صورتحساب ۴۱ میلیارد یورویی جنگ | اروپا تاوان بحران انرژی را میدهد؟
اقتصادآنلاین: کشورهای اروپایی به دلیل افزایش شدید قیمتها که در پی جنگ علیه ایران رخ داد، میلیاردها یورو هزینه پیشبینینشده برای واردات سوختهای فسیلی پرداخت کردهاند. همزمان، گروههای اروپایی و بینالمللی از اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا میخواهند برنامهای برای حذف تدریجی سوختهای فسیلی ارائه کند.
گروه اقتصادجهان؛ بر اساس گزارشی از مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک (CREA)، هلند، ایتالیا، فرانسه و اسپانیا در میان ۱۰ کشوری قرار دارند که بیشترین آسیب را از هزینههای اضافی واردات سوختهای فسیلی ناشی از اختلالات خاورمیانه دیدهاند. گزارش CREA نشان میدهد که از میان ۱۷۰ کشور بررسیشده، ۱۳۴ کشور برای گازوئیل بیش از آنچه بازارها پیش از جنگ انتظار داشتند، هزینه کردهاند.
هلند بین مارس و اوت ۲۰۲۶ حدود ۱۱.۵ میلیارد یورو هزینه اضافی متحمل شده است؛ پس از آن ایتالیا با ۱۲.۷ میلیارد یورو، فرانسه با ۱۰.۸ میلیارد یورو و اسپانیا با ۸.۸ میلیارد یورو قرار دارند. این چهار اقتصاد بزرگ اروپایی در مجموع تقریباً ۴۱ میلیارد یورو هزینه اضافی برای سوختهای فسیلی متحمل شدند، بدون اینکه حجم جدیدی از انرژی وارد کرده باشند.
این ارقام میزان وابستگی اقتصادهای اروپایی به قیمتهای جهانی نفت و گاز را برجسته میکند و نشان میدهد که این بحران بیش از ۲۸۲ میلیارد یورو به هزینه واردات سوختهای فسیلی در سراسر جهان افزوده است.
قابل ذکر است که از این افزایش، ۱۴۰ میلیارد یورو تنها مربوط به نفت بوده است.
بازگشت بحران انرژی اروپا
قیمت گاز طبیعی مایعشده (LNG) در بازار آتلانتیک ۶۰ درصد و در بازار اقیانوس آرام ۷۵ درصد افزایش یافت، در حالی که قیمت گازوئیل و بنزین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، ۵۹ درصد افزایش پیدا کرده است. بر اساس دادههای اتحادیه اروپا برای جبران کاهش عرضه از خاورمیانه، آمریکا و نروژ در سهماهه نخست سال، بزرگترین تأمینکنندگان نفت و LNG برای اتحادیه اروپا بودند.
برای اروپا، شوک قیمت گازوئیل اهمیت ویژهای دارد، زیرا این اتحادیه برای حملونقل کالا، کشاورزی و صنعت وابستگی زیادی به این سوخت دارد. در نتیجه، افزایش هزینه سوخت میتواند در سراسر زنجیرههای تأمین گسترش پیدا کند و در نهایت قیمت کالاها را بیش از پیش افزایش دهد.
انرژی پاک؛ برگ برنده اروپا
با این حال، نویسندگان گزارش CREA معتقدند توسعه انرژی پاک در اروپا به یک دارایی برای امنیت انرژی تبدیل شده است. این گزارش میگوید ظرفیت تولید برق پاکی که از سال ۲۰۲۰ در اتحادیه اروپا نصب شده، طی پنج ماه نخست بحران، ۳۶ میلیارد یورو در هزینه خرید سوختهای فسیلی برای کشورهای واردکننده صرفهجویی کرده است.
لوک ویکندن، تحلیلگر انرژی در CREA، اعلام کرد: بهترین راه برای محافظت در برابر قیمت بالای نفت این است که هرچه سریعتر از سوختهای فسیلی فاصله بگیریم. او در ادامه افزود: قیمت نفت و گاز مدتهاست که نقطهضعف اقتصاد خانوارها و اقتصاد جهانی بهطور کلی بوده است.
در همین حال، کشورهایی که پس از بحرانهای انرژی قبلی در انرژی پاک سرمایهگذاری کردند، میلیاردها دلار صرفهجویی کردهاند. این صرفهجوییها اهمیت زیادی داشتند، زیرا هر واحد گاز، نفت یا زغالی که با برق پاک جایگزین شد، به معنای یک واحد انرژی بود که دیگر نیازی به خرید آن با قیمتهای دوران جنگ وجود نداشت.
این گزارش استدلال میکند که انرژیهای تجدیدپذیر و برقیسازی دیگر صرفاً موضوع کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیستند، بلکه به ابزاری برای مقابله با شوکهای ژئوپلیتیکی انرژی تبدیل شدهاند. کشورهایی که سهم بیشتری از برق پاک دارند و تقاضای کمتری برای سوختهای فسیلی دارند، هنگام جهش قیمتهای جهانی سوخت، آسیبپذیری کمتری خواهند داشت.
ایزاک لوی، رئیس تیم تحلیل سیاست انرژی و روسیه-اروپا در CREA، به یورونیوزخبرداد: انرژیهای تجدیدپذیر میلیاردها یورو برای اسپانیا صرفهجویی کردند، اما وابستگی به نفت در بخشهای حملونقل، هوانوردی و صنعت همچنان باعث شد هر فرد با ۱۸۱ یورو هزینه اضافی ناخالص واردات سوختهای فسیلی مواجه شود. او افزود: تجربه اسپانیا نشان میدهد که اکنون باید برق پاک با سرعت بیشتری در سراسر اقتصاد، بهویژه از طریق برقیسازی، گسترش پیدا کند.
در همین حال، نامهای که بیش از ۱۰۰ سازمان اروپایی و بینالمللی آن را امضا کردهاند، از رئیس کمیسیون اروپا، اورزولا فون در لاین، میخواهد یک چشمانداز راهبردی مشترک برای ادامه دوره مسئولیت خود ارائه کند و در سخنرانی وضعیت اتحادیه اروپا که قرار است ۱۶ سپتامبر برگزار شود، برنامهای برای خروج از سوختهای فسیلی ارائه دهد.