمت یا شیوه توزیع سوخت، باید پس از بررسی‌های کارشناسی و اطلاع‌رسانی عمومی انجام شود.

در شرایط فعلی، سه موضوع باعث افزایش گمانه‌زنی‌ها شده است:

• بحث اجرای آزمایشی طرح جدید توزیع بنزین در استان کرمان؛
• انتشار اخبار مربوط به «نرخ چهارم» بنزین؛
• افزایش سهمیه کارت سوخت شخصی در استان کرمان به ۱۶۰ لیتر.

بااین‌حال، هیچ‌یک از این موارد به‌تنهایی به معنای تصویب قیمت ۳۰ هزار تومانی برای بنزین نیست.

ماجرای بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان چه بود؟

در روزهای گذشته، اخباری درباره احتمال اجرای آزمایشی بنزین با نرخ ۸۷ هزار تومان در استان کرمان منتشر شد. طبق اظهارات محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، قرار بود طرحی به‌صورت پایلوت در این استان اجرا شود، اما به‌دلیل ناهماهنگی مسئولان محلی با مرکز و انتشار ناقص اطلاعات، اجرای آن متوقف شد.

به این ترتیب، نرخ ۸۷ هزار تومانی که در فضای مجازی دست‌به‌دست شد، به‌عنوان قیمت قطعی و سراسری بنزین قابل استناد نیست. بسیاری از اعداد مطرح‌شده درباره قیمت جدید بنزین، مربوط به سناریوهای کارشناسی یا برداشت‌های غیررسمی از طرح‌های در دست بررسی بوده‌اند.

افزایش سهمیه بنزین در کرمان چه معنایی دارد؟

هم‌زمان با انتشار اخبار مربوط به طرح‌های جدید بنزینی، مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان از افزایش سهمیه بنزین کارت سوخت شخصی شهروندان این استان خبر داد.

بر اساس این اعلام، سهمیه بنزین کارت سوخت شخصی در استان کرمان از ابتدای شهریورماه به ۱۶۰ لیتر افزایش پیدا می‌کند. این تغییر، به‌معنای افزایش قیمت بنزین نیست و بیشتر به سازوکار سهمیه‌بندی و مدیریت مصرف مربوط می‌شود.

بااین‌حال، اجرای طرح‌های آزمایشی در کرمان باعث شده این استان بار دیگر به کانون اخبار مربوط به اصلاح نظام سوخت تبدیل شود.

چرا اخبار بنزین دوباره داغ شده است؟

افزایش مصرف و ناترازی تولید، مهم‌ترین عامل بازگشت پرونده بنزین به صدر اخبار است. طبق آمارهای مطرح‌شده، تولید روزانه بنزین در کشور حدود ۱۱۰ میلیون لیتر است؛ درحالی‌که مصرف روزانه به حدود ۱۴۰ میلیون لیتر رسیده است.

این فاصله ۳۰ میلیون لیتری، نیاز کشور به واردات بنزین و صرف منابع ارزی را افزایش داده است. از سوی دیگر، ادامه پرداخت یارانه پنهان سوخت فشار زیادی بر منابع عمومی وارد می‌کند.

دولت چهاردهم در چنین شرایطی تلاش دارد راهکاری برای کنترل مصرف و کاهش هزینه‌های واردات پیدا کند؛ اما هم‌زمان نگران آثار تورمی و اجتماعی افزایش ناگهانی قیمت بنزین است.

برنامه دولت برای سهمیه‌های بنزین چیست؟

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، درباره رویکرد دولت در زمینه اصلاح قیمت و سهمیه‌بندی بنزین، بر چند محور تأکید کرده است:

حفظ سهمیه اصلی بنزین

دولت فعلاً برنامه‌ای برای کاهش سهمیه اصلی و یارانه‌ای بنزین اعلام نکرده است. به نظر می‌رسد سهمیه اول همچنان با نرخ فعلی در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرد.

بررسی سهمیه دوم

تمرکز اصلی اصلاحات احتمالی، سهمیه دوم یا بنزین مازاد بر سهمیه پایه است. در این مدل ممکن است بنزین خارج از سهمیه با نرخ متفاوت و غیریارانه‌ای عرضه شود.

حرکت تدریجی به سمت اصلاح قیمت

دولت به‌دنبال اصلاح تدریجی ساختار یارانه بنزین است، اما هنوز مشخص نیست این اصلاح با افزایش مستقیم قیمت، تغییر سهمیه‌ها یا اجرای مدل چندنرخی انجام خواهد شد.

سه سناریوی احتمالی برای آینده بنزین

سید اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، از بررسی سه سناریو در دولت خبر داده است:

۱. عرضه بنزین متناسب با تولید داخلی

در این روش، میزان عرضه بنزین بر اساس ظرفیت تولید داخلی تعیین می‌شود. اجرای این مدل می‌تواند با کاهش عرضه و احتمال ایجاد صف در جایگاه‌ها همراه باشد.

۲. عرضه بنزین مازاد با نرخ غیریارانه‌ای

در این سناریو، هر فرد سهمیه مشخصی با نرخ یارانه‌ای دریافت می‌کند و بنزین مازاد با قیمتی متفاوت عرضه می‌شود. ایده «نرخ چهارم بنزین» به چنین مدلی نزدیک است؛ بااین‌حال، هنوز نرخ نهایی این بخش مشخص نشده است.

۳. توزیع عادلانه یارانه بنزین

بر اساس این طرح، بخشی از سوخت به حمل‌ونقل عمومی اختصاص می‌یابد و یارانه بنزین به‌جای آنکه فقط به دارندگان خودرو برسد، میان همه اقشار جامعه توزیع می‌شود.

زمان افزایش قیمت بنزین مشخص شد؟

با وجود ادعای مطرح‌شده درباره اجرای قیمت ۳۰ هزار تومانی بنزین، تاکنون زمان رسمی برای افزایش قیمت اعلام نشده است. همچنین، دولت هنوز هیچ مصوبه نهایی یا سند رسمی درباره تعیین نرخ ۳۰ هزار تومانی منتشر نکرده است.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، و دیگر مسئولان دولتی تأکید کرده‌اند که مردم پیش از هرگونه تغییر در قیمت یا سهمیه‌بندی بنزین در جریان جزئیات قرار خواهند گرفت و دولت قصد ندارد جامعه را غافلگیر کند.

برخی گزارش‌ها از نهایی‌شدن تصمیم دولت طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده حکایت دارد؛ بااین‌حال، تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی، نمی‌توان افزایش قیمت بنزین به لیتری ۳۰ هزار تومان را قطعی دانست.