چرخش بزرگ فیفا در پرونده جام جهانی / جنجال فروش حقوق جام جهانی پایان یافت

فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) پس از عقب‌نشینی از طرح جنجالی فروش بخشی از حقوق تجاری جام جهانی با انتشار بیانیه‌ای رسمی ضمن اذعان به اشتباهات در روند پیشبرد این پروژه تأکید کرد که تمامی اقدامات انجام‌ شده مطابق مقررات داخلی این نهاد بوده است. این موضع‌گیری در حالی منتشر می‌شود که فشار گسترده کنفدراسیون‌های قاره‌ای و تهدید به تحریم مسابقات، فیفا را وادار کرد یکی از بحث‌برانگیزترین طرح‌های سال‌های اخیر را کنار بگذارد.

عقب‌نشینی از پروژه‌ای جنجالی

هفته گذشته رسانه‌های بین‌المللی گزارش دادند فیفا قصد دارد با تأسیس یک نهاد تجاری جدید به نام FIFA Forward Enterprise (FFE) بخشی از حقوق اقتصادی و تجاری رقابت‌های جام جهانی مردان، جام جهانی زنان و برخی دیگر از تورنمنت‌های تحت مدیریت خود را به سرمایه‌گذاران خصوصی واگذار کند.

این طرح با هدف جذب سرمایه‌های جدید و افزایش درآمدهای تجاری ارائه شده بود اما تنها چند روز پس از انتشار جزئیات با مخالفت گسترده کنفدراسیون‌های بزرگ فوتبال جهان روبرو شد. اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا)، کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) و کنفدراسیون آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب (CONCACAF) نسبت به پیامدهای این تصمیم هشدار دادند و برخی گزارش‌ها حتی از احتمال تحریم جام جهانی توسط تعدادی از کشورهای عضو خبر دادند.

در پی این واکنش‌ها، جانی اینفانتینو، رئیس فیفا تصمیم گرفت اجرای این پروژه را متوقف کند.

بیانیه رسمی فیفا

فیفا با انتشار بیانیه‌ای خطاب به اعضای شورای این سازمان موضع رسمی خود را درباره این پرونده اعلام کرده است. در این بیانیه آمده که طرح مذکور دیگر در دستور کار قرار ندارد و بررسی آن متوقف شده است. همچنین تأکید شده که با پایان یافتن پروژه، فیفا اجازه نخواهد داد اعتبار، حسن نیت و اصول مدیریتی این سازمان بیش از این مورد تردید قرار گیرد.

در بخشی از این بیانیه آمده است: پیشنهادی که قرار بود به تصویب اعضای فیفا و شورای این سازمان برسد، دیگر بررسی نخواهد شد. با بسته شدن این پروژه، فیفا هیچ‌گونه خدشه به اعتبار، اصول حکمرانی و پایبندی خود به مقررات را نخواهد پذیرفت و از نام و اعتبار خود با تمام ابزارهای قانونی دفاع خواهد کرد.

 پذیرش اشتباهات اما نه تخلف

یکی از مهمترین بخش‌های این بیانیه، پذیرش وجود اشتباه در روند مدیریت پروژه است؛ با این حال، مدیران فیفا تأکید کرده‌اند که این اشتباهات به معنای نقض قوانین نبوده است.

در این بیانیه تصریح شده که هرچند این تجربه درس‌های ارزشمندی برای آینده به همراه داشته اما تمامی مراحل طراحی و بررسی پروژه مطابق چارچوب‌های حقوقی و مقررات داخلی فیفا انجام شده است.

به گفته مسئولان این سازمان، تجربه اخیر موجب خواهد شد فرایندهای تصمیم‌گیری و نظارتی در آینده مورد بازبینی و اصلاح قرار گیرد تا از تکرار چنین حواشی جلوگیری شود.

ادامه برنامه توسعه فوتبال

فیفا در ادامه اعلام کرده که با وجود کنار گذاشتن این پروژه، برنامه‌های توسعه‌ای این نهاد متوقف نخواهد شد. این سازمان تأکید کرده است که همچنان از طریق برنامه FIFA Forward به حمایت مالی و توسعه زیرساخت‌های فوتبال در 211 فدراسیون عضو ادامه خواهد داد و به دنبال راهکارهای جدیدی برای افزایش منابع مالی فوتبال بدون ایجاد اختلاف میان اعضا خواهد بود.

همچنین در پایان اعلام شده مدیران فیفا آماده پاسخگویی به تمامی پرسش‌های اعضا هستند و در نشست‌های آینده درباره جزئیات این موضوع گفت‌وگو خواهند کرد.

این بیانیه به امضای جانی اینفانتینو، رئیس فیفا و ماتیاس گرافستروم، دبیرکل این سازمان رسیده است.

 چرا این طرح با مخالفت روبرو شد؟

بسیاری از منتقدان معتقد بودند واگذاری بخشی از حقوق تجاری جام جهانی به سرمایه‌گذاران خصوصی می‌تواند استقلال تصمیم‌گیری فیفا را تحت تأثیر قرار دهد و نفوذ شرکت‌های سرمایه‌گذاری در مهمترین رویداد فوتبال جهان را افزایش دهد.

از سوی دیگر، برخی کنفدراسیون‌ها نگران بودند که چنین اقدامی در آینده مسیر برگزاری مسابقات، نحوه توزیع درآمدها و حتی تصمیم‌های کلان مدیریتی را تحت تأثیر منافع اقتصادی سرمایه‌گذاران قرار دهد.

همین نگرانی‌ها باعث شد مخالفت با این طرح در مدت کوتاهی ابعاد گسترده‌ای پیدا کند و فشار افکار عمومی و مدیران فوتبال جهان، فیفا را به عقب‌نشینی وادار کند.

آینده اینفانتینو زیر ذره‌بین

اگرچه فیفا تلاش کرده است این پرونده را مختومه اعلام کند اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند پیامدهای سیاسی این ماجرا همچنان ادامه خواهد داشت.

این نخستین بار نیست که یکی از طرح‌های بزرگ مدیریتی جانی اینفانتینو با مخالفت جدی روبرو می‌شود. پیش از این نیز پیشنهاد برگزاری جام جهانی هر دو سال یک‌ بار و برخی اصلاحات دیگر با واکنش منفی اعضای فوتبال جهان مواجه شده بود.

اکنون نیز هرچند پروژه فروش حقوق جام جهانی متوقف شده است اما این پرونده بار دیگر اختلاف دیدگاه میان مدیریت فیفا و بخش قابل توجهی از جامعه فوتبال را آشکار کرده است؛ اختلافی که می‌تواند در آستانه انتخابات آینده این سازمان به یکی از مهمترین موضوعات مدیریتی فوتبال جهان تبدیل شود.