سیل نقدینگی چین و موتور رشد طلا و مس

به گزارش اقتصاد آنلاین، بلومبرگ در گزارشی به هجوم نقدینگی در چین و رکوردشکنی قیمت فلزات پرداخت. بر اساس این گزارش، در شرایطی که پول نقد فراوان است، اما گزینه‌های سرمایه‌گذاری محدود، سفته‌بازان چینی به رشد قیمت فلزات در بازار‌های جهانی دامن زده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد هدایت سرمایه به اقتصاد واقعی تا چه اندازه برای مقام‌ها دشوار است.

ماه گذشته قیمت‌های بین‌المللی فلزات پایه و گران‌بها که به شدت به تقاضای بزرگ‌ترین خریدار جهان وابسته‌اند، سر به فلک کشید. مس، طلا و نقره همگی به رکورد‌های تاریخی رسیدند و فعالیت در بازار‌های آتی چین جهش کرده است.

جهش معاملات آتی در سایه وفور نقدینگی

دانکن ریگلی، اقتصاددان ارشد چین در مؤسسه پنتئون ماکرواکونومیکس، گفت: در چند ماه اخیر شاهد اوج‌گیری حجم معاملات کوتاه‌مدت در بازار‌های آتی نقره، مس، آلومینیوم، نیکل، قلع و مفتول فولادی هستیم که احتمالاً نتیجه نقدینگی مازاد و کمبود گزینه‌های جذاب در سایر بخش‌هاست.

پول ارزان سال‌ها به پشتیبانی از اقتصاد کمک کرده، اما بانک مرکزی چین اکنون ناچار است برای حمایت از رشد کند، اقدامات بیشتری انجام دهد. شاخص عرضه پول «ام۲» در دسامبر نسبت به سال قبل ۸.۵ درصد افزایش یافت؛ نرخی بسیار سریع‌تر در مقایسه با رشد ۳.۹ درصدی که با معیار‌های چین ضعیف محسوب می‌شود — در تولید ناخالص داخلی اسمی ثبت‌شده در فصل پایانی سال ۲۰۲۵.

عقب‌ماندن مصرف و سرمایه‌گذاری واقعی

سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های مولدتر اقتصادی مانند هزینه‌کرد خرده‌فروشی و مخارج سرمایه‌ای همگام با آن پیش نرفته است. خانوار‌ها از زمان همه‌گیری در خرید‌های روزمره خود صرفه‌جویی کرده‌اند. بانک‌های چینی سال گذشته کمترین میزان وام جدید از سال ۲۰۱۸ را اعطا کردند. سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت، شامل ساختمان‌ها، ماشین‌آلات و زیرساخت، نخستین کاهش سالانه ثبت‌شده در تاریخ را تجربه کرد.

ریگلی گفت: بانک مرکزی فقط می‌تواند نقدینگی فراوان سیستم بانکی را تضمین و نرخ‌های بهره را هدایت کند، اما نمی‌تواند به شکل جادویی گزینه‌های جذاب سرمایه‌گذاری در اقتصاد واقعی ایجاد کند و بنابراین مردم به دنبال بازده در بازار‌های مالی می‌روند.

تعدیل نسبی، اما نزدیک رکورد‌ها

در روز‌های اخیر بخشی از التهاب از بازار‌های فلزی خارج شده، هرچند قیمت اقلام کلیدی مانند مس و طلا همچنان نزدیک به اوج‌های تاریخی باقی مانده است.

رشد عرضه گسترده پول چین در سال‌های اخیر با سرعتی بیش از گسترش اقتصاد حرکت کرده است؛ به طوری که «ام۲» سریع‌تر از تولید ناخالص داخلی افزایش یافته است.

فشار برای حمایت سیاستی بیشتر

وخامت شرایط اقتصادی چین درخواست‌ها برای حمایت بیشتر سیاستی، از جمله اقدامات پولی مانند کاهش نسبت سپرده قانونی بانک‌ها یا حتی کاهش مستقیم نرخ‌های بهره را تشدید کرده است. با این حال، اگر بانک مرکزی تشخیص دهد نقدینگی بیش از حد کافی است و به شکل‌گیری حباب دارایی می‌انجامد، ممکن است ترجیح دهد اندکی مکث کند.

با این وجود، در نهایت قیمت‌های بالاتر مواد خام باید به سیاست‌گذارانی که به دنبال احیای تورمی اقتصاد هستند کمک کند.

گسست میان قیمت‌ها و تقاضای واقعی

اما شرایط کنونی اقتصاد چین مصرف ضعیف، تورم منفی و مازاد ظرفیت صنعتی از جهش قیمت‌ها پشتیبانی نمی‌کند. کارخانه‌هایی که برای تولید لوازم خانگی، تلفن و خودرو به فلزات متکی‌اند، به جای تحمل هزینه‌های اضافی، خرید‌های خود را کاهش داده‌اند؛ در نتیجه تقاضای دنیای واقعی کم‌جان مانده و از بازار‌های آتی جدا شده است.

سرمایه‌گذاران مالی از این عوامل عبور کرده و به توجیه‌های بلندمدت برای نگهداری کالا‌ها واکنش نشان می‌دهند؛ خواه کاهش ارزش ارز‌ها برای فلزات گران‌بها باشد، گذار سبز برای لیتیوم، یا تقاضای ناشی از هوش مصنوعی برای قلع. فلزاتی مانند مس و آلومینیوم نیز در سطح جهانی با کمبود عرضه مواجه‌اند که به تب‌وتاب بازار می‌افزاید.

تب سفته‌بازی در میان کوه نقدینگی

بخشی از مشکل به مقیاس مازاد پول بازمی‌گردد. حدود هفت تریلیون دلار سپرده مدت‌دار نگهداری‌شده در بانک‌ها امسال سررسید می‌شود؛ کوهی از پس‌انداز که خانوار‌ها پس از سال‌ها بحران در بخش مسکن و بازدهی ناامیدکننده بازار سهام کنار گذاشته‌اند.

اما این پول درست در زمانی آزاد می‌شود که فهرست گزینه‌های جذاب سرمایه‌گذاری در حال محدودتر شدن است و فرصتی فراهم می‌کند تا به‌ویژه فلزات گران‌بها بدرخشند.

کاهش جذابیت بازار‌های جایگزین

ژائوپنگ شینگ، استراتژیست ارشد چین در بانک‌ای‌ان‌زد چین، گفت املاک که زمانی مقصد اصلی پول بود، اکنون زیان‌ده تلقی می‌شود. او افزود نرخ‌های بهره سپرده‌های بانکی ناچیز است، بازار‌های سهام با فشار ناشی از مداخلات دولتی روبه‌رو هستند و بازده اوراق نیز پایین مانده است.

او گفت: در چنین پس‌زمینه‌ای، طلا و نقره به عنوان گزینه‌های نادر سرمایه‌گذاری که بازدهی جذاب ارائه می‌دهند، برجسته می‌شوند.

پشتوانه فرهنگی تقاضای طلا

اعتبار و جذابیت تاریخی طلا آن را برای شهروندان به سرمایه‌گذاری ماندگارتر تبدیل می‌کند.

تامی شی، رئیس تحقیقات و راهبرد چین بزرگ در بانک اوورسی-چاینیز، گفت: در چین، طلا صرفاً یک پوشش ریسک انتزاعی یا یک قلم در سبد سرمایه‌گذاری نیست. این یک دارایی فرهنگی، ذخیره ارزش و شکلی از پس‌انداز خانوار است. این بُعد فرهنگی مدت‌هاست زیربنای تقاضای چین برای طلا بوده است.

رشد سریع محصولات مالی مبتنی بر طلا

بر اساس ثبت‌های بورس طلای شانگهای، تعداد محصولات مالی داخلی سرمایه‌گذاری‌شده در طلا طی دو سال بیش از دو برابر شد و تا پایان سال ۲۰۲۵ به بیش از ۳۰۰ مورد رسید. ارزش این طلا به ۲۴۳ میلیارد یوان رسید که افزایشی بیش از هشت برابر را نشان می‌دهد، هرچند در مقایسه با برآورد ۱۸۰ تریلیون یوانی کل بازار محصولات مالی چین، هنوز رقمی اندک به شمار می‌آید.