عقب‌نشینی تعرفه‌ای آمریکا با افت درآمد گمرکی/ تعرفه چین نصف شد

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ در ماه‌های اخیر، درآمد آمریکا از محل تعرفه‌های وارداتی کاهش یافته و همین موضوع این سؤال را به‌وجود آورده که آیا تقاضای واردات بالاخره در برابر موانع تجاری جدید عقب‌نشینی کرده یا خیر. داده‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز نشان می‌دهد که از ماه اکتبر تاکنون، درآمد حاصل از حقوق گمرکی حدود ۱۱ درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که هم در آمار‌های ماهانه خزانه‌داری و هم در داده‌های روزانه واریزی وزارت امنیت داخلی دیده می‌شود.

در اوج این روند، یعنی اکتبر، درآمد سالانه تعرفه‌ها به حدود ۳۷۶ میلیارد دلار رسیده بود، اما تا پایان ژانویه این عدد به حدود ۳۳۵ میلیارد دلار کاهش یافت. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که تفسیر این افت به‌عنوان نشانه‌ای قطعی از کاهش فعالیت تجاری می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

سیاست‌ها و نوسان داده‌ها

آرند کاپتین، اقتصاددان بانک UBS در این حوزه اظهار نظر کرد و گفت: بخش مهمی از این کاهش به عوامل فصلی بازمی‌گردد. معمولاً در ماه‌های دسامبر و ژانویه، واردات آمریکا افت می‌کند، چرا که خرده‌فروشان بخش عمده موجودی کالای مربوط به تعطیلات را زودتر تأمین کرده‌اند. وی افزود: برای همین، بررسی درآمد تعرفه‌ای بدون درنظر گرفتن این الگوی فصلی، تصویر دقیقی از وضعیت واقعی تقاضا نمی‌دهد.

کاپتین برای تعدیل این اثر، به نسبت تعرفه‌ها به حجم برآوردی واردات نگاه کرده است؛ معیاری که به‌عنوان «نرخ مؤثر تعرفه» شناخته می‌شود. این شاخص کاهش بسیار ملایم‌تری را نشان می‌دهد و برخلاف آمار خام درآمد، از افت شدید خبر نمی‌دهد.

از سوی دیگر، داده‌های تجاری آمریکا در ماه‌های اخیر بیش از آنکه نشانه یک روند نزولی پایدار باشند، نوسانی بوده‌اند. کسری تجاری در برخی ماه‌ها کاهش یافته، اما در ماه‌های بعد، به‌ویژه با بازگشت واردات کالا‌های سرمایه‌ای، دوباره افزایش پیدا کرده است. 

اثر سیاست‌گذاری تعرفه‌ای

عامل مهم دیگر، تغییرات سیاستی است. در ماه نوامبر، نرخ تعرفه اعمال‌شده بر واردات مرتبط با چین، ۱۰ واحد درصد کاهش یافت و از ۲۰ درصد به ۱۰ درصد رسید. به‌گفته کاپتین، همین تغییر به‌تنهایی می‌تواند حدود یک واحد درصد از نرخ مؤثر تعرفه‌ها را پایین آورده باشد. علاوه بر آن، برخی معافیت‌های جزئی برای دیگر کشور‌ها نیز در کاهش درآمد گمرکی بی‌تأثیر نبوده‌اند.

در کنار این موارد، نشانه‌هایی از افت فعالیت بنادر آمریکا در ماه‌های پایانی ۲۰۲۵ دیده شده است. حجم جابه‌جایی کالا در بنادر اصلی کاهش یافته و فعالان لجستیک، هم از اثر تعرفه‌ها و هم از زمان‌بندی خاص حمل‌ونقل فصلی به‌عنوان عوامل این افت نام می‌برند.

افت درآمد هست، افت تقاضا نه لزوما

در مجموع، ترکیب کاهش واردات فصلی، تعدیل نرخ‌های تعرفه‌ای و نوسانات داده‌های تجاری باعث شده تصویر درآمد تعرفه‌ای آمریکا در ماه‌های اخیر مبهم شود. هرچند درآمد گمرکی به‌وضوح نسبت به اوج اکتبر کاهش یافته، اما به‌گفته اقتصاددانان، هنوز شواهد کافی وجود ندارد که این افت مستقیماً ناشی از کاهش تقاضای واردات باشد. به بیان ساده، فعلاً نمی‌توان گفت افت درآمد تعرفه‌ای آمریکا به معنای سرد شدن موتور واردات است؛ دست‌کم نه تا زمانی که داده‌ها یک روند روشن و پایدار را نشان دهند.