آینده دلار و طلا در صورت تمدید توافق ایران و آمریکا | سناریوی خاکستری بازارهای مالی | بوربور: اگر جنگ شود بیشترین آسیب را بازار سهام می‌بیند

بازار‌های مالی در دو روز‌ منتهی به پایان تفاهم ۶۰ روزه ایران و آمریکا، بیش از گذشته تحت تاثیر تحولات سیاسی و احتمال تغییر سطح تنش‌ها قرار گرفته‌اند. در این شرایط، هرگونه تحول در روابط ایران و آمریکا می‌تواند مسیر بازار ارز، طلا، بورس همچنین قیمت جهانی نفت و کالا‌های اساسی را تغییر دهد.

در همین زمینه، سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی در گفت‌و‌گو با اقتصادآنلاین با اشاره به وضعیت بازار‌ها و احتمال تغییر شرایط پس از پایان تفاهم ۶۰ روزه ایران و آمریکا، سه سناریو شامل توافق، تشدید تنش‌ها و شکل‌گیری وضعیت خاکستری میان این دو حالت را بررسی کرد.

بازار‌ها در انتظار یک تصمیم سیاسی

بوربور با اشاره به وضعیت بازار سهام در روز‌های اخیر گفت: بخشی از تقاضای بازار سهام تحت تاثیر نگرانی از تحولات احتمالی پس از پایان تفاهم قرار گرفته است.

وی با اشاره به اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره واکنش آمریکا در صورت حمله ایران، توضیح داد: از این اظهارات می‌توان برداشت کرد که آمریکا در شرایط فعلی الزاما به دنبال آغاز حمله نیست، اما در صورت وقوع حمله از سوی ایران، واکنش شدیدی نشان خواهد داد.

این کارشناس اقتصادی در ادامه به وضعیت بازار نفت آمریکا اشاره کرد و افزود: ذخایر تجاری نفت آمریکا نسبت به هفته قبل حدود چهار درصد افزایش پیدا کرده و قیمت نفت نیز نتوانسته بالای ۹۰ دلار تثبیت شود. از سوی دیگر، تورم مصرف‌کننده و تولیدکننده آمریکا نیز در محدوده‌ای قرار دارد که فشار شدیدی بر اقتصاد این کشور ایجاد نمی‌کند.

بوربور ادامه داد: مجموعه این عوامل نشان می‌دهد که در شرایط فعلی، دست آمریکا برای اعمال فشار بیشتر باز است و ایران باید درباره نحوه ادامه مسیر تصمیم‌گیری کند.

آمریکا در شرایط فعلی دست بالاتر دارد

بوربور با اشاره وضعیت اقتصاد ایالات متحده بیان کرد: در حال حاضر آمریکا شرایط اقتصادی نامناسبی ندارد و وضعیت بازار نفت و تورم این کشور نیز اجازه می‌دهد فشار بیشتری بر ایران وارد شود.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، ایران در نهایت با دو انتخاب مواجه خواهد شد؛ یا بخشی از امتیاز‌های حداقلی را بپذیرد و در مقابل تخفیف‌هایی دریافت کند یا سطح تنش را افزایش دهد. البته اقتصاد ایران هنوز با نقطه‌ای که ناچار به انتخاب میان این دو گزینه شود فاصله دارد.

این کارشناس اقتصادی، میزان تاب‌آوری اقتصاد ایران را یکی از عوامل تعیین‌کننده در این تصمیم دانست و گفت: تا زمانی که ذخایر و منابع موجود اجازه دهد اقتصاد کشور به فعالیت خود ادامه دهد، ممکن است تصمیم نهایی به تعویق بیفتد. بنابراین، هرگونه تغییر در سطح تنش‌ها به‌صورت مستقیم بر بازار‌های طلا، ارز، خودرو و سهام اثر خواهد گذاشت.

سناریوی شکل‌گیری تفاهم پایدار 

بوربور درباره سناریوی شکل‌گیری یک تفاهم یا توافق نسبتا پایدار گفت: کاهش تنش‌های سیاسی می‌تواند اثر مثبتی بر بازار سهام داشته باشد.

وی توضیح داد: در صورت شکل‌گیری توافق، بورس می‌تواند رشد کند. با این حال، بازار ارز لزوما با کاهش شدید قیمت مواجه نخواهد شد، زیرا اقتصاد ایران همچنان با تقاضای قابل توجه برای ارز روبه‌رو است.

این کارشناس طلا و ارز با اشاره به حجم واردات رسمی و قاچاق کشور اظهار کرد: حدود ۸۰ میلیارد دلار واردات رسمی و قاچاق وجود دارد که تامین ارز مورد نیاز آن، بخشی از تقاضای بازار را ایجاد می‌کند. به همین دلیل، حتی در صورت کاهش ریسک سیاسی، بازار ارز همچنان می‌تواند با افزایش تقاضا مواجه باشد.

وی در ادامه به بازار جهانی طلا در صورت تمدید توافق نیز اشاره کرد و افزود: در صورت شکل‌گیری تفاهم، قیمت نفت احتمالا کاهش پیدا می‌کند و هزینه حمل‌ونقل کالا‌های اساسی نیز می‌تواند کاهش یابد، اما در مقابل سیاست‌های پولی انبساطی آمریکا همچنان می‌تواند از قیمت جهانی طلا حمایت کند.

سناریوی جنگ، بورس را با ریزش مواجه می‌کند

بوربور درباره سناریوی وقوع جنگ نیز توضیح داد: در صورت شکل‌گیری یک درگیری جدی، بازار سهام بیشترین آسیب را خواهد دید و می‌تواند با افت قابل توجه مواجه شود.

به گفته وی، ایران این توان و حتی اراده را دارد که در صورت تشدید درگیری به زیرساخت‌های نفتی کشور‌های حوزه خلیج فارس آسیب وارد کند و در مسیر انتقال انرژی اختلال ایجاد شود.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به اهمیت تنگه هرمز گفت: این مسیر تنها محل عبور نفت نیست و بخش قابل توجهی از کالا‌های اساسی، مواد غذایی و اوره نیز از این مسیر عبور می‌کند؛ بنابراین هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها می‌تواند قیمت فرآورده‌های نفتی و کالا‌های اساسی را افزایش دهد.

بوربور معتقد است که در صورت وقوع جنگ، واکنش اولیه بازار طلا و ارز ممکن است برخلاف تصور عمومی باشد.

وی گفت: در چنین شرایطی، طلای جهانی ممکن است در ابتدا کاهش پیدا کند و دلار نیز در بازار ایران یک افت کوتاه‌مدت داشته باشد، اما پس از آن دوباره مسیر صعودی آغاز خواهد شد.

به گفته این کارشناس، افزایش ریسک‌های اقتصادی و انتظارات تورمی در ادامه می‌تواند باعث رشد قابل توجه قیمت دلار در ایران شود.

سناریوی خاکستری؛ دلار ۲۵۰ هزار تومانی و اونس پنج هزار دلاری

بوربور می‌گوید: در میان سناریو‌های مختلف، احتمال شکل‌گیری یک وضعیت خاکستری نیز وجود دارد؛ شرایطی که نه توافقی پایدار شکل گرفته و نه تنش‌ها به جنگ تمام‌عیار منجر شده است.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، بازار سهام می‌تواند به سمت ارزش ذاتی خود حرکت کند و شاخص بورس در گام نخست ظرفیت رسیدن به محدوده هفت میلیون واحد را خواهد داشت. در همین فضای خاکستری، دلار حتی می‌تواند تا پایان سال به محدوده ۲۵۰ هزار تومان برسد.

این کارشناس اقتصادی درباره قیمت طلا نیز گفت: در زمان شکل‌گیری وضعیت خاکستری اونس جهانی طلا می‌تواند در محدوده چهار هزار و ۷۰۰ تا پنج هزار دلار حرکت کند و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی نیز ظرفیت رسیدن به حدود ۳۰ میلیون تومان را خواهد داشت.

پایان تفاهم ۶۰ روزه و احتمال افزایش انتظارات تورمی

بوربور درباره احتمال وقوع اتفاقات جدید پس از پایان تفاهم ۶۰ روزه و اثر آن بر انتظارات تورمی گفت: در شرایط فعلی باید سه سناریوی اصلی را در نظر گرفت و احتمال وقوع یک جنگ گسترده در کوتاه‌مدت چندان بالا نیست.

وی با اشاره به مواضع اخیر مسعود پزشکیان و عباس عراقچی بیان کرد: از اظهارات مقام‌های ایرانی نمی‌توان این برداشت را داشت که ایران در کوتاه‌مدت به دنبال ورود به یک جنگ گسترده است؛ هرچند شرایط در میان‌مدت می‌تواند با توجه به تحولات سیاسی و نظامی تغییر کند.

این کارشناس اقتصادی همچنین با اشاره به وضعیت بازار انرژی اظهار کرد: افزایش ذخایر تجاری نفت آمریکا و ادامه عبور نفتکش‌ها از منطقه نشان می‌دهد بازار جهانی نفت تاکنون با یک شوک شدید در سمت عرضه مواجه نشده است.

بوربور تاکید کرد: اگر مسیر انتقال نفت و کالا‌های اساسی همچنان باز بماند، هزینه حمل‌ونقل و بیمه افزایش شدیدی پیدا نمی‌کند؛ اما هرگونه اختلال جدی در این مسیر می‌تواند قیمت انرژی و کالا‌های اساسی را افزایش داده و انتظارات تورمی را در اقتصاد‌های مختلف بالا ببرد.

سیاست آمریکا چگونه شاخص دلار را تغییر می‌دهد؟

این کارشناس اقتصادی درباره احتمال تغییر سیاست‌های اقتصادی آمریکا پس از پایان تفاهم و اثر آن بر شاخص دلار نیز گفت: اثر تحولات ایران بر اقتصاد آمریکا باید بیشتر از مسیر تورم و بازار انرژی بررسی شود.

وی ادامه داد: اگر تنش‌ها باعث بسته شدن یا محدود شدن مسیر انتقال نفت و کالا‌های اساسی شود، هزینه حمل‌ونقل و بیمه افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه تورم آمریکا نیز می‌تواند بالا برود.

بوربور گفت: در چنین شرایطی، سیاست پولی انبساطی آمریکا ممکن است به سیاست انقباضی تبدیل شود و نرخ بهره افزایش پیدا کند؛ اما افزایش نرخ بهره لزوما به معنای تقویت شاخص دلار نیست و عوامل مختلفی در تعیین مسیر شاخص دلار نقش دارند.

وی افزود: اگر توافقی شکل بگیرد و مسیر انتقال نفت، گاز و کالا‌های اساسی بدون اختلال باقی بماند، هزینه بیمه و حمل‌ونقل کاهش پیدا می‌کند و فشار تورمی نیز کمتر می‌شود. در این حالت، سیاست انبساطی آمریکا می‌تواند ادامه پیدا کند و شاخص دلار نیز قدرتمند باقی بماند.

این کارشناس بازارهای مالی تاکید کرد: در مقابل، اگر مسیر انتقال انرژی و کالا‌های اساسی مختل شود، افزایش تورم می‌تواند شرایط را معکوس کند و شاخص دلار را تحت فشار قرار دهد.

بوربور، باز ماندن تنگه هرمز و تداوم جریان انتقال انرژی را یکی از متغیر‌های مهم در مسیر تورم جهانی و شاخص دلار دانست و تاکید کرد: تحولات این منطقه می‌تواند علاوه بر بازار نفت، بر سیاست پولی آمریکا و در ادامه بازار‌های جهانی طلا و ارز نیز اثرگذار باشد.