چرا با انسداد باب المندب قیمت نفت صعودی نشد؟/ مسیر جایگزین و هزینه‌های آن

مسئله اصلی برای بازار‌های جهانی، چشم‌انداز آنها از آینده است. گرچه واقعیت جاری مهم بوده و است؛ اما وقتی این واقعیت، چشم‌انداز را تحت‌تأثیر قرار دهد، روی شاخص‌های بازار قابل‌مشاهده خواهد بود. پرش‌های قیمت نفت چه در جنگ ۴۰ روزه و چه در این جنگ، همگی با همین اثرگذاری بر تصور بازار از آینده، اتفاق افتاده است؛ چراکه قیمت معروفی که همگی آن را می‌بینند مربوط به آینده و تحویل در زمان آینده (بین یک تا سه ماه) است. رفتار ترامپ نیز مرتبط با همین چشم‌انداز یا تصور از آینده، قابل‌بررسی و فهم است.

در درگیری کنونی نیز تصور بازار باتوجه‌به رخداد‌های قبلی این است که ایران و آمریکا درگیر یک‌سری عملیات نظامی می‌شوند و پس از فشار به یکدیگر دوباره وارد مذاکره شده و تنگه «به‌زودی» باز می‌شود. تصور بازار‌ها از بسته‌شدن باب‌المندب نیز همین است که با حل پرونده ایران، این پرونده حاشیه‌ای نیز «به‌سرعت» حل شده و مشکل آنجا نیز برطرف خواهد شد. تجربه گذشته در بسته‌شدن مکرر تنگه هرمز و باز شدن آن پس از چند روز باعث شده تا این تصویر از اقدامات محدودکننده ایران ساخته شود. تصویری که می‌گوید ایران تنگه را به‌سرعت بازگشایی خواهد کرد.

درست است که بسته‌شدن باب‌المندب برای عبور کشتی‌های سعودی، به بازار نفت فشار می‌آورد؛ اما بازار این‌طور تصور می‌کند که این بسته‌شدن مانند بسته‌شدن تنگه هرمز نیست تا برای بخشی از عرضه هیچ راه عبوری نباشد. طبق نقشه‌های جدید، امکان بازآرایی کشتی‌رانی برای انتقال نفت سعودی از مسیر کانال سوئز - جبل‌الطارق - امیدنیک وجود دارد. اما دو مشکل در این زمینه وجود خواهد داشت.

۱. این بازآرایی، انتقال نفت را برای آسیا از ۱۹ روز به ۴۸ روز خواهد رساند.

۲. کانال سوئز امکان عبور ابرنفتکش‌ها را نخواهد داشت و فقط کشتی‌های کوچک‌تر امکان عبور دارند. اما در مقابل، بازار این‌طور تصور می‌کند که اگر قرار بر تداوم واقعی وضعیت کنونی در باب‌المندب باشد

به هر صورت امکان انتقال نفت وجود دارد ولو زمان و هزینه بیشتری داشته باشد. با انتقال کشتی به کشتی (کشتی‌های کوچک از ینبع نفت را بار زده و به مدیترانه ببرند و آنجا فرایند کشتی به کشتی صورت گیرد و ابرنفتکش‌ها بقیه مسیر را انتقال دهند) امکان عبور از محدودیت کانال سوئز وجود دارد.