اگر قوانین اصلاح نشود تفاوت بازار طلا و بازار سرمایه حل نمی‌شود | رشد ۷۸۰ درصدی بازار طلا

به گزارش اقتصادآنلاین؛ امین فضلعلی، مدیر توسعه بازار شرکت تأمین سرمایه نوین، در روز دوم همایش «زرآتی»، رویداد تخصصی پلتفرم‌های آنلاین طلا، با بررسی وضعیت بازار طلا، دلار و بازار سرمایه گفت بخش مهمی از تحولات اخیر قیمت طلا را باید در کنار عوامل بنیادی اقتصاد جهانی و تحولات سیاسی تحلیل کرد.

او با اشاره به روند اخیر قیمت جهانی طلا گفت رشد قیمت این فلز گران‌بها صرفاً حاصل هیجان بازار نبوده و مجموعه‌ای از عوامل بنیادی از جمله تحولات بازار کار آمریکا، افزایش تقاضای بانک‌های مرکزی و تغییر انتظارات اقتصادی در این روند نقش داشته‌اند.

سه علامت مهم در اقتصاد آمریکا

فضلعلی درباره عوامل اثرگذار بر رشد اخیر قیمت جهانی طلا گفت بخشی از این روند به گزارش‌های اقتصادی آمریکا مربوط می‌شود.

او افزود: «سه آیتم داشت؛ کاهش تعداد مشاغل ایجادشده، رشد نرخ مشارکت نیروی کار و تغییرات مربوط به بازار کار آمریکا که هر سه علامت مهمی برای بازار هستند.»

به گفته او، در کنار این عوامل، تقاضای بانک‌های مرکزی نیز در ماه‌های اخیر به یکی از محرک‌های مهم بازار طلا تبدیل شده است.

او ادامه داد: خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی، به‌ویژه چین، بیشتر با نگاه تخصیص بلندمدت دارایی انجام می‌شود و الزاماً به دنبال نوسان‌گیری کوتاه‌مدت نیست.

چرا قیمت نفت و طلا برخلاف یکدیگر حرکت کردند؟

مدیر توسعه بازار تأمین سرمایه نوین در ادامه به رابطه میان قیمت نفت و طلا پرداخت و گفت معمولاً افزایش قیمت نفت می‌تواند به افزایش انتظارات تورمی و در نتیجه افزایش نرخ بهره منجر شود؛ موضوعی که در شرایط عادی می‌تواند برای طلا فشار ایجاد کند.

او گفت: «قیمت نفت و طلا همیشه خلاف حرکت نمی‌کنند، اما این هفته شاهد اتفاق متفاوتی بودیم؛ همزمان با رشد قیمت طلا، قیمت نفت هم افزایش پیدا کرد.»

فضلعلی این اتفاق را با توجه به کاهش ریسک‌های جنگی و تغییر رفتار معامله‌گران توضیح داد.

او با اشاره به تجربه حمله به تأسیسات نفتی عربستان در سال ۲۰۱۹ گفت پس از آن حادثه، قیمت نفت در یک روز حدود ۱۵ درصد افزایش یافت، اما دو هفته بعد بخش عمده این رشد از بین رفت.

او همچنین به جنگ اوکراین اشاره کرد و افزود قیمت نفت در سال ۱۴۰۱ در مقطعی از حدود ۷۰ دلار به نزدیک ۱۳۰ دلار رسید، اما در پایان همان سال حتی به محدوده ۶۴ تا ۶۵ دلار بازگشت.

فضلعلی گفت: «به نظرم ریسک جنگی کم شده و معامله‌گر‌ها احساس می‌کنند بخشی از ریسکی که روی قیمت نفت بسته بودند، در حال بسته‌شدن است. فکر می‌کنم دوباره باید شاهد کاهش قیمت نفت باشیم.»

چهار عامل مؤثر بر قیمت دلار

فضلعلی در بخش دیگری از سخنانش، دلار را یک متغیر مهم سیاسی و انتظاری دانست و چهار عامل را در تعیین مسیر آن مؤثر ارزیابی کرد.

او نخست به تحریم‌ها و محاصره اقتصادی اشاره کرد و گفت اگرچه جنگ از این معادله کنار رفته، اما فشار تحریم‌ها و محاصره اقتصادی همچنان پررنگ است.

عامل دوم، به گفته او، مسائل مربوط به برنامه‌های اقتصادی کشور است و عامل سوم به اختلال در مسیر‌های صادراتی بازمی‌گردد.

او توضیح داد: «کاهش عرضه و صادرات و افزایش هزینه واردات کشور، هر دو در یک نقطه به اقتصاد فشار می‌آورند و آن هم تراز ارزی کشور و قیمت دلار است.»

به گفته فضلعلی، چهارمین عامل نیز کسری پایه پولی و رشد نقدینگی است.

او با اشاره به دیدگاه مطرح‌شده درباره ارتباط میان حجم نقدینگی و نرخ دلار گفت: «یک قانون نانوشته برای قیمت دلار بر اساس نقدینگی کشور وجود دارد.»

فضلعلی افزود مقایسه حجم نقدینگی با نرخ دلار نشان می‌دهد در مقاطعی قیمت دلار نسبت به حجم نقدینگی موجود در اقتصاد، پایین‌تر از سطحی قرار می‌گیرد که این نسبت نشان می‌دهد.

بازار سرمایه؛ رقیب یا مکمل پلتفرم‌های آنلاین طلا؟

مدیر توسعه بازار تأمین سرمایه نوین در ادامه به ظرفیت بازار سرمایه برای سرمایه‌گذاری در طلا پرداخت و گفت نخستین صندوق طلای بازار سرمایه در تیرماه ۱۳۹۶ راه‌اندازی شد و از آن زمان، ابزار‌های متنوعی برای خرید و فروش طلا در این بازار شکل گرفته است.

او با اشاره به رشد تعداد صندوق‌های کالایی گفت: «انت‌های سال ۱۳۹۹، هفت صندوق طلا در بازار سرمایه داشتیم. الان که با هم صحبت می‌کنیم، ۳۸ صندوق فعال داریم.»

فضلعلی ارزش دارایی‌های تحت مدیریت صندوق‌های طلا، نقره و سایر صندوق‌های کالایی بازار سرمایه را حدود ۳.۹ میلیارد دلار اعلام کرد.

او گفت این صندوق‌ها در چارچوب مشخص بازار سرمایه فعالیت می‌کنند و ارکان و نهاد‌های نظارتی مختلفی بر عملکرد آنها نظارت دارند؛ از مدیر صندوق و متولی گرفته تا حسابرس و بازارگردان.

نظارت، مالکیت واقعی و نقدشوندگی سه تفاوت مهم

فضلعلی در مقایسه بازار سرمایه با پلتفرم‌های آنلاین طلا، سه موضوع نظارت، مالکیت واقعی و نقدشوندگی را از مهم‌ترین محور‌های قابل بررسی دانست.

او گفت در بازار سرمایه نهاد ناظر مشخص است و دارایی صندوق‌ها نیز به‌صورت مستمر بررسی می‌شود.

به گفته او، بازارگردان نیز یکی از ارکان مهم صندوق‌هاست که می‌تواند در شرایط مختلف به نقدشوندگی بازار کمک کند.

او افزود: «اگر کسی صندوق من را می‌خرد، برایش بازارگردان وجود دارد که در لحظه نقدشوندگی ایجاد کند.»

فضلعلی با اشاره به ارزش معاملات طلا در صندوق‌های کالایی بازار سرمایه گفت حجم معاملات روزانه طلا از مسیر این صندوق‌ها قابل توجه است و بخش مهمی از معاملات طلا را در بازار رسمی پوشش می‌دهد.

چالش معاملات آنلاین؛ از ساعت فعالیت تا مدیریت بحران

فضلعلی در ادامه به یکی از تفاوت‌های ساختاری میان بازار سرمایه و پلتفرم‌های آنلاین طلا اشاره کرد و گفت ساعت معاملات بازار سرمایه با بازار‌های جهانی تفاوت دارد.

او گفت: «ما چهار روز هفته معاملاتی داریم و سه روز تعطیل است؛ تا این قوانین در کشور اصلاح نشود، به نظرم این موارد درست نخواهد شد.»

او همچنین درباره ریسک‌های احتمالی فعالیت پلتفرم‌های طلا پرسید که در صورت وقوع بحران یا افزایش شدید تقاضای فروش، منابع نقدینگی این پلتفرم‌ها از کجا تأمین خواهد شد و چه نهادی مسئول ایجاد نقدشوندگی خواهد بود.

به گفته او، وجود بازارگردان و ساختار نظارتی مشخص در بازار سرمایه، یکی از پاسخ‌ها به همین مسئله است.

طلا از سال ۱۴۰۰؛ بازاری که از سایر دارایی‌ها جلو زد

مدیر توسعه بازار تأمین سرمایه نوین در بخش پایانی سخنان خود به بازدهی طلا از سال ۱۴۰۰ اشاره کرد.

او گفت طلا در این دوره حدود ۷۸۰ درصد رشد داشته و در مقایسه با دلار، بورس و تورم، عملکرد قابل توجهی ثبت کرده است.

فضلعلی افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری در طلا را یکی از دلایل رشد استقبال مردم از این بازار دانست و گفت افزایش ارزش بازار پلتفرم‌های آنلاین طلا باید در ابعادی بزرگ‌تر از صرفاً حجم معاملات روزانه دیده شود.

او برای توضیح بزرگی این ارقام، ارزش یک میلیارد دلار را با پروژه‌های بزرگ اقتصادی مقایسه کرد و گفت چنین رقمی می‌تواند برای احداث یک نیروگاه ترکیبی با ظرفیت حدود یک گیگاوات یا ایجاد یک خط متروی شهری با طول حدود ۵۰ کیلومتر مطرح باشد.

فضلعلی در پایان تأکید کرد رشد بازار آنلاین طلا، علاوه بر فرصت‌های سرمایه‌گذاری، ضرورت توجه جدی‌تر به موضوعاتی مانند نظارت، نقدشوندگی، مالکیت واقعی دارایی و مدیریت ریسک را نیز افزایش داده است.