برنده و بازنده هفته | بورس در اوج، نقره در قعر

اقتصادآنلاین – مهدی صفائی: در هفته‌ای که گذشت (حد فاصل ۳۱ تیر الی ۷ مرداد ماه ۱۴۰۵)، بازار‌های مختلف، با نوسانات ناشی از اتفاقات سیاسی و اقتصادی مواجه شدند. در ابتدا باید دانست که از چهارشنبه گذشته تا سه‌شنبه ۶ مرداد، با کاهش تنش‌ها میان ایران و آمریکا ریسک‌های سیستماتیک روند نزولی به خود گرفت. این مورد موجب تغییراتی در قیمت برخی دارایی‌ها شد. در ادامه اما، بامداد چهارشنبه، ۷ مرداد، درگیری‌های جدید میان دو طرف به وجود آمد. در اهمیت این درگیری‌ها همین بس که روند صعودی خوبی که در بازار بورس شکل گرفته بود، موقتا متوقف شد و قیمت دلار افزایش یافت.

گفتنی است که گمانه‌زنی‌ها در مورد سناریو‌های تغییر نرخ بهره نیز، نوساناتی در بازار‌های جهانی ایجاد کرد. با وجود انتظارات تورمی ناشی از جنگ، انتشار برخی داده‌ها، فعالان بازار‌های جهانی را در تردید قرار داده است. از یک طرف داده‌های تورم آمریکا از خوش‌بینی به کاهش نرخ بهره خبر می‌دهد، از طرف دیگر جنگ هنوز ادامه دارد و هزینه‌های بزرگ‌ترین اقتصاد دنیا کاهش پیدا نکرده است. صرف هزینه برای جنگ توسط آمریکا و آسیب‌های هرچند اندک، احتمال افزایش نرخ بهره را بالا برده است.

قابل ذکر است که افزایش احتمالات مربوط به کاهش نرخ بهره، جذابیت بازار‌های جهانی را بیشتر می‌کند و احتمالات مربوط به افزایش نرخ بهره، از جذابیت بازار‌ها می‌کاهد.

بازار‌های داخلی

در حال حاضر وابستگی بازار بورس ایران به اخبار و رخداد‌های سیاسی بیش از هر متغیر دیگری است. اهمیت امنیت سرمایه‌گذاری و قوانین محدود کننده بازار بورس از عوامل حساسیت بالای بازار سرمایه نسبت به سیاست است.

اقدامات سیاسی همچنین، بر روی نرخ ارز اثرات موثری دارد. هرچه اتفاقات تهدید کننده امنیت بیشتر باشد، میل به خرید دلار بیشتر می‌شود. از دلایل اقبال به خرید دلار در مواقع بحرانی، مقبولیت بین‌المللی این ارز قدرتمند در مقایسه با پول ملی است. افزون بر آن، افزایش تورم انتظاری به واسطه اتفاقات نظامی و سیاسی، میل به خرید دلار با هدف کسب سود تورمی را افزایش می‌دهد.

در هفته اول مرداد ماه ۱۴۰۵ نسبت به هفته آخر تیر ماه ۱۴۰۵، کاهش تنش‌ها و ریسک‌های نظامی و سیاسی را شاهد بودیم. این مورد میل سرمایه‌گذاران به فعالیت در بازار سهام را تقویت کرده است. افزایش جذابیت این بازار، تقاضا و ورود پول در پی داشته و این مورد منجر به رشد ۳.۹۱ درصدی شاخص کل شده است. البته باید توجه کرد که اگر تنش‌های ۷ مرداد رخ نمی‌داد، این بازدهی به بیش از ۴.۵ درصد می‌رسید.

قیمت دلار نیز در پی افزایش نسبی سطح آرامش، با کاهش ۰.۶۲ درصدی رو‌به‌رو شد.

قیمت دلار یکی از متغیر‌های مهم در ارزش‌گذاری نقره و طلای داخل است. در برخی مواقع اثرات دلار بر روی طلای داخل، بیش از اونس جهانی طلا و نقره جهانی است. کاهش دلار در هفته گذشته یکی از عوامل کاهش قیمت طلای ۱۸ عیار به میزان ۰.۸۵ و کاهش نقره به میزان ۲.۸۶ درصد قلمداد می‌شود.

فلزات گران‌بها

قیمت جهانی فلزات گران‌بها، مشخصا اونس طلا، نقره و مس جهانی علاوه بر عوامل سیاسی تحت تاثیر عوامل اقتصادی و بنیادی نیز قرار دارد. داده‌های منتشر شده از بانک مرکزی آمریکا، با وجود انتشار در روز‌های قبل‌تر، همچنان اثرات خود بر روی بازار‌های مختلف را حفظ کرده است.

برای نمونه انتشار کمتر از پیش‌بینی داده‌های تورم کل ماهانه و سالانه و تورم هسته ماهانه و سالانه توسط فدرال رزرو، طی هفته‌های گذشته، همچنان امید به کاهش یا حداقل ثبات نرخ بهره را زنده نگه داشته است.

احتمالات راجع به کاهش نرخ بهره، به طور طبیعی محرک رشد قیمت فلزات جهانی است. با این وجود، متغیر‌های اقتصادی، خود تحت تاثیر برخی اتفاقات سیاسی هستند. مثلا در صورتی که سرمایه‌گذاران احتمال شدت گرفتن جنگ را بالا بدانند، با توجه به افزایش انتظارات تورمی، هرچند سایر داده‌ها گویای کاهش نرخ بهره باشند، شانس کاهش نرخ بهره کاهش می‌یابد.

در مجموع با توجه به انتظارات تورمی ناشی از جنگ، طلا و نقره جهانی به ترتیب با کاهش ۲.۰۶ و ۲.۴۴ درصدی رو‌به‌رو شدند. همچنین قیمت مس جهانی به واسطه تقاضای پیوسته، رشد ۱.۰۱ درصدی را تجربه کرد.

ارز‌های دیجیتال

در شرایط معمول، جهت تاثیرپذیری ارز‌های دیجیتال با اندازه بزرگ، از عوامل اقتصادی و سیاسی، مانند تاثیری است که قیمت فلزات جهانی از این عوامل می‌گیرند، اما شدت این تاثیرپذیری در مواردی بیش از فلزات گران‌بها است.

با بررسی ۵ ارز دیجیتال مهم، قابل فهم است که سولانا و ریپل با افت بیش از ۴ درصد، بیشترین کاهش را ثبت کردند. همچنین بیت‌کوین، مهم‌ترین ارز دیجیتال، کاهش ۲.۱ درصدی نسبت به هفته پیش تجربه کرد. اتریوم، اما به واسطه اصلاح قیمتی شدیدتر در هفته‌های پیشین، در هفته گذشته افت قیمتی شدیدی را تجربه نکرد و فقط حدود ۰.۲۶ پایین‌تر از قیمت ۳۱ تیر معامله شد. بایننس‌کوین، تنها ارز مورد بررسی بود که با کاهش قیمت مواجه نشد. البته افزایش این ارز از ۰.۳۴ درصد فراتر نرفت.

در نهایت، در میان تمام دارایی‌هایی که بررسی شد، بازدهی مثبت بازار بورس ایران و کاهش سولانا، بیش از سایر دارایی‌ها بود.

کاهش شدیدتر قیمت نقره جهانی و اونس جهانی طلا نسبت به افزایش قیمت دلار، تغییرات منفی نقره داخلی و طلای ۱۸ عیار را توجیه می‌کند.

باید در نظر گرفت که علاوه بر بررسی روند تغییرات قیمتی دارایی‌های مالی در گذشته، بررسی متغیر‌های اقتصادی مهم از جمله نرخ بهره و تورم، نقشه راه مناسبی را برای سرمایه‌گذاری ارائه می‌دهد. هرچند ریسک‌های سیاسی انتظارات تورمی و نرخ بهره را دستخوش تغییر می‌کند.