آخرین تصمیم دولت درباره افزایش قیمت بنزین / بنزین در کدام استان‌ها لیتری ۸۷ هزار تومان می‌شود؟

گروه اقتصادی اقتصادآنلاین؛ خبر عرضه بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در استان کرمان، در مدت کوتاهی به یکی از پربحث‌ترین اخبار اقتصادی تبدیل شد. اعلام اولیه درباره اجرای طرحی با نرخ غیر یارانه‌ای و معادل قیمت تمام‌شده پالایشگاهی، این پرسش را پیش روی مردم گذاشت که آیا دولت وارد مرحله تازه‌ای از اصلاح قیمت بنزین شده است و آیا این نرخ قرار است به دیگر استان‌ها هم برسد؟

بنزین ۸۷ هزار تومانی قرار بود در کدام استان عرضه شود؟

ماجرا از کرمان آغاز شد؛ جایی که معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان اعلام کرد قرار است از بامداد پنجشنبه، بنزین با نرخ غیر یارانه‌ای و قیمت تمام‌شده پالایشگاهی در ۲۰۴ جایگاه سوخت استان عرضه شود.

بر اساس اعلام اولیه، هر لیتر بنزین آزاد پالایشگاهی در این طرح ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان قیمت‌گذاری شده بود. این رقم در مقایسه با نرخ پنج هزار تومانی بنزین با کارت جایگاه، اختلافی بسیار سنگین داشت و از رشد ۱۶۴۴ درصدی حکایت می‌کرد.

اما دقایقی پس از انتشار این خبر، مدیر شرکت پخش فرآورده‌های نفتی کرمان از توقف اجرای طرح خبر داد. طبق این اطلاعیه، مذاکرات و پیگیری‌های استاندار کرمان با مقامات کشوری ادامه دارد و جزئیات طرح مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق باید بیشتر بررسی شود.

سهمیه استانی بنزین برای کرمانی‌ها چقدر بود؟

پیش از توقف طرح، علی‌اصغر ذاکری‌هرندی، معاون استاندار کرمان، از پیش‌بینی سهمیه‌ای جداگانه برای ساکنان این استان خبر داده بود. بر اساس توضیحات او، علاوه بر سهمیه ملی، قرار بود هر خودرو در کرمان ۴۰ لیتر سهمیه استانی دریافت کند. این سهمیه بنا بود در دو مرحله ۲۰ لیتری شارژ شود؛ به این معنا که پس از مصرف سهمیه نخست، سهمیه ۲۰ لیتری دوم در دسترس راننده قرار بگیرد. با این وجود، یکی از مهم‌ترین ابهام‌ها این بود که مقام‌های استانی نرخ فروش این ۴۰ لیتر سهمیه را مشخص نکردند.

در واقع، هنوز روشن نشده بود که سهمیه استانی با نرخ هزار و ۵۰۰ تومانی، سه هزار تومانی، پنج هزار تومانی یا نرخی متفاوت عرضه خواهد شد. همین ابهام، در کنار فاصله بسیار زیاد نرخ پالایشگاهی با قیمت‌های فعلی، به نگرانی‌ها درباره ابعاد اجرایی طرح دامن زد.

اختلاف قیمت بنزین پالایشگاهی با نرخ فعلی چقدر است؟

نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی که برای طرح آزمایشی کرمان اعلام شده بود، فاصله معناداری با نرخ‌های فعلی بنزین دارد. این نرخ ۸۲ هزار و ۲۰۰ تومان بیشتر از قیمت بنزین با کارت جایگاه است و بیش از ۱۷ برابر نرخ سوم بنزین محسوب می‌شود. همین شکاف قیمتی، این تصور را ایجاد کرد که شاید دولت در حال بررسی مسیر جدیدی برای قیمت‌گذاری سوخت باشد. با این حال، توقف طرح کرمان نشان می‌دهد که این موضوع هنوز به یک تصمیم اجرایی فراگیر در سطح کشور تبدیل نشده است.

آیا دولت قصد افزایش قیمت بنزین را دارد؟

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، کمتر از یک ماه پیش اعلام کرده بود که دولت برنامه‌ای برای تغییر نرخ بنزین ندارد. او همچنین در ششم مرداد تأکید کرده بود که تصمیم نهایی درباره تغییر قیمت بنزین با کارت جایگاه اتخاذ نشده و هر تصمیمی در این زمینه، به‌صورت رسمی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

در عین حال، اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نشان می‌دهد موضوع تأمین بنزین و هزینه واردات سوخت به یکی از دغدغه‌های اصلی دولت تبدیل شده است. پزشکیان در نشست با رسانه‌ها اعلام کرد که کشور سال گذشته حدود ۶ میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه کرده و در شرایط محدودیت منابع، امکان ادامه این روند بدون مدیریت مصرف وجود ندارد.

رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت مدیریت منابع در شرایط دشوار اقتصادی تأکید کرد که هرگونه تصمیم مهم و اصلاحی باید با اطلاع‌رسانی و همراهی مردم انجام شود. او مدیریت مصرف بنزین، برق، گاز و آب را بخشی از ضرورت‌های مدیریت منابع دانست.

بنزین سه‌نرخی چگونه اجرا شد؟

دولت از ۲۲ آذر ۱۴۰۴ سازوکار سه‌نرخی شدن بنزین را اجرا کرد. در ابتدای این طرح، خودروهای شخصی ماهانه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ لیتری هزار و ۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان دریافت می‌کردند. مصرف مازاد نیز با کارت جایگاه و با نرخ لیتری پنج هزار تومان محاسبه می‌شد.

سهمیه دوم در ادامه کاهش یافت؛ ابتدا از اول فروردین ۱۴۰۵ از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر رسید و سپس از ابتدای مردادماه به ۵۰ لیتر کاهش پیدا کرد. در شرایط فعلی، سهمیه ملی خودروهای شخصی در مجموع ۱۱۰ لیتر است؛ شامل ۶۰ لیتر با نرخ اول و ۵۰ لیتر با نرخ دوم.

نکته مهم این است که با وجود کاهش حجم سهمیه دوم، نرخ‌های هزار و ۵۰۰ و سه هزار تومانی تغییری نکرده‌اند و نرخ پنج هزار تومانی نیز همچنان برای سوخت‌گیری با کارت جایگاه اعمال می‌شود.