آمادگی برای افزایش نرخ بهره در صورت تداوم تورم | ۳ شاهین فدرال رزرو برای نرخ بالاتر صف کشیدند

گروه اقتصاد جهان؛ صورت‌جلسه نشست ژوئیه فدرال رزرو از شکافی جدی در نگاه سیاست‌گذاران آمریکایی به آینده نرخ بهره پرده برداشت؛ در حالی که اکثریت اعضا با امید به کاهش تدریجی تورم و برای دریافت داده‌های بیشتر از تثبیت نرخ حمایت کردند، سه عضو خواهان افزایش فوری ۲۵ واحد پایه‌ای شدند و شمار بیشتری نیز هشدار دادند در صورت ماندگاری فشار‌های تورمی، ادامه سیاست انقباضی اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

جنگ خاورمیانه، قیمت انرژی و تقاضای ناشی از سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی نیز در این نشست به‌عنوان مهم‌ترین ریسک‌های صعودی تورم مورد توجه قرار گرفتند.

بازار پیش از فدرال رزرو به استقبال نرخ‌های بالاتر رفت

تحولات بازار اوراق یکی از مهم‌ترین بخش‌های صورت‌جلسه بود. بازده اسمی اوراق خزانه آمریکا در فاصله دو نشست حدود ۲۵ تا ۳۰ واحد پایه افزایش یافت و نکته قابل توجه آن بود که این افزایش عمدتاً از رشد بازده واقعی ناشی شد، نه افزایش انتظارات تورمی بلندمدت. همزمان، بازار احتمال افزایش نرخ در نشست ژوئیه را حدود یک‌سوم برآورد می‌کرد، اما برای نشست سپتامبر یک افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای را به‌طور کامل در قیمت‌ها لحاظ کرده بود و یک افزایش دیگر تا پایان سه‌ماهه نخست سال آینده نیز در منحنی نرخ‌ها دیده می‌شد.

با این حال، میان فعالان بازار نیز اتفاق نظر وجود نداشت. میانه پاسخ‌دهندگان به نظرسنجی بازار باز نیویورک‌فد انتظار داشتند نرخ بهره در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ تغییر نکند و نخستین کاهش نرخ در اوایل ۲۰۲۸ رخ دهد.

این اختلاف نشان می‌دهد در حالی که قیمت اوراق سناریوی انقباضی‌تری را منعکس می‌کرد، بخشی از فعالان بازار همچنان معتقد بودند فدرال رزرو می‌تواند بدون افزایش بیشتر نرخ، تورم را کنترل کند.

تورم کاهش یافت؛ نگرانی‌ها نه

ارزیابی کارکنان فدرال رزرو نشان می‌داد تورم PCE در ماه مه به ۴.۱ درصد و تورم هسته به ۳.۴ درصد رسیده است؛ هر دو بالاتر از سطح یک سال قبل. کارکنان بخشی از این افزایش را نتیجه تعرفه‌های گذشته، افزایش هزینه انرژی و نهاده‌ها در پی درگیری‌های خاورمیانه و رشد تقاضای ناشی از سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی دانستند. برآوردهای اولیه نیز نشان می‌داد تورم PCE در ژوئن به ۳.۷ درصد و تورم هسته به ۳.۳ درصد کاهش یافته است.

کاهش تورم اما برای آرام کردن همه اعضای کمیته کافی نبود. چند سیاست‌گذار تأکید کردند فشارهای قیمتی در بخش‌های مختلف کالا و خدمات گسترده شده و حتی با کنار گذاشتن کالاهای مستقیماً متأثر از تعرفه‌ها و انرژی، تورم زیربنایی همچنان بالاست. در مقابل، انتظارات تورمی میان‌مدت و بلندمدت همچنان با هدف ۲ درصدی فدرال رزرو سازگار باقی مانده بود.

سناریوی پایه؛ کاهش تورم تا ۲۰۲۸

کارکنان فدرال رزرو همچنان انتظار دارند تورم در نیمه دوم سال کاهش یابد و در سال آینده نیز با کمرنگ شدن اثر تعرفه‌ها و جنگ خاورمیانه مسیر نزولی خود را ادامه دهد. در سناریوی پایه، تورم در سال ۲۰۲۸ به حدود ۲ درصد بازمی‌گردد.

با این حال، جهت ریسک‌ها چیز دیگری را نشان می‌دهد. کارشناسان فدرال رزرو احتمال ضعف بیشتر رشد و اشتغال را بالاتر از سناریوی پایه ارزیابی کردند، اما همزمان ریسک‌های تورمی را به سمت بالا دانستند؛ به این معنا که احتمال ماندگاری تورم بالاتر از پیش‌بینی، همچنان یکی از نگرانی‌های اصلی بانک مرکزی است.

جنگ خاورمیانه به مهم‌ترین ریسک تورمی تبدیل شد

بخش قابل توجهی از بحث اعضا به تحولات خاورمیانه اختصاص داشت. بسیاری از سیاست‌گذاران هشدار دادند طولانی شدن جنگ می‌تواند اختلالات زنجیره تأمین را تشدید کرده، قیمت انرژی و نهاده‌ها را بالا نگه دارد و شرکت‌هایی را که تاکنون افزایش هزینه‌ها را از طریق کاهش حاشیه سود جذب کرده‌اند، ناچار به انتقال هزینه‌ها به مصرف‌کننده کند.

نگرانی بزرگ‌تر آن بود که تداوم تورم بالاتر از ۲ درصد پس از چند سال، به‌تدریج رفتار خانوارها و بنگاه‌ها را تغییر دهد. بسیاری از اعضا هشدار دادند اگر تورم بالا ادامه پیدا کند، ممکن است انتظارات تورمی، مذاکرات دستمزدی و شیوه قیمت‌گذاری شرکت‌ها نیز تحت تأثیر قرار گیرد؛ مسئله‌ای که می‌تواند بازگرداندن تورم به هدف را دشوارتر و پرهزینه‌تر کند.

هوش مصنوعی؛ موتور رشد یا منبع تازه تورم؟

هوش مصنوعی نیز به یکی از محورهای اصلی اختلاف نظر تبدیل شده است. برخی اعضا معتقد بودند اثر سرمایه‌گذاری AI بر قیمت مصرف‌کننده تاکنون به چند گروه کالایی محدود بوده، اما گروه دیگری هشدار دادند ساخت مراکز داده و سرمایه‌گذاری عظیم در زیرساخت‌های هوش مصنوعی از طریق افزایش تقاضای کل، همین حالا فشار تورمی ایجاد کرده یا در آینده نزدیک ایجاد خواهد کرد.

در سوی دیگر، شماری از اعضا معتقد بودند افزایش بهره‌وری ناشی از استفاده گسترده‌تر از هوش مصنوعی در بلندمدت می‌تواند هزینه تولید را کاهش داده و ظرفیت عرضه اقتصاد را افزایش دهد؛ بنابراین AI ممکن است در کوتاه‌مدت تورم‌زا اما در بلندمدت ضدتورمی باشد. اختلاف اصلی بر سر زمان و شدت بروز این اثر قرار داشت.

بازار کار هنوز دست فدرال رزرو را باز گذاشته است

برخلاف نگرانی‌های تورمی، بازار کار هنوز نشانه‌ای از ضعف شدید نشان نمی‌دهد. نرخ بیکاری در ژوئن ۴.۲ درصد بود و طی دو سال گذشته تغییر محدودی داشت. متوسط رشد اشتغال در نیمه نخست سال نیز همچنان بالاتر از میانگین سال ۲۰۲۵ قرار داشت.

اعضای FOMC نیز در مجموع بازار کار را باثبات ارزیابی کردند. اخراج‌ها، درخواست‌های بیمه بیکاری و استخدام تغییر زیادی نکرده و در بخش‌های مرتبط با ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی حتی تقاضای بالایی برای نیروی کار ماهر مانند مهندسان، برق‌کاران و ماشین‌کاران مشاهده شده است. این شرایط یکی از عواملی است که به جناح هاوکیش اجازه می‌دهد بدون نگرانی فوری از رکود، افزایش نرخ را همچنان قابل طرح بداند.

سه مخالف؛ افزایش نرخ همین حالا

در نهایت اکثریت کمیته ترجیح دادند برای دریافت اطلاعات بیشتر نرخ را در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه دارند. استدلال اصلی این بود که داده‌های جدید تا نشست بعدی می‌تواند ابهام درباره مسیر تورم را کاهش دهد.

اما سه عضو، بث همک، نیل کشکاری و لوری لوگان، با این تصمیم مخالفت کردند و خواهان افزایش فوری ۲۵ واحد پایه‌ای شدند. آنها معتقد بودند فشارهای قیمتی گسترده شده و سیاست پولی باید محدودکننده‌تر شود. برخی از حامیان افزایش نرخ نیز استدلال کردند یک افزایش محدود در مقطع فعلی می‌تواند مانع از آن شود که فدرال رزرو بعداً ناچار به اجرای یک چرخه شدیدتر و پرهزینه‌تر افزایش نرخ شود.

پیام اصلی: توقف با سوگیری انقباضی

مهم‌ترین پیام صورت‌جلسه این است که تثبیت نرخ فعلی را نمی‌توان یک چرخش داویش تلقی کرد. بسیاری از اعضا صراحتاً گفته‌اند اگر تورم کاهش پیدا نکند، انقباض بیشتر سیاست پولی احتمالاً ضروری خواهد بود. برخی نیز معتقدند شرایط مالی فعلی هنوز به اندازه کافی محدودکننده نیست تا تورم را به هدف ۲ درصدی بازگرداند.

از طرف دیگر، افزایش بازده اوراق و سخت‌تر شدن شرایط مالی نشان می‌دهد بخشی از انقباض بدون افزایش مستقیم نرخ Fed Funds توسط خود بازار انجام شده است. همین موضوع می‌تواند یکی از دلایلی باشد که اکثریت فدرال رزرو فعلاً ترجیح داده‌اند برای مشاهده اثر انقباض موجود صبر کنند.

در مجموع، صورت‌جلسه ژوئیه یک «تثبیت هاوکیش» را به تصویر می‌کشد؛ اکثریت هنوز انتظار دارند تورم در ماه‌های آینده کاهش پیدا کند، اما در صورت ماندگاری فشارهای قیمتی، ادامه قدرت بازار کار یا تشدید شوک‌های انرژی، افزایش دوباره نرخ بهره به‌عنوان یک گزینه واقعی در اختیار فدرال رزرو باقی خواهد ماند. رأی ۹ به ۳ نیز نشان می‌دهد جناح طرفدار افزایش نرخ هنوز در اقلیت است، اما فاصله میان «صبر» و «انقباض بیشتر» چندان زیاد نیست.