شمارش معکوس برای خط و نشان فدرال رزرو | سرنوشت بازار‌ها بعد از نشست FOMC چه خواهد شد؟

اقتصاد جهان - دانیال رحیمی؛ سرنوشت نرخ بهره آمریکا در آستانه نشست سپتامبر طی چند هفته بار‌ها دست‌خوش تغییر شده است. بعد از جلسه قبلی فدرال رزرو، جایی که سیاست‌گذاران بر صبر، بررسی بیشتر داده‌ها و ادامه اثر انقباضی بازار اوراق تأکید کردند، سناریوی غالب بازار تثبیت نرخ بهره بود؛ اما این آرامش چندان دوام نیاورد. نخستین شوک جدی زمانی وارد شد که کوین وارش در نشست سالانه جکسون‌هول با لحنی هاوکیش‌تر ظاهر شد و نگاه معامله‌گران را دوباره به سمت افزایش نرخ بهره چرخاند.

این سناریو بار دیگر با اظهارات کریستوفر والر عقب نشست. والر با تأکید بر اینکه در صورت ادامه روند نزولی تورم می‌تواند از صبر بیشتر حمایت کند، بخشی از احتمال افزایش نرخ بهره را از قیمت‌های بازار بیرون کشید. هنوز زمان زیادی از سخنان او نگذشته بود که بازار کار آمریکا ورق را دوباره برگرداند؛ اقتصاد این کشور در آگوست ۱۶۲ هزار شغل ایجاد کرد، در حالی که انتظار بازار تنها حدود ۵۶ هزار شغل بود و نرخ بیکاری نیز در ۴.۱ درصد ثابت ماند. گزارشی که نه‌تنها نگرانی‌ها مقامات پولی درباره ضعف بازار کار را تا حد زیادی کنار زد، بلکه دوباره دست فدرال رزرو را برای یک تصمیم انقباضی بازتر کرد.

 سیر تکامل این ماجرا در روز‌های ۱۰ و ۱۱ سپتامبر مشخص‌تر خواهد شد؛ زمانی که ابتدا شاخص قیمت تولیدکننده یا PPI و سپس شاخص قیمت مصرف‌کننده یا CPI منتشر می‌شوند. دو داده‌ای که تنها چند روز پیش از نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر فدرال رزرو، آخرین تصویر مهم از فشار‌های تورمی اقتصاد آمریکا را پیش روی سیاست‌گذاران قرار می‌دهند.

اکنون موضوعی که ذهن سرمایه‌گذاران و معامله‌گران را به خود مشغول کرده، این است که کدام سناریو می‌تواند مسیر تصمیم فدرال رزرو را تغییر دهد و اعضای دارای حق رأی در کمیته بازار باز فدرال رزرو را به رهبری کوین وارش میان دو انتخاب قرار دهد؛ صبر بیشتر یا اقدام فوری برای کنترل تورم؟

بازار چه چیزی را از قبل قیمت‌گذاری کرده است؟

در شرایط فعلی، بازار هنوز افزایش نرخ بهره را قطعی نمی‌داند و بر اساس آخرین قیمت‌گذاری معاملات آتی، احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ در نشست سپتامبر حدود ۵۷ تا ۶۰ درصد است. همزمان، اقتصاددانان انتظار دارند شاخص PPI آگوست حدود ۰.۴ درصد افزایش پیدا کند، در حالی که برای CPI رشد ۰.۴ درصدی ماهانه و برای Core CPI رشد ۰.۲ درصدی پیش‌بینی شده است.

نکته مهم این است که همین انتظارات از قبل در قیمت دارایی‌ها و احتمال فعلی نرخ بهره منعکس شده‌اند؛ بنابراین اگر PPI و CPI دقیقاً مطابق پیش‌بینی منتشر شوند، احتمال افزایش نرخ ممکن است تنها تغییر محدودی داشته باشد. اگر آمار‌ها مطابق انتظار باشند، کفه تصمیم می‌تواند همچنان اندکی بیشتر به سمت افزایش نرخ سنگین شود، زیرا CPI کل نسبت به رشد ۰.۱ درصدی ماه قبل شتاب می‌گیرد و PPI نیز پس از ثبت صفر درصد در جولای دوباره افزایش پیدا می‌کند.

افزایش نرخ بهره در چه شرایطی به سناریوی غالب تبدیل می‌شود؟

با توجه به تأکید مداوم فدرال رزرو بر کنترل تورم و مواضع سخت‌گیرانه کوین وارش در این زمینه، اگر داده‌های تورمی آگوست بالاتر از انتظار منتشر شوند و نشان دهند فشار‌های قیمتی بیش از آن چیزی است که بازار پیش‌بینی کرده منتشر شوند، افزایش نرخ بهره می‌تواند به سناریوی غالب نشست سپتامبر تبدیل شود.

در چنین شرایطی، بخش مهمی از شوک افزایش نرخ حتی پیش از برگزاری جلسه و همزمان با انتشار CPI و PPI وارد بازار‌ها خواهد شد؛ چراکه معامله‌گران بلافاصله احتمال افزایش نرخ را در قیمت دارایی‌ها منعکس می‌کنند. با این حال، حتی اگر احتمال افزایش نرخ به سطوح بسیار بالا برسد، نمی‌توان انتظار داشت نوسانات روز اعلام تصمیم کاملاً از بین برود؛ زیرا بازار علاوه بر خود نرخ بهره، به آرایش رأی اعضا، لحن بیانیه، دات‌پلات و چشم‌انداز سیاست پولی ماه‌های بعد نیز واکنش نشان خواهد داد.

اگر داده‌های تورمی به‌طور معناداری بالاتر از انتظار باشند، سناریوی معمول بازار می‌تواند شامل تقویت دلار، فشار بر طلا، بیت‌کوین و سهام و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری، به‌ویژه در سررسید‌های کوتاه‌مدت باشد. با این حال شدت این واکنش به میزان غافلگیری داده‌ها و مقداری که بازار پیش از انتشار در قیمت‌ها لحاظ کرده، بستگی خواهد داشت.

اگر تورم کمتر از انتظار منتشر شود چه اتفاقی می‌افتد؟

در سمت مقابل، اگر داده‌های CPI و PPI آگوست پایین‌تر از پیش‌بینی بازار منتشر شوند و نشانه‌ای از فروکش کردن فشار‌های تورمی به نمایش بگذارند، سناریوی تثبیت نرخ بهره بار دیگر قدرت خواهد گرفت. در چنین شرایطی، گزارش قدرتمند اشتغال همچنان دست فدرال رزرو را برای افزایش نرخ باز نگه می‌دارد، اما کاهش فشار‌های قیمتی می‌تواند این استدلال را تقویت کند که بانک مرکزی برای مهار تورم نیازی به اقدام فوری ندارد و می‌تواند برای دریافت داده‌های بیشتر صبر کند.

واکنش اولیه بازار نیز احتمالاً از مسیر کاهش انتظارات برای افزایش نرخ شکل خواهد گرفت؛ احتمال افزایش نرخ در دیدگاه بازار پایین می‌آید، بازده اوراق خزانه‌داری به‌ویژه در سررسید‌های کوتاه‌مدت تحت فشا نزولی قرار می‌گیرد و دلار می‌تواند تضعیف شود. در مقابل، کاهش بازده و عقب‌نشینی انتظارات انقباضی معمولاً فضای مساعدتری برای طلا، بیت‌کوین و بازار سهام ایجاد می‌کند؛ هرچند شدت این واکنش باز هم به میزان فاصله داده واقعی با پیش‌بینی‌ها بستگی خواهد داشت.

اگر داده‌ها تنها اندکی پایین‌تر از انتظار باشند و نتوانند بازار را به یک سناریوی روشن برسانند، وضعیت حتی می‌تواند پیچیده‌تر شود. فرض کنید پس از انتشار تورم، احتمال تثبیت و افزایش نرخ بهره همچنان با اختلافی اندک در برابر یکدیگر قرار داشته باشند؛ در چنین شرایطی به جای کاهش ابهام، بازار وارد مرحله‌ای حساس‌تر می‌شود که هر داده جزئی و هر تصمیم و یا لحن رییس فد می‌تواند نوسانات متفاوتی را در بازار‌ها ایجاد کند.

اگر تا روز نشست فاصله میان دو سناریوی افزایش و تثبیت نرخ ناچیز باقی بماند، ضربان بازار‌ها پیش از اعلام تصمیم می‌تواند شدیدتر شود. دلیل آن روشن است؛ معامله‌گران نمی‌دانند باید کدام نتیجه را به‌طور کامل در قیمت‌ها وارد کنند و همین بلاتکلیفی می‌تواند نوسان در دلار، اوراق، طلا، سهام و رمزارز‌ها را افزایش دهد.

در چنین فضایی، خود روز اعلام نرخ بهره اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند. برای مثال اگر بازار با احتمالی نزدیک به ۵۰-۵۰ وارد جلسه شود، هر تصمیم فدرال رزرو می‌تواند بخشی از سرمایه‌گذاران را غافلگیر کند و حرکت اولیه دارایی‌ها به‌مراتب شدیدتر از زمانی باشد که نتیجه جلسه از قبل تقریباً قطعی شده است.

در آستانه سپتامبر، مسئله دیگر فقط افزایش یا تثبیت نرخ نیست؛ مهم‌تر این است که بازار با چه میزان اطمینان، آماده شنیدن تصمیم فدرال رزرو می‌شود. هرچه این اطمینان کمتر باشد، سکوت پیش از اعلام تصمیم می‌تواند مقدمه نوسانی بزرگ‌تر در بازار‌های جهانی باشد.